Hver er falinn rekstrarkostnaður gróðurhúss?

Kostnaður við gróðurhús
Rekstri gróðurhúss fylgja útgjöld sem sjást ekki á kaupverðinu: mörg lítil innkaup, viðhald og endurnýjun búnaðar geta orðið drjúg yfir ræktunartímabilið. Einnig fer tími í ræktunina og fé getur legið í ónotuðum birgðum. Ein almenn kostnaðartala hjálpar lítið, því magn fræja, ræktunarefna og vatns ræðst af því sem þú ræktar og hvernig þú notar rýmið. Með árlegu kostnaðarblaði geturðu haldið utan um greiðslur, birgðir, notkun og vinnustundir í aðskildum liðum.

Hvaða útgjöld teljast til árlegs rekstrar?
Fyrst skaltu greina á milli stofnkostnaðar og útgjalda sem koma aftur frá ári til árs. Kaup á gróðurhúsinu sjálfu eða varanlegum búnaði eru ekki sama tegund útgjalda og fræ og ræktunarefni sem þú notar á hverju tímabili. Í rekstrinum geta verið fræ, keyptar plöntur, sáðmold, pottamold, áburður, vatn, rekstrarvörur, þrif og viðhald. Sumt kaupirðu reglulega, annað endist lengur en eitt ár, og sumt átt þú þegar. Heildin fer því bæði eftir ræktunaráætluninni og birgðum sem eru til, ekki eingöngu stærð gróðurhússins. Eitt algilt árlegt meðaltal segir lítið ef ræktun og innkaup eru ólík. Skráðu bæði það sem þú kaupir og það sem þú notar; þetta er ekki alltaf sama magn.
Ákveddu líka hvort kostnaðarblaðið eigi að sýna raunveruleg útgjöld, áætlaðan kostnað við notkun eða hvort tveggja. Ef þú skráir greiðslur tilheyra verkfærakaup því ári sem þú borgar fyrir verkfærið, en eiga ekki að birtast aftur sem ný kaup næsta ár. Ef þú vilt dreifa kostnaði stærri kaupa yfir fleiri tímabil skaltu færa slíka áætlun í sérstakan dálk. Merktu þar áætlaðan notkunartíma; hann er forsenda þín, ekki staðfest ending búnaðarins. Skráðu eigin vinnu sér, í klukkustundum, svo hún blandist ekki við útlagðan pening. Haltu flokkuninni óbreyttri milli ára; þá sérðu hvort breyting stafar af meiri ræktun, nýjum innkaupum eða viðhaldi. Ekki draga áætlað verðmæti uppskerunnar frá útgjöldunum.
Ræktunaráætlunin ræður magni aðfanga
Áður en þú kaupir aðföng skaltu skrá hvaða plöntur þú ætlar að rækta, hve margar sáningar þú áætlar og hvort þú notir beð, potta eða önnur ílát. Heildarflatarmál gróðurhúss er ekki það sama og ræktunarsvæðið: gönguleiðir, vinnusvæði og geymsla taka líka pláss. Ef þú skoðar veggróðurhús úr gleri eru stærðirnar skráðar frá 3,69 m² upp í 9,58 m². Gerðu einfalda teikningu af þeirri stærð sem kemur til greina og merktu inn fyrirhuguð beð og ílát. Skrifaðu valda stærð og áætlað ræktunarsvæði efst á kostnaðarblaðið. Þannig byggir magnáætlunin á því rými sem þú hyggst nota til ræktunar, ekki eingöngu flatarmáli hússins.
Notaðu þína eigin ræktunaráætlun fremur en almennt meðaltal. Skráðu hversu mörg beð eða ílát verða í notkun, hvaða plöntur fara þar í og hvort þú kaupir tilbúnar plöntur eða sáir fræjum. Aðgreindu upphaflega sáningu og síðari sáningar í sömu ílát; sama ræktunarpláss getur verið notað oftar en einu sinni á tímabilinu. Gerðu áætlun með væntu magni og, ef mikil óvissa er fyrir hendi, aðra með minna eða meira magni. Taktu birgðir sem þegar eru til með í reikninginn. Þegar ræktunaráætlunin breytist skaltu uppfæra magnið og dagsetja breytinguna, en láta kvittanirnar standa óbreyttar. Þannig má síðar greina á milli upphaflegra forsendna og þess sem þú greiddir í raun.
Fræ og plöntur: skráðu kaup og notkun
Fræ eru gjarnan keypt í litlum pökkum og því getur verið erfitt að muna hve mikið fór í eitt ræktunartímabil. Fyrir hvert kaup skráðu heiti eða tegund, fjölda pakka, verð á pakka og kaupdag; varðveittu líka kvittunina. Haltu keyptum plöntum aðskildum frá fræjum, því þetta eru ólíkir aðfangaliðir. Skoðaðu birgðir áður en þú kaupir meira og merktu hvaða pakkar verða eftir. Athugaðu jafnframt leiðbeiningar um geymslu á umbúðunum áður en þú treystir á að eldri fræ nýtist áfram. Þá sérðu bæði hve mikið var keypt og hvað þú átt til næstu sáningar.
Fræþörfin fer eftir tegundum, fjölda plantna og fjölda sáninga. Þegar þú berð saman stærðir af gróðurhúsi með Accoya, sem eru skráðar frá 3,77 m² upp í 28,08 m², skaltu því bera saman ræktunaráætlanirnar líka. Stærra hús þarf ekki að þýða fleiri fræpakka ef þú ætlar til dæmis að kaupa fleiri tilbúnar plöntur. Skráðu hvað fer í hverja sáningu og hvort þú þurftir að sá aftur. Ef þú fylgist með greiðslum skaltu telja pakkann á kaupárinu og skrá afganginn sem birgðir. Ef þú fylgist með notkun skaltu áætla hlut þess sem var notað út frá kaupverðinu og merkja aðferðina. Fræ sem fóru í misheppnaða sáningu teljast líka til notkunar, þótt engin planta yrði eftir.
Mold og önnur ræktunarefni
Gefðu sáðmold, pottamold, moltu og öðru ræktunarefni eigin línur í kostnaðarblaðinu. Skráðu stærð umbúða, fjölda poka, verð og það sem verður eftir. Við verðsamanburð þarf að nota sömu magneiningu: verð á poka segir lítið ef pokarnir eru misstórir. Fyrir efni sem er selt í lítrum geturðu deilt pokaverðinu með lítrafjöldanum til að fá verð á lítra. Berðu þó saman efni sem ætlað er í sama tilgang; lágt einingarverð gerir vöruna ekki sjálfkrafa að rétta valinu. Ef þú notar aðeins hluta úr poka sýnir kvittunin samt allan útlagðan kostnað. Birgðaskráin sýnir síðan hvað er til og hvort þú þarft að kaupa meira næst.
Áætlaðu efnisþörf fyrir hvert beð eða ílát, fremur en að miða við allt flatarmál hússins. Ef þú skoðar T-laga Orangerie gróðurhús, með skráðar stærðir frá 16,52 m² upp í 30 m², skaltu ákveða hvaða hlutar rýmisins verða raunverulega fylltir með ræktunarefni. Skráðu rúmmál íláta eftir upplýsingum þeirra eða eigin mælingum og athugaðu hvað er þegar í þeim. Nýtt tómt ílát og ílát sem þarf aðeins viðbót eru ólíkar forsendur fyrir innkaupum. Ef þú notar efni sem er til á heimilinu skaltu skrá það sem eldri birgðir eða eigið efni, ekki sem ný greidd kaup. Eigin molta getur líka krafist búnaðar og vinnu; skráðu þau útgjöld og þær stundir í viðeigandi flokkum.

Vatnsnotkun og kostnaður við vatn
Vatnskostnaður getur verið óljós ef sami krani eða reikningur þjónar bæði gróðurhúsinu og heimilinu. Ef sérstakur mælir sýnir notkunina geturðu skráð aflestur við upphaf og lok tímabilsins. Annars geturðu til dæmis skráð fjölda íláta með þekktri stærð sem þú tæmir við vökvun. Taktu fram hvort talan sé mæld eða áætluð og hvaða tímabil hún nær yfir. Skráðu einnig vatn sem fer í þrif ef hægt er að greina það. Ef þú mælir aðeins nokkra daga skaltu ekki setja niðurstöðuna fram sem nákvæma heildarnotkun tímabilsins; vökvun getur breyst með plöntufjölda, vexti og veðri.
Athugaðu fyrst hvernig þú greiðir fyrir vatnið. Lítrafjöldi verður aðeins að beinum notkunarkostnaði ef gjaldtakan tengist því magni; fast gjald hækkar ekki sjálfkrafa við meiri vökvun. Ekki færa því allan vatnsreikning heimilisins á gróðurhúsið. Ef þú skoðar pýramídulaga gróðurhús, með stærðir frá 5,53 m² upp í 18,9 m², geturðu notað fyrirhugaðan plöntufjölda til að skipuleggja skráninguna, en flatarmálið er ekki mæling á vatnsnotkun. Haltu mældu magni og greiddum kostnaði í aðskildum dálkum. Ef þú úthlutar hluta sameiginlegs gjalds á ræktunina skaltu sýna forsenduna sérstaklega. Fyrir regnvatn skaltu skrá kaup á söfnunarbúnaði og viðhald hans í búnaðar- og viðhaldsflokkum, jafnvel þótt ekkert notkunargjald fylgi vatninu.
Áburður, smááhöld og rekstrarvörur
Áburður, merkimiðar, bönd, pottar og sáðbakkar geta bæst við í mörgum litlum kaupum. Gefðu áburði og öðrum rekstrarvörum aðskildar línur og skráðu pakkastærð, verð og birgðir. Magn áburðar á að byggjast á ræktuninni og leiðbeiningum vörunnar, ekki á almennri upphæð fyrir hvert hús. Þegar þú skoðar glergróðurhús með Accoya viði og geymslurými, sem er skráð í stærðum frá 5,52 m² upp í 28,08 m², skaltu jafnframt gera lista yfir búnað sem þú átt og það sem vantar. Berðu listann saman við það sem er staðfest að fylgi valinni útfærslu. Þannig verður ljóst hvaða hlutir eru innifaldir í kaupunum og hvaða aukabúnað þarf að gera ráð fyrir sérstaklega.
Flokkaðu áhöld eftir því hvort þau eru einnota, endurnýtanleg eða þarf að endurnýja þau vegna slits eða taps. Pottur eða verkfæri sem þú átt áfram er ekki nýtt kaup á næsta ári. Skráðu ástæðu endurnýjunar þegar þú kaupir nýtt: fleiri plöntur, brotinn bakki og týnd áhöld kalla á ólíkar breytingar á næstu áætlun. Fyrir rekstrarvörur sem þú notar smám saman má skrá birgðastöðu við upphaf og lok tímabilsins ásamt viðbótarkaupum. Þá sést hvort stór innkaup voru að mestu notuð eða hvort þau fylltu aðeins á hillurnar. Slík skráning getur líka sýnt hvort hagstæðara væri fyrir þig að kaupa minni pakkningar, án þess að gera ráð fyrir að stærstu umbúðirnar séu alltaf ódýrasti kosturinn.
Viðhald og viðgerðir milli ræktunartímabila
Viðhald getur birst sem kaup á hreinsivörum, varahlutum eða viðgerðarefni, eða sem greidd þjónusta. Skráðu dagsetningu, hvað var gert og hvað efnið og vinnan kostuðu. Merktu hvort um reglulegt viðhald eða óvænta viðgerð var að ræða. Þannig byggir þú eigin áætlun á verkefnum sem raunverulega komu upp, ekki á almennri prósentu af kaupverði gróðurhússins. Ef sama hreinsivara er notuð annars staðar á heimilinu skaltu sýna hvernig þú skiptir kostnaðinum eða merkja hlut gróðurhússins sem áætlun. Haltu kvittunum og athugasemdum saman svo þú sjáir hvort útgjöldin endurtaka sig. Fylgdu viðhaldsleiðbeiningum fyrir þína útfærslu.
Fyrir stórt hús eins og Bloomcabin Orangerie, sem er skráð í stærðum frá 47 m² upp í 70 m², er gagnlegt að fá upplýsingar um viðhaldsverkefni áður en þú leggur lokahönd á fjárhagsáætlunina. Spyrðu hvaða hluta eigandi getur sinnt samkvæmt leiðbeiningum og hvaða upplýsingar þurfi til að panta réttan varahlut. Stærðin ein segir ekki til um viðhaldskostnað. Aðgreindu þekkt fyrirhuguð verkefni frá varasjóði fyrir óvænt útgjöld; varasjóður er ráðstöfun í áætlun, ekki greidd viðgerð. Ef engin reynsla liggur fyrir skaltu merkja upphæðina sem óvissa. Eftir tímabilið geturðu borið hana saman við raunverulegar viðgerðir og uppfært forsendurnar. Leitaðu ráða hjá hæfum fagmanni ef viðgerðin er utan eigin þekkingar.
Orkunotkun og upphitun í sér lið
Ef þú notar rafknúinn búnað skaltu skrá kaupverð, endurnýjanlegan kostnað eins og rafhlöður og þá raforkunotkun sem þú getur greint. Notkun getur komið fram á sérstökum mæli eða reikningi; ef ekki er hægt að aðskilja hana skaltu merkja töluna sem áætlun og skrá hvernig hún var metin. Ekki gera ráð fyrir að rafmagnskostnaður sé núll eða að hann sé sambærilegur hjá öllum. Ef búnaður krefst rafmagnstengingar og þú ert í vafa um öryggi eða hentugleika skaltu fá ráð hjá hæfum fagmanni, fremur en að áætla út frá almennum upplýsingum.
Hafðu upphitun í sérstöku yfirliti; útreikningar á upphitunarkostnaði eru utan efnis þessarar greinar. Ef sama rafmagnsmæling nær yfir hitun og annan búnað skaltu merkja heildina sem sameiginlega notkun þar til þú hefur forsendur til að aðgreina hana. Ekki telja sömu raforku bæði í hitunarliðnum og undir öðrum búnaði. Skráðu einnig áskriftir eða þjónustugjöld sem tengjast búnaði, ef þau eru til staðar, og hvort þau voru greidd fyrir allt árið eða aðeins hluta þess. Fyrir búnað sem er ekki notaður yfir veturinn þarf að greina á milli greiðslna sem halda áfram og notkunarkostnaðar sem fellur niður. Þannig verður yfirlitið gagnlegt án þess að hér þurfi að reikna hitunarþörf hússins.

Vinnutími, flutningskostnaður og sóun
Peningakostnaður nær ekki yfir allan tímann sem fer í ræktunina. Skráðu vinnustundir í sér dálki og verkefnið sem unnið var, til dæmis sáningu, umhirðu, þrif eða uppskeru, ásamt dagsetningu. Þegar þú metur stærðarvalkosti fyrir klassískt gróðurhús, sem eru skráðir frá 3,77 m² upp í 28,08 m², skaltu bera fyrirhugaða ræktun saman við tímann sem þú hefur til ráðstöfunar. Flatarmál eitt segir ekki til um vinnustundir. Aðgreindu dagleg verkefni frá lengri verkum sem eru unnin sjaldnar og skráðu raunverulegan tíma í stað þess að treysta á minni í lok tímabilsins. Ef þú setur krónugildi á eigin vinnu skaltu sýna tímagjaldið sem forsendu, aðskilda frá greiðslum til annarra.
Skráðu sendingargjöld og annan greiddan kostnað vegna innkaupa þegar hægt er að rekja hann til ræktunarinnar. Ef pöntun inniheldur líka vörur fyrir heimilið skaltu útskýra hvernig sameiginlegu sendingargjaldi er skipt. Venjuleg innkaupaferð á ekki sjálfkrafa að færast öll á gróðurhúsið. Greindu einnig á milli birgða og sóunar: ónotaður moldarpoki sem verður geymdur áfram er birgðaliður, en ónýtt efni sem er fargað er tap. Skráðu ástæðu tapsins og magn ef það er þekkt. Ekki bæta kaupverðinu aftur við útgjöldin þegar vörunni er fargað; greiðslan er þegar skráð. Athugasemdin um tapið hjálpar hins vegar að sjá hvort breytt geymsla, minni pakkningar eða nákvæmari innkaupalisti gætu dregið úr endurteknum kaupum.
Árlegt kostnaðarblað sem nýtist næsta tímabil
Kostnaðarblaðið þarf ekki að vera flókið. Notaðu dálka fyrir dagsetningu, kostnaðarflokk, vöru eða verkefni, magn, einingarverð, greidda upphæð og tilvísun í kvittun. Hafðu áætlun og raunverulegar greiðslur í aðskildum dálkum. Birgðastaða og notkun geta verið á öðru blaði, tengdu innkaupunum með vöruheiti eða einföldu færslunúmeri. Hafðu sér flokka fyrir fræ og plöntur, ræktunarefni, vatn, áburð, rekstrarvörur og viðhald. Vinnustundir, stærri búnaðarkaup og upphitun eiga heima í aðskildum yfirlitum. Skráðu sendingargjald á eigin línu eða sem hluta kaupverðs, en ekki hvort tveggja. Dragðu endurgreiðslur frá viðkomandi flokki og varðveittu skýringu á þeim. Þá stemmir yfirlitið betur við það sem fór í raun af reikningnum.
Einfalt reiknidæmi sýnir muninn á greiðslu og notkun. Gerum ráð fyrir tveimur moldarpokum á 2.000 krónur hvor og að aðeins einn poki sé notaður á tímabilinu. Þetta eru tilbúnar forsendur, ekki vöruverð: greidd útgjöld eru 4.000 krónur, notkun metin á kaupverði er 2.000 krónur og einn poki er eftir í birgðum. Næsta ár verður notkun afgangsins ekki að nýrri greiðslu. Leggðu því ekki greiðslu- og notkunardálkana saman. Í lok tímabilsins skaltu bera áætlun hvers flokks saman við greiðslurnar og skýra helstu frávik, svo sem breytt magn, breytt verð eða óvænta viðgerð. Merktu hvenær reikningar voru greiddir ef greiðslur falla á annað ár en notkunin. Gerðu síðan næstu áætlun með fyrirhuguðu magni, birgðum sem eru til og verði sem þú getur staðfest. Þá verður hún byggð á eigin aðstæðum fremur en almennri kostnaðartölu.
Algengar spurningar
Hvaða útgjöld á að telja með í árlegum rekstrarkostnaði?
Skráðu endurtekin kaup á fræjum, plöntum, ræktunarefni, vatni, áburði og rekstrarvörum, auk raunverulegs viðhalds og viðgerða. Haltu stærri einskiptiskaupum og eigin vinnustundum í aðskildum liðum svo þau ruglist ekki saman við útlagðan kostnað.
Á ég að telja verkfæri sem ég kaupi með á hverju ári?
Skráðu greiðsluna á kaupárinu ef þú heldur utan um raunveruleg útgjöld. Ekki færa sömu kaup aftur inn sem ný útgjöld næsta ár. Ef þú vilt áætla árlegan kostnaðarhluta endingarbetri búnaðar skaltu sýna hann sérstaklega og merkja sem áætlun.
Hvernig skrái ég vatn þegar mælirinn er sameiginlegur með heimilinu?
Ekki færa allan vatnsreikning heimilisins á gróðurhúsið. Skráðu þá notkun sem þú getur greint sérstaklega og hvernig hún var mæld. Athugaðu hvort gjaldið tengist notuðu magni eða sé fast. Ef þú úthlutar gróðurhúsinu hluta sameiginlegs gjalds skaltu sýna forsenduna og merkja niðurstöðuna sem áætlun.
Hvernig á ég að fara með fræ og ræktunarefni sem verða afgangs?
Skráðu greiðsluna á kaupárinu og haltu utan um afganginn sem birgðir. Þá sérðu hvað er tiltækt fyrir næsta tímabil og forðast að telja sömu fræ eða sama ræktunarefni aftur sem ný kaup. Ef þú skráir kostnað við notkun skaltu sýna hann sérstaklega og nota sömu aðferð milli ára.
Er upphitun hluti af kostnaðaryfirlitinu?
Hafðu upphitun í sérstöku yfirliti og mettu hana sérstaklega; hér eru ekki reiknuð útgjöld vegna hennar. Þannig blandast hún ekki saman við fræ, ræktunarefni, vatn og annan búnað. Ef gróðurhúsið er ekki hitað skaltu ekki setja inn meðaltal fyrir upphitun.
Þú þarft ekki fullkomið bókhald til að fá gagnlegt yfirlit. Það sem skiptir máli er að skrá raunveruleg kaup, afgangsbirgðir, mælda notkun, viðhald og vinnu með sömu flokkun frá ári til árs. Þá verður auðveldara að sjá hvaða útgjöld fylgja ræktunaráætluninni, hvað þarf að endurnýja og hvar næsta kostnaðaráætlun ætti að vera nákvæmari.