Geta nýir gluggar lækkað orkukostnað?
Leiðarvísir um glugga og orkunotkun
Þegar hitareikningurinn hækkar er eðlilegt að horfa til glugganna. Kaldur trekkur við setustofuglugga, móða á gleri eða vatn sem safnast á innri brún eru þó ekki sjálfkrafa sönnun þess að nýir gluggar muni lækka orkukostnað um tiltekna upphæð. Orkunotkun heimilis ræðst líka af hitakerfi, einangrun, loftleka annars staðar, stillingum og því hvernig rýmið er notað. Skynsamlegt mat byrjar því ekki á loforði um sparnað, heldur á samanburði: hversu mikill hluti hitatapsins gæti tengst gluggum, hvaða vandamál á að leysa og hvaða nýja lausn passar í opið og við daglega notkun. Með góðum gögnum er hægt að gera varfærna áætlun, prófa ólíkar sviðsmyndir og bera niðurstöðuna saman við heildarkostnað verksins í ISK.
Gátlisti kaupanda 1
Byrjaðu á vandanum, ekki vörulistanum
Spurningin er ekki aðeins hvort gamlir gluggar séu kaldir, heldur hvar og hvenær vandinn kemur fram. Finndu glugga sem eru óþægilegir að sitja við, opnanleg fög sem lokast ekki þétt, þéttingar sem eru slitnar og svæði þar sem sjáanlegur raki myndast. Skráðu einnig hvort vandinn birtist í öllum veðrum eða aðeins þegar vindur liggur á ákveðna hlið hússins. Sama kuldatilfinning getur átt upptök í gleri, karmi, samskeyti við vegg eða loftleka í nærliggjandi byggingarhluta. Að greina þetta áður en pantað er kemur í veg fyrir að kostnaðarsöm vara sé valin til að leysa rangan þátt. Prófaðu líka lokun og handföng og hlustaðu eftir hljóði frá samskeytum á vindasömum degi, án þess að líta á slíka athugun sem fullnaðarmælingu.
Taktu herbergin hvert fyrir sig. Svefnherbergi með lokuðum hurðum, stofur með stórum glerflötum og lítið upphituð rými geta brugðist ólíkt við sömu útiaðstæðum. Merktu á einfalda teikningu hvar gluggarnir eru, mældu sýnilegt breiddar- og hæðarmál ops og taktu myndir af bæði innan- og utanhlið. Skráðu hvort glugginn eigi að halda áfram að opnast, hvort gluggakista eða ofn takmarki hreyfingu og hvort aðgengi að ytri hlið sé flókið. Innopnanlegur gluggi með einu fagi sýnir til dæmis tiltekna opnunarleið, en segir ekki einn og sér hvort lausnin henti rýminu. Þessi skrá verður gagnlegri í samtali við mælingar- og uppsetningaraðila en almenna lýsingin „gluggarnir eru lélegir“ og hjálpar til við að forgangsraða þeim opum sem skipta mestu.
Hvað orkureikningurinn segir, og hvað hann segir ekki
Notaðu helst að minnsta kosti tólf mánaða orkureikninga svo árstíðirnar sjáist. Settu í töflu magn orkunnar, kostnað í ISK, dagsetningar reikninga og breytingar sem gætu skýrt frávik, til dæmis fjarveru, breyttan innihita, viðbótarhitun eða viðgerð á hitakerfi. Ef sami orkugjafi þjónar heitu vatni, eldun eða öðrum notum þarf að skilja þann hluta frá húsahitun eins vel og unnt er. Reikningur sýnir heimilisnotkunina í heild en segir ekki einn og sér hversu stóran hluta hennar gluggarnir valda. Skráðu því bæði orkueiningar og greidda upphæð: verðbreyting getur hækkað reikninginn þótt notkunin standi í stað, en minni notkun getur dulist ef einingarverðið hækkar á sama tíma.
Berðu saman sambærileg tímabil, ekki aðeins einn háan vetrarreikning við einn lágan. Veður, orkuverð og heimilisvenjur geta breyst milli ára. Fyrir frummat er gagnlegt að reikna meðalútgjöld á mánuði og merkja kaldasta tímabilið sérstaklega, en ekki að breyta heildarkostnaðinum beint í „gluggasparnað“. Betra er að halda tveimur stærðum aðskildum: núverandi árlegri orkunotkun og áætluðum hluta breytingarinnar sem gæti tengst gluggum. Skráðu einnig hvort heimilið var hitað með sama hætti allt tímabilið. Ef innihiti var lækkaður, rými tekin úr notkun eða nýr hitagjafi settur upp verður samanburðurinn skekktur nema það sé tekið fram. Þá má síðar kanna áhrif ólíkra gluggaeininga, stærða og fjölda glugga áður en líklegur kostnaðarmunur er settur fram.
Gátlisti kaupanda 2
Skildu varmatap gluggans frá loftleka
Hiti fer um glugga bæði með leiðni í gegnum gler, karm og brúnir og með lofti sem sleppur um opnanleg fög eða samskeyti. Þessir ferlar krefjast ólíkra lausna. Gluggi getur verið með gott gler en samt valdið trekk ef stilling, þétting eða frágangur við vegg er ófullnægjandi. Aftur á móti lagar ný þétting ekki endilega kuldageislun frá stórum köldum glerfleti. Þegar tilboðum er safnað skaltu því biðja um skýra lýsingu á bæði gluggaeiningunni og þeirri uppsetningu sem er fyrirhuguð í opið. Athugaðu hvort loftleki virðist fylgja hreyfanlegu fagi, karmi eða samskeyti við vegg. Sú staðsetning hjálpar fagaðila að ákveða hvort viðgerð, stilling, ný þétting eða heildarskipti séu raunhæfir kostir.
U-gildi er algeng leið til að lýsa hitaflutningi; lægra gildi táknar almennt minni hitaflutning í gegnum þann hluta sem gildið nær til. En spurðu alltaf hvort gefið sé upp gildi fyrir glerið eitt og sér eða fyrir heilan glugga með karmi og þeim málum sem um ræðir. Stærð, lögun og hlutfall karms geta haft áhrif á samanburð, svo tvær tölur eru ekki endilega sambærilegar þótt þær séu settar fram með sömu einingu. Fyrir glugga í óvenjulegu formi, svo sem hringlaga fastan glugga án opnunar, þarf sérstaklega að fá staðfest hvaða upplýsingar eiga við um þá sérstöku útfærslu, frekar en að yfirfæra tölur úr rétthyrndu sýnishorni. Biddu jafnframt um að allar forsendur tilboðsins komi fram skriflega.
Gerðu einfalt mat áður en þú biður um nákvæma útreikninga
Einföld aðferð gerir ráð fyrir að varmatap um flöt tengist flatarmáli, hitatæknilegum eiginleikum og hitamun innan og utan. Þú getur því notað mælda fermetra gluggaflata til að sjá hlutfallsleg áhrif: stór flötur sem á að fá verulega breytta gluggaeiningu hefur yfirleitt meiri möguleg áhrif en mjög lítill flötur með sömu breytingu. Flokkaðu opin eftir flatarmáli, ástandi og því hvort þau eru föst eða opnanleg. Þá kemur í ljós hvort meginhluti verkefnisins felst í fáum stórum einingum eða mörgum litlum opum. Þetta er þó ekki bein útreikningsaðferð fyrir reikning í ISK, enda tekur hún ekki sjálfkrafa tillit til sólar, skugga, loftleka, hitakerfis, hita frá fólki eða þess hvernig húsið heldur hita.
Búðu til þrjár sviðsmyndir fremur en eina nákvæmniskennda niðurstöðu. Varfærin sviðsmynd tekur aðeins mið af þeim gluggum sem sýna augljósa galla. Miðsviðsmynd nær yfir öll fyrirhuguð skipti með vandaðri uppsetningu. Þriðja sviðsmyndin skoðar gluggaskiptin sem hluta af öðrum endurbótum, án þess að eigna gluggunum allan ávinninginn. Skráðu stofnkostnað hverrar leiðar, en settu ekki fram endurgreiðslutíma nema orkuáhrif, orkuverð og viðhald séu byggð á skýrum forsendum. Fagmaður getur síðan notað byggingargögn og upplýsingar um hitakerfið til að þróa matið. Geymdu forsendurnar með hverri niðurstöðu; þá sérðu hvaða breyting á stærð, vali, framkvæmd eða notkun veldur því að talan hreyfist.
Gátlisti kaupanda 3
Mældu rétt, því opið er ekki bara glerflötur
Pöntun byggist á meira en breidd og hæð sem lesin er af gleri. Mæla þarf opið á fleiri en einum stað, athuga hornréttleika, dýpt veggjar, stöðu vatnsbretta og hvernig innri og ytri frágangur mætast. Í eldri húsum getur opið verið óreglulegt þótt glugginn virðist reglulegur frá stofunni. Skráðu einnig aðliggjandi klæðningu, lista, gluggakistur og hindranir sem geta haft áhrif á aðgengi. Ónákvæm forsenda getur leitt til þess að laga þurfi opið á staðnum eða að bil fyrir þéttingu og frágang verði ekki eins og áætlað var. Slíkt hefur áhrif á kostnað, verkáætlun og loftþéttleika. Notaðu eigin mál til undirbúnings og verðsamanburðar, en láttu hæfan aðila staðfesta endanleg pöntunarmál.
Teiknaðu upp hvaða fög eiga að opnast og í hvaða átt. Tveggja faga gluggi sem opnast inn á við getur hentað þar sem auðvelt þarf að vera að þrífa innan frá, en hann þarf jafnframt laust svigrúm í herberginu. Skoðaðu glugga með tveimur fögum sem opnast inn sem dæmi um slíka opnunargerð, en láttu lokaákvörðun ráðast af nákvæmum málum, umhverfi og notkun. Prófaðu opnunarbogann á teikningu með gluggatjöldum, borðum, blöndunartækjum eða öðrum búnaði sem getur verið fyrir. Mælingaraðili ætti að staðfesta pöntunarmál, uppbyggingu og fyrirhugaða festingu áður en framleiðsla er samþykkt. Ekki byggja orkusparnaðarmat eða verkáætlun á nafnmálum úr eldri teikningum einum saman, því raunverulegt op og frágangur geta verið frábrugðin þeim.
Fastir gluggar og opnanleg fög leysa ólíkar þarfir
Fastur gluggi hefur enga opnun til daglegrar loftræstingar, en getur verið rökréttur þar sem útsýni og dagsbirta eru aðalatriði og loftræsting rýmisins er leyst með öðrum hætti. Hann hefur ekki heldur sömu hreyfanlegu samskeyti og opnanlegt fag. Það þýðir þó ekki að hann sé sjálfkrafa besta orkulausnin fyrir hvert rými. Íhuga þarf hvernig glugginn verður þrifinn, hvort hægt sé að komast að ytri hlið og hvernig rýmið fær ferskt loft þegar það er notað. Veldu virkni fyrst, síðan útlit og tæknilega útfærslu. Ef opnun er nauðsynleg en innopnun hentar illa má bera saman aðrar gerðir, svo sem topphengdan útopnanlegan glugga, að því gefnu að mál, staðsetning og dagleg notkun styðji það val.
Fastur, óopnanlegur gluggi getur hentað sem hluti af samsetningu þar sem annað fag í sama vegg opnast. Slík skipting getur haldið stóru ljóssvæði án þess að gera öll fög hreyfanleg, en hún getur einnig breytt því hvernig loftað er út og hvernig húsgögn standa við vegginn. Spyrðu hvernig skilin milli fastra og opnanlegra hluta eru leyst, hvaða sýnilegu breiddir verða eftir og hvernig frágangur verður samræmdur. Berðu einnig saman fjölda handfanga, opnanlegra samskeyta og þrifaleiðir, því einfaldara útlit jafngildir ekki endilega hentugri notkun. Þegar markmiðið er lægri orkukostnaður er mikilvægt að forðast að velja einungis eftir stærsta glerfletinum; loftskipti, þægindi og dagleg notkun eru hluti af heildinni.
Gátlisti kaupanda 4
Stórar hurðir og glerfletir þurfa sér matsramma
Svalahurðir og rennihurðir eru bæði umferðarleið og hluti af ytri byggingarhjúp. Þær fá gjarnan meiri notkun en venjulegur gluggi og þröskuldur, lokun, opnunarstefna og frágangur við gólf skipta því miklu. Fyrir orkumat þarf að skrá heildarflatarmál hurðarinnar, ekki aðeins gagnsæja hlutann, og kanna hvort núverandi vandamál sé aðallega kuldi frá stórum fleti, trekkur við lokun eða loft sem finnst við samskeyti. Athugaðu hversu oft hurðin er opnuð, hvort hún lokist örugglega í venjulegri notkun og hvort húsgögn eða gólfefni takmarki hreyfingu. Hliðin sem snýr að veðri, skjól við húsið og möguleikar við uppsetningu eru staðbundnar aðstæður sem þarf að fara yfir á vettvangi.
Patio Life rennihurð er dæmi um hurðargerð sem ber að meta sem heila einingu, ekki einfaldlega sem stóran glugga. Berðu saman hvernig hún verður notuð á hverjum degi, hvaða opnunarbreidd þarf og hvernig rýmið innan dyra ræður við hana. Skoðaðu sérstaklega leiðina að hurðinni, hæðarmun við þröskuld og þann frágang sem þarf að endurgera í gólfi og veggjum. Áætluð orkuáhrif geta orðið önnur ef gömul hurð sem er illa stillt er endurnýjuð en ef skipt er út virkri hurð eingöngu vegna útlits. Biddu því um upplýsingar sem eiga við um rétta stærð og uppbyggingu þeirrar hurðar sem þú hyggst panta, ásamt skýringu á mælingu, afhendingu og því sem er innifalið í uppsetningarverkinu.
Uppsetningin getur ráðið úrslitum um raunveruleg áhrif
Nýr gluggi nær ekki tilgangi sínum ef bilið milli karms og veggjar er ekki undirbúið og frágengið með hliðsjón af aðstæðum opsins. Áður en tilboð eru borin saman þarf að greina hver fjarlægir gamla gluggann, metur ástandið í opinu, sér um festingar, einangrun í kring, loftþéttingu að innan þar sem við á, ytri vörn og endurgerð lista eða klæðningar. Spyrðu hvernig viðkvæm yfirborð verða varin og hver fjarlægir úrgang og gamlar einingar. Þetta eru ekki aukaatriði sem má skilja eftir óskilgreind. Þau ráða bæði verksviði, kostnaði og því hvort eiginleikar nýju einingarinnar skili sér í húsinu. Tilboð sem nefnir aðeins vöruna gefur því ekki nægan grunn fyrir heildarmat á fjárfestingunni.
Biddu uppsetningaraðila að útskýra röð verksins í þínu tilviki: verndun innandyra, tímabundna lokun ops, meðhöndlun óvæntra skemmda og lokaúttekt á opnun og lokun. Spyrðu einnig hver ber ábyrgð á því að meta rakamerki eða skemmdir sem koma í ljós þegar eldri gluggi er tekinn úr, og hvernig viðbótarvinna verður samþykkt áður en hún hefst. Gluggar og hurðir frá Bloomcabin eru með 5 ára ábyrgð, en ábyrgðarskilmálar koma ekki í stað vandaðrar pöntunarlýsingar og réttrar uppsetningar. Áætlaður afhendingartími er 4–6 vikur, með fyrirvara um staðfestingu pöntunar. Samræmdu því mælingar, aðgengi, verkáætlun og afhendingu áður en gamla einingin er fjarlægð eða önnur verk bundin við fasta dagsetningu.
Gátlisti kaupanda 5
Berðu saman tilboð á sömu forsendum
Ódýrara tilboð er ekki endilega lægri heildarkostnaður ef það sleppir mælingu, frágangi, flutningi eða vinnu við innri og ytri skil. Búðu til samanburðarblað með röð fyrir hvert op: mál, opnun, lit eða yfirborð, skiptingu í fög, glerupplýsingar sem eru staðfestar fyrir eininguna, fylgihluti og uppsetningarverk. Bættu við dálkum fyrir niðurrif, förgun, lista, málun eða annan frágang og skráðu sérstaklega hvað er óvíst. Þá er hægt að sjá hvort tvö tilboð lýsa sömu vörunni og sömu vinnu, í stað þess að bera saman eina lokatölu í ISK sem gæti falið ólíkt umfang. Biddu um skýringar ef almenn orð eins og „full uppsetning“ eru notuð án þess að verkþættirnir séu taldir upp.
Útlitsval getur einnig haft áhrif á verð og framkvæmd. Ef þú vilt hefðbundið yfirbragð skaltu lýsa því skýrt: hvort átt sé við sprossa, þverpóst, gluggapóst eða einfaldlega glugga án sprossa. Hliðarhengdur gluggi í sögulegum stíl með einu fagi sem opnast út er dæmi um heiti sem segir frá gerð, útlitsstefnu og opnun, en ekki öllum tæknilegum eiginleikum sem verkefnið kann að krefjast. Biddu um teikningu sem sýnir skiptingu, opnunarstefnu og sýnilegar línur áður en pöntun er staðfest. Lestu síðan vörulýsinguna og staðfestu skriflega það sem skiptir máli í þínu verkefni. Þannig verður samanburðurinn sanngjarnari og orkumatið byggist á raunverulegri valinni lausn í stað almenns vöruflokks.
Breytðu áætluninni í ákvörðun sem stenst skoðun
Settu gluggaskiptin í samhengi við önnur markmið heimilisins: minni trekk, þægilegri setusvæði, auðveldari opnun, einfaldara viðhald, breytta hljóðupplifun eða nýtt útlit. Orkusparnaður kann að vera mikilvægt rök, en hann þarf ekki að bera einn allan kostnaðinn til að verkefnið sé skynsamlegt. Aftur á móti er óvarlegt að réttlæta val með einni ósannanlegri sparnaðartölu. Skráðu hver ávinningurinn er sem þú getur sannreynt eftir verkið og hver er aðeins áætlun. Þægindi má til dæmis meta með því hvort tiltekið setusvæði nýtist betur, en orkunotkun þarf að bera saman yfir sambærileg tímabil. Þá verður auðveldara að velja umfang, til dæmis hvort byrja eigi á verstu opunum eða samræma allt í einni framkvæmd.
Áður en þú samþykkir pöntun skaltu fara yfir loka gátlista: staðfest mál, opnunarstefnu, fast eða opnanlegt fag, aðgang fyrir uppsetningu, ástand ops, ábyrgðarskilmála, það sem fylgir í verði og áætlaðan afhendingartíma. Fyrir breiðara op þar sem nota þarf tvö opnanleg fög má skoða hliðarhengdan glugga með tveimur fögum sem opnast út sem valkost, en bera þarf hann saman við þarfir rýmisins og staðfestar upplýsingar fyrir pöntunina. Geymdu síðan reikninga, myndir og fyrirliggjandi notkunargögn og skráðu hvort stillingar hitakerfis eða notkun rýma breytast. Þau verða grunnur að heiðarlegum samanburði eftir fyrsta heila notkunartímabilið, án þess að draga of víðtækar ályktanir af fáeinum vikum eða óvenjulegu veðurtímabili.
Algengar spurningar
Hversu mikið get ég sparað með nýjum gluggum?
Það er ekki hægt að gefa ábyrga almenna tölu án gagna um húsið, núverandi glugga, uppsetningu og hitun. Byrjaðu á ársreikningum, mældu gluggafleti og fáðu upplýsingar fyrir heilar nýjar einingar. Notaðu síðan varfæra sviðsmynd fremur en lofaða krónutölu í ISK.
Er lægra U-gildi alltaf besta kaupið?
Lægra U-gildi bendir almennt til minni hitaflutnings fyrir þann þátt sem gildið lýsir, en samanburðurinn verður aðeins réttur þegar sambærilegar einingar, mál og forsendur liggja að baki. Opnun, loftþéttleiki, uppsetning, dagsbirta, þrif og dagleg notkun geta einnig skipt máli í heildarákvörðuninni.
Á ég að skipta um alla glugga í einu?
Ekki endilega. Byrja má á opum með greinilegum raka, trekk, lélegri lokun eða miklum óþægindum. Heildarskipti geta þó einfaldað samræmingu á útliti og framkvæmd. Berðu saman kostnað, aðgang að hverju opi og þann ávinning sem þú væntir af hvorri leið áður en umfangið er ákveðið.
Getur nýr gluggi leyst raka á innri hlið glers?
Hann getur breytt hitastigi innra yfirborðs og loftleka, en raki innandyra, loftræsting, notkun rýmis og kaldir byggingarhlutar geta líka valdið móðu. Rannsakaðu hvenær rakinn myndast og hvar. Ef um viðvarandi raka eða skemmdir er að ræða ætti hæfur fagaðili að meta orsökina.
Hvaða upplýsingar þarf ég að senda til að fá samanburðarhæft tilboð?
Sendu myndir innan- og utandyra, mál ops á fleiri en einum stað, upplýsingar um opnunarstefnu, ósk um fast eða opnanlegt fag og lýsingu á frágangi. Tilgreindu einnig aðgang, hæð frá jörðu og hvort gamli glugginn sýni raka eða skemmdir. Biddu um sundurliðað verksvið uppsetningar.
Næstu skref
Nýir gluggar geta verið mikilvægur þáttur í að minnka varmatap og bæta þægindi, en raunhæf áætlun um orkukostnað byrjar á húsinu eins og það er, ekki á almennri sparnaðartölu. Safnaðu reikningum, kortleggðu vandamál, mældu op og berðu saman heilar gluggaeiningar ásamt uppsetningarverkinu. Veldu fasta fleti, opnanleg fög og hurðir eftir virkni rýmisins og mettu orkuáhrifin með varfærnum, skráðum forsendum. Þegar pöntunarmál, frágangur, ábyrgð og verksvið eru skýr verður auðveldara að taka ákvörðun sem þjónar bæði heimilinu og kostnaðarmarkmiðinu til lengri tíma.
