Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Af hverju springa tómatar í gróðurhúsi?

Af hverju springa tómatar í gróðurhúsi?

Ræktunarvandamál

Sprungur í tómötum í gróðurhúsi tengjast oftast sveiflum í vatnsframboði þegar aldin eru að stækka eða þroskast. Eftir þurrt tímabil getur plantan tekið upp vatn á ný, aldinkjötið þanist út og hýðið rifnað. Mynstur sprungunnar gefur vísbendingar, en staðfestir ekki orsök eitt og sér. Með því að skoða rakann við ræturnar, bera saman plöntur og skrá vökvunina má greina hvort vandinn sé í öllu beðinu eða aðeins á einum stað. Hér færðu leið til að meta einkennin og jafna vatnsframboðið án þess að halda jarðveginum stöðugt blautum.

Gróðurhús með Accoya-geymsluhluta.

Hvers vegna springa tómatar?

Algeng skýring er að vatnsframboð við ræturnar breytist snögglega á meðan aldin eru að stækka eða þroskast. Ef jarðvegurinn eða ræktunarmiðillinn hefur þornað minnkar vatnsupptaka um stund; eftir vökvun getur plantan tekið upp meira vatn á ný. Aldinkjötið þenst þá út og þrýstingur eykst á hýðið. Þegar innri vefir þenjast hraðar út en hýðið nær að gefa eftir myndast rifa. Þetta merkir ekki sjálfkrafa að þú hafir vökvað of mikið í heildina: sveiflan frá þurru yfir í mjög rakt getur skipt meira máli en einn vökvunarskammtur. Sprungur geta myndast bæði í grænum aldinum og þeim sem eru farin að taka lit. Þroskastigið þarf því að skoða samhliða vökvuninni.

Í gróðurhúsi þarf ekki rigningu til að rakinn í ræktunarmiðlinum sveiflist. Sólríkur dagur getur þurrkað jarðveg eða pott hraðar en svalur og skýjaður dagur, og handvökvun eða misjöfn dreifing úr dropakerfi getur aukið muninn milli beða. Aðstæður geta líka verið ólíkar við dyr eða hliðar en í miðju hússins. Ef þú ert að skipuleggja stórt ræktunarrými, til dæmis með Bloomcabin Orangerie, sem er skráð í stærðum frá 47 til 70 m², skaltu ákveða hvernig þú kemst að hverju beði til að kanna rakann. Teiknaðu inn beð, ílát og gönguleiðir áður en þú ákveður vökvunarskipulagið. Auðvelt aðgengi gerir þér kleift að skoða líka plönturnar sem standa fjær innganginum, í stað þess að meta allt húsið út frá næsta beði.

Sprungumynstrið gefur vísbendingar

Sprungur sem byrja við stilkfestuna geta legið út frá henni og niður eftir hliðum aldinsins. Aðrar liggja í boga eða hring umhverfis stilkfestuna. Skoðaðu hvort rifan sé opin, hversu djúp hún virðist og hvort brúnir hennar séu þurrar eða farnar að mýkjast. Þessar gerðir geta samræmst hraðri þenslu, en lögunin ein segir ekki nákvæmlega hvað olli henni. Fínt net af yfirborðsmerkjum þarf að skoða sérstaklega; það er ekki endilega sama skemmd og djúp, opin sprunga. Skráðu líka hvort aldinið var grænt, farið að taka lit eða fullþroskað. Taktu eina mynd af öllu aldininu og aðra nærri skemmdinni, helst í góðri birtu. Mynd af stilkfestunni og gagnstæðum enda hjálpar einnig til við að sýna hvar skemmdin liggur.

Ekki allar skemmdir á tómötum eru sprungur af sama tagi. Dökkur eða sokkinn blettur án rifu í hýðinu er annað einkenni en opin sprunga. Göt, bitmerki, mjúkir flekkir eða vökvi sem seytlar þurfa einnig sérstaka athugun. Rotnun getur komið fram í opinni sprungu, svo upphaflega skemmdin og síðari einkenni þurfa ekki að eiga sömu orsök. Skoðaðu hvort hýðið sé raunverulega opið og berðu saman nokkur aldin áður en þú velur skýringu. Ef blettir breiðast út eða koma líka fram á öðrum hlutum plöntunnar skaltu ekki afskrifa þá sem vatnssveiflu. Skráðu hvar einkennið byrjaði og leitaðu aðstoðar við greiningu ef það heldur áfram.

Raki í rótarsvæðinu

Rifjaðu upp vökvunina síðustu daga og athugaðu hvort ræktunarmiðillinn hafi verið þurr áður en sprungurnar komu fram. Markmiðið er ekki að halda rótarsvæðinu blautu allan tímann, heldur að forðast að það þorni mikið og fái síðan skyndilega mjög mikið vatn. Þegar þurr jarðvegur þarf að blotna á ný skaltu vökva þannig að vatnið nái niður að rótunum og geti síast inn. Athugaðu svo rakann aftur áður en þú bætir miklu við. Ef vatn situr lengi ofan á eða rennur strax burt skaltu kanna jarðveg og frárennsli í stað þess að auka sjálfkrafa magnið. Mikil bleyta er ekki jafnvægi og getur hamlað rótunum.

Kannaðu rakann í ræktunarmiðlinum þar sem ræturnar eru, ekki aðeins á yfirborðinu. Í beði getur jarðvegur neðar haldið raka þótt efsta lagið virðist þurrt; lítið pottarúmmál getur hins vegar þornað hraðar. Notaðu sömu aðferð og sambærilega dýpt á nokkrum stöðum svo samanburðurinn sé gagnlegur, og gættu þess að skemma ekki ræturnar. Við val á Klassíska gróðurhúsinu, sem er skráð í stærðum frá 3,77 til 28,08 m², er gagnlegt að ákveða hvort tómatarnir verði í beðum eða ílátum áður en vökvunin er skipulögð. Fjöldi potta og rúmmál þeirra skipta þá máli við hönnun kerfisins. Skráðu hvaða ræktunarmiðill er á hverjum stað; sami vökvunartími getur gefið ólíka niðurstöðu í ólíkum miðlum. Ekki treysta eingöngu á fasta vökvunaráætlun.

Þroskastig og yrki hafa áhrif

Sprungur geta komið fram á mismunandi þroskastigum, svo það er gagnlegt að skrá hvort aldinið sé enn grænt, farið að taka lit eða fullþroskað. Þroskastigið er vísbending, ekki sjálfstæð greining. Ef eitt yrki springur oftar en annað í gróðurhúsinu þínu skaltu bera saman aldin af svipuðum þroska og athuga hvar plönturnar standa. Munurinn í þinni ræktun sannar ekki að annað yrkið sé almennt viðkvæmara: plönturnar gætu fengið ólíkt vatn eða staðið við ólíkar aðstæður. Berðu því saman fleiri en eina plöntu af hvoru yrki ef það er hægt. Þannig má sjá hvort mynstrið fylgi yrkinu, staðsetningu eða vökvun. Ekki breyta vökvun alls hússins út frá einu aldininu áður en þú hefur skoðað fleiri dæmi.

Skoðaðu plönturnar reglulega þegar aldin nálgast fullan þroska. Tíndu þau þegar þau ná æskilegum þroska í stað þess að skilja mjög þroskuð aldin eftir lengur en þarf. Ef sprungurnar koma einkum á fullþroskuðum tómötum skaltu athuga hvort lengri tími líði milli uppskeruferða en áður. Berðu saman aldin af sama yrki: koma nýjar sprungur þegar þau taka lit eða aðeins eftir að þau hafa hangið fullþroskuð á plöntunni? Sá munur getur hjálpað þér að meta hvort tíðari uppskera eigi við, samhliða athugun á vökvun. Ekki tína öll græn aldin eingöngu vegna þess að eitt þroskað aldin sprakk. Uppskerutíminn breytir ekki orsök rakasveiflunnar og eldri sprunga hverfur ekki þótt vökvunin verði jafnari.

Bloomcabin Orangerie-gróðurhús séð að utan.

Vatnið nær ekki alltaf jafnt til allra plantna

Ef aðeins sum aldin springa skaltu skoða hvort þau séu frá sömu plöntu, beði eða röð. Plöntur í pottum þurfa sérstaka athugun þar sem lítið rúmmál ræktunarmiðils getur þornað með öðrum hætti en jarðvegur í beði. Berðu saman sambærileg ílát og athugaðu hvort þau fái jafnmikið vatn. Ef þú ert að skipuleggja ræktun í Veggróðurhúsi úr gleri, sem er skráð í stærðum frá 3,69 til 9,58 m², skaltu merkja inn staðsetningu potta og beða miðað við vegginn, dyrnar og gönguleiðina. Ekki álykta að allir pottar í sama húsi hafi sömu vatnsþörf. Skoðaðu hvernig sól og skuggi falla á þá yfir daginn og hvort auðvelt sé að ná til þeirra með vökvun. Þannig verður samanburður á staðsetningu byggður á aðstæðum hjá þér, ekki húsgerðinni einni.

Ef þú notar dropavökvun skaltu athuga hvort dropagjafar séu stíflaðir, slöngur klemmdar eða leki sjáist. Settu eins ílát undir nokkra dropagjafa og láttu kerfið ganga jafnlengi við hverja mælingu; mismunur á vatnsmagni getur sýnt að dreifingin sé ójöfn. Við handvökvun skaltu bera saman beðin og kanna jarðveginn eftir vökvun, ekki aðeins fylgjast með því hve lengi slangan var í gangi. Athugaðu líka frárennsli í pottum og beðum. Vatn sem safnast upp eða rennur burt án þess að ræktunarmiðillinn blotni jafnt getur valdið miklum rakamun við ræturnar. Mæld dreifing úr kerfinu og raki í miðlinum eru tvær ólíkar athuganir; önnur kemur ekki í stað hinnar.

Hiti, sól og loftun breyta vatnsþörfinni

Loftið í gróðurhúsi getur hitnað þegar sólin skín. Heitt og þurrt loft getur aukið uppgufun frá laufum og hraðað þornun í pottum eða beðum; svalari og skýjaður dagur getur haft önnur áhrif á vatnsþörf plantnanna. Hár loftraki getur aftur á móti dregið úr uppgufun frá laufunum, en hann vökvar ekki rætur. Þétting á gleri er því ekki merki um að jarðvegurinn sé nægilega rakur. Ef þú vökvar eftir föstum tímum án þess að taka mið af breyttum aðstæðum getur plantan farið úr þurrki í mikla vatnsupptöku. Skoðaðu bæði loftið og ræturnar áður en þú tengir sprungurnar við hitann.

Loftun getur hjálpað til við að tempra hita og raka í loftinu, en hún kemur ekki í staðinn fyrir jafnt vatnsframboð við rætur. Notaðu loftopin samkvæmt leiðbeiningum hússins og fylgstu með aðstæðum þegar veðrið breytist. Ekki gera ráð fyrir að ein breyting á loftun leysi allar sprungur; það þarf líka að skoða jarðveginn og dreifingu vatnsins. Ef þú ert að bera saman Gróðurhús með Accoya við aðrar húsgerðir skaltu kanna í upplýsingum um þá útfærslu sem þú skoðar hvaða loftop fylgja og hvernig þeim er stjórnað. Skráð stærðarbil þess er 3,77 til 28,08 m². Við skipulag beða skaltu einnig gera ráð fyrir að þú þurfir að komast að handvirkum opum þegar plönturnar hafa vaxið. Nafn líkans og flatarmál nægja ekki til að meta loftun í fullvöxnu ræktunarrými.

Skráðu hvenær og hvar sprungurnar koma

Ein sprunga segir lítið um það sem gerðist áður. Skráðu hvenær þú vökvaðir, hvort jarðvegurinn var þurr eða rakur og hvort dagurinn var sólríkur eða svalur. Taktu einnig fram hvaða yrki á í hlut, hvar plantan stendur og á hvaða þroskastigi aldinið var. Þú þarft ekki flókna skráningu; dagsetningar, stuttar athugasemdir og myndir geta sýnt hvort sprungur komi reglulega eftir þurrt tímabil eða aðeins á einum stað. Merktu hvaða aldin voru þegar sprungin þegar þú breyttir vökvuninni. Annars er auðvelt að telja sömu skemmdina aftur við næstu skoðun. Skráðu líka heil aldin á sambærilegu þroskastigi, því þau gefa viðmið þegar þú metur nýjar skemmdir. Að skoða aðeins sprungnu tómatana getur gert vandann umfangsmeiri í skráningunni en hann er í raun.

Berðu saman plöntur sem eru við hlið hver annarrar og þær sem standa fjær. Ef vandinn kemur bara í einu beði skaltu kanna rakann þar og bera hann saman við önnur svæði áður en þú eykur vökvun alls staðar. Í ræktunarrými með aðskildum hlutum er gagnlegt að gefa hverju beði einfalt heiti á uppdrætti og í skráningunni. Við skipulag T-laga Orangerie gróðurhúss, sem er skráð í stærðum frá 16,52 til 30 m², má nota uppdráttinn til að merkja bæði beð og vökvunarleiðir. Veldu fasta athugunarstaði í hverju beði svo samanburður milli daga verði skýr. Ekki sameina niðurstöður úr öllum beðum í eina athugasemd ef þau sýna ólíkan raka. Skráning eftir beðum hjálpar þér að afmarka vandann áður en þú breytir stillingum fyrir allt ræktunarrýmið.

Uppskera og flokkun sprunginna aldina

Skoðaðu sprungin aldin og tíndu þroskuð aldin tímanlega, áður en rifan stækkar eða byrjar að rotna. Aðskildu þau frá heilum aldinum við uppskeru svo auðveldara sé að fylgjast með ástandi þeirra. Samkvæmt leiðbeiningum RHS geta sprungur hleypt sveppum inn í aldin og tímanleg uppskera dregið úr uppskerutapi. Við flokkun skaltu skoða sjálfa sprunguna, ekki aðeins lit aldinsins: er hún opin, virðist hún gömul og þurr eða hefur vefurinn við hana mýkst? Slíkar athuganir hjálpa við að skrá skemmdina, en staðfesta ekki hvort aldinið sé öruggt til neyslu. Ekki líta á skolun sem staðfestingu á öryggi eða setja sprungin aldin í geymslu með heilum tómötum án sérstakrar skoðunar. Þessi garðyrkjuumfjöllun fjallar um uppskerutap og greiningu sprungna, ekki mat á matvælaöryggi.

Sprungur vegna sveiflna í ræktunaraðstæðum eru ekki sjálfar merki um meindýr eða smitsjúkdóm. RHS bendir á að plöntuverndarefni leysi ekki slíkan lífeðlisfræðilegan vanda. Opin sprunga getur þó orðið inngangsleið fyrir sveppi, og þá þarf að greina á milli upphaflegu rifunnar og rotnunar sem kemur síðar. Ef þú sérð bæði sprungur og dökka bletti skaltu skrá hvort blettirnir séu við rifuna eða annars staðar á aldininu. Taktu eftir hvort sama einkenni sé á heilum aldinum líka. Það gefur ráðgjafa betri upplýsingar en að kalla allar skemmdirnar sprungur. Taktu myndir áður en skemmdum aldinum er fargað og merktu þær þannig að ljóst sé hvaða planta og aldin eiga í hlut.

Bloomcabin Orangerie-gróðurhús í garði.

Eftirfylgni eftir breytingar á vökvun

Þegar þú hefur fundið og leiðrétt ójafna vökvun skaltu meta nýjar sprungur, ekki vænta þess að eldri rifur hverfi. Berðu saman aldin af svipuðum þroska og sama yrki fyrir og eftir breytinguna. Ef þú breytir samtímis vökvun, loftun og uppskerutíma verður erfiðara að sjá hvaða breyting hjálpaði. Leiðréttu þó augljósan leka eða stíflaðan dropagjafa strax; það er ekki ástæða til að halda þekktri bilun óbreyttri vegna samanburðarins. Athugaðu rakann aftur eftir breytingu á stillingum og við næstu breytingu á veðri. Minni þornun á skýjuðum dögum getur kallað á annað vökvunarmagn en í sól. Markmiðið er jafnara vatnsframboð án þess að ræktunarmiðillinn verði síblautur, ekki að halda sama skammti við allar aðstæður.

Eftirfylgni þarf að vera framkvæmanleg þegar plönturnar hafa náð fullri stærð. Við skipulag ræktunar í Pýramídulaga gróðurhúsi, sem er skráð í stærðum frá 5,53 til 18,9 m², skaltu gera ráð fyrir vinnuplássi til að skoða ílát, taka ljósmyndir og komast að vökvunarbúnaði. Ekki fylla alla lausa gólffleti af pottum ef það gerir daglega skoðun erfiða. Prófaðu á uppdrætti hvort hægt sé að sinna plöntunum án þess að færa önnur ílát í hvert sinn. Í núverandi húsi getur einfaldari röðun potta eða skýrari gönguleið auðveldað sömu vinnu. Slíkar breytingar lækna ekki sprungur, en geta gert það auðveldara að finna bilun og fylgjast með raka áður en ný aldin skemmast.

Kannaðu aðrar skýringar ef sprungurnar halda áfram

Ef þú hefur jafnað vökvunina og sprungur halda áfram skaltu kanna hvort vandinn fylgi einu yrki, tilteknum þroskastigi eða afmörkuðum stað í gróðurhúsinu. Skoðaðu líka rætur, frárennsli og hvort plönturnar sýni önnur einkenni, svo sem visnun eða bletti á laufum og aldinum. Slík merki geta bent til þess að annað en rakasveifla þurfi athugunar, en þau duga ekki ein og sér til að greina nákvæma orsök. Ekki bæta áburði við eingöngu vegna sprungna. Ef fleiri en eitt einkenni koma fram eða ástand plantnanna versnar skaltu leita ráðgjafar hjá garðyrkjusérfræðingi.

Taktu með myndir af sprungunum, upplýsingar um yrki og skráningu á vökvun þegar þú leitar aðstoðar. Láttu einnig fylgja yfirlitsmynd af plöntunni og lýsingu á beði eða íláti; nærmynd af rifunni einni sýnir ekki allar ræktunaraðstæður. Ef þú ert að íhuga nýtt ræktunarrými skaltu aðgreina þá ákvörðun frá greiningu vandans. Á vörusíðunni fyrir Glergróðurhús með Accoya viði og geymslurými er skráð stærðarbil frá 5,52 til 28,08 m². Kannaðu á uppdrætti viðkomandi útfærslu hvernig heildarflatarmálið skiptist milli ræktunar, geymslu og gönguleiða áður en þú áætlar plöntufjölda. Ekki nota heildarflatarmál hússins sem sjálfkrafa mælikvarða á pláss fyrir tómata. Betra skipulag getur auðveldað umhirðu, en ný húsgerð staðfestir ekki orsök sprungna í núverandi ræktun.

Algengar spurningar

Þýða sprungur alltaf að ég hafi vökvað of mikið?

Nei. Algeng skýring er að vatnsframboðið hafi breyst hratt, til dæmis eftir að jarðvegur þornaði. Heildarmagn vökvunar segir ekki alla söguna; þroskastig aldina, ræktunarmiðill og dreifing vatns skipta líka máli.

Af hverju springa tómatar rétt eftir vökvun?

Eftir þurrk getur plantan tekið upp vatn hraðar en áður og aldin þanist út. Tímasetningin bendir því til að skoða raka í rótarsvæðinu fyrir og eftir vökvun, en sannar ekki ein og sér að skammturinn hafi verið of stór.

Geta grænir tómatar líka sprungið?

Já. Sprungur geta myndast meðan aldin eru enn að stækka, þótt þroskastigið geti haft áhrif á hversu viðkvæmt hýðið er. Skráðu hvort sprungin aldin voru græn, farin að taka lit eða fullþroskuð.

Hjálpar meiri loftun við sprungnum tómötum?

Loftun getur hjálpað til við að tempra hita og raka í loftinu, en hún kemur ekki í stað þess að fylgjast með raka við ræturnar. Skoðaðu bæði aðstæður í loftinu og jarðveginn áður en þú breytir vökvun.

Hvernig á að flokka sprungna tómata við uppskeru?

Haltu sprungnum aldinum aðskildum frá heilum og skoðaðu hvort rifan sé opin eða hvort merki um rotnun hafi komið fram. Sprungur geta hleypt sveppum inn í aldinið. Útlit þess eða skolun staðfestir ekki eitt og sér að það sé öruggt til neyslu; ráðin hér snúast um ræktun og uppskerutap, ekki matvælaöryggi.

Þegar þú sérð nýja sprungu skaltu ekki byrja á því að bæta við meiri vökvun eða áburði án athugunar. Skoðaðu raka við rætur, þroskastig aldina og hvort vandinn fylgi ákveðnum stað eða plöntu. Með jafnara vatnsframboði og reglulegri skoðun geturðu metið næstu aldin betur og séð hvort breytingarnar skili sér. Sprungan er vísbending um álag á hýðið; samanburður á fleiri en einni plöntu leiðir nær orsökinni en ágiskun út frá einu aldini.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖