Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Gróðurhús í frostlægð: mat á láglendum garði

Gróðurhús í frostlægð: mat á láglendum garði

Gróðurhús á láglendi

Í láglendum garði getur kalt loft safnast í dæld þótt reitir þar fyrir ofan séu hlýrri. Lægsti punktur lóðarinnar segir þó ekki einn og sér hvar gróðurhús verður kaldast; vindur, hindranir og veðurskilyrði breyta mynstrinu. Með mælingum á fleiri en einum stað, endurteknum á nóttum með ólíku veðri, má kanna bæði lágmarkshitann og mögulega leið kalds lofts. Hér er sýnt hvernig skrá má gögnin og nota þau við val á stað og mat á upphitunarþörf.

Sexhyrnt gróðurhús séð utan frá

Hvað einkennir frostlægð?

Kalt loft er þéttara en hlýtt loft og getur runnið niður halla í lægðir. Á köldum, heiðskírum og vindlitlum nóttum getur það safnast þar ef greið leið er ekki út úr dældinni. Frostlægð ræðst því ekki eingöngu af hæð yfir sjó, heldur af samspili hæðarmunar, skjóls og lögunar yfirborðsins. Lægsti punkturinn getur verið kaldur, en stundum er annar staður kaldari vegna þess að limgerði, veggur eða önnur hindrun breytir loftstreymi. Skýjahula og vindur geta breytt mynstrinu frá einni nóttu til annarrar, svo útlit lóðarinnar eitt dugar ekki til að staðfesta hvar kaldast verður.

Við val á gróðurhúsastað er gagnlegt að aðgreina frost á yfirborði frá lofthita í þeirri hæð sem plönturnar verða. Frost á grasinu sýnir að yfirborðið hefur kólnað, en segir ekki beint til um hitastig við beð eða vinnuborð. Veðurstöð utan garðsins sýnir heldur ekki endilega lágmarkið í lægðinni. Óupphitað gróðurhús er ekki sjálfkrafa frostfrítt, og útimælingar spá ekki nákvæmlega fyrir um hitann inni. Þær geta þó sýnt hvort staðurinn býr við endurtekið kuldamynstur. Skoðaðu bæði lágmarkshitann og hve lengi hann varir, ekki aðeins hvort morguninn virðist kaldur.

Teiknaðu lóðina og merktu mögulega staði

Teiknaðu einfalt kort af lóðinni í mælikvarða eða skissu þar sem helstu mál eru skráð. Sýndu halla, lægðir, hærri hóla eða hryggi og leiðir frá efri hlutum niður að lægri svæðum. Merktu einnig limgerði, skjólveggi, girðingar, tré, hús og aðrar hindranir; þær geta breytt loftstreymi, en áhrifin eru ekki sjálfgefin. Settu inn fyrirhugaðan gróðurhúsareit og einn eða fleiri staði til samanburðar. Fullkomið hæðarkort er ekki nauðsynlegt í upphafi: skráðu hvað er hærra, hvað er lægra og hvar mælar verða staðsettir. Taktu ljósmyndir frá föstum sjónarhornum og skráðu dagsetningu þeirra. Ef þú þekkir hæðir eða hefur hæðarkort skaltu færa upplýsingarnar inn, en ekki gefa skissunni meiri nákvæmni en gögnin leyfa.

Merktu hvar skuggi frá trjám og byggingum fellur yfir daginn og á hvaða árstíma; skuggateikning eða myndir teknar á sömu tímum auðvelda samanburð. Birtan segir ekki til um næturlágmarkið, en hún er sjálfstætt atriði þegar staður og hugsanleg upphitun eru metin. Settu líka grófa útlínu fyrirhugaðs húss á kortið. Uppgefið flatarmálsbil fyrir gróðurhús með Accoya er 3,77–28,08 m²; flatarmálið eitt dugar þó ekki til að staðsetja bygginguna nákvæmlega. Notaðu mál þeirrar stærðar sem kemur til greina áður en þú velur mælipunkta og athugaðu hvernig útlínan fellur gagnvart lægðinni.

Mældu samtímis á fleiri en einum stað

Veldu tvo eða fleiri mælipunkta: fyrirhugaðan stað, nærliggjandi lægð og hærri eða opnari stað sem viðmið. Notaðu helst sams konar mæla samtímis; þá skiptir veðurbreyting milli nótta síður máli fyrir samanburðinn. Mælir sem geymir lágmarks- og hámarksgildi sýnir lægsta hitann, en hitaskráningartæki sýnir líka hvernig hitinn breytist yfir nóttina. Fylgdu leiðbeiningum framleiðanda um mælingar á lofthita utandyra og notaðu viðeigandi geislunarhlíf með góðri loftræstingu. Hlífin dregur úr áhrifum sólar og varmageislunar á skynjarann án þess að loka hann inni í kyrru lofti. Skuggi frá vegg einn og sér tryggir ekki sambærilegar mælingar, því veggurinn getur líka haft áhrif á hitann. Láttu skynjarann ekki snerta jörð, vegg eða steinflöt. Skráðu gerð mælis og hlífar, fjarlægð frá næstu hindrun og allar breytingar á uppsetningunni. Taktu mynd af hverjum mælipunkti svo hægt sé að endurtaka samanburðinn síðar. Ef mælir blotnar, færist eða hættir að skrá skaltu merkja viðkomandi tímabil sérstaklega fremur en að meðhöndla það sem venjulega mælingu.

Berðu mælingar saman í sömu hæð yfir jörð og skráðu þá hæð. Hitinn við yfirborðið getur verið annar en í þeirri hæð þar sem plönturnar verða; ef bæði skipta máli skaltu nota sérstakan mæli á hvorri hæð. Prófaðu tækin fyrst hlið við hlið svo þú vitir hvort eitt þeirra sýni stöðugt önnur gildi. Ef þú hefur aðeins einn mæli skaltu færa hann milli staða á sambærilegum nóttum og skrá að slíkur samanburður sé óvissari en samtímamæling. Fyrir vegggróðurhús úr gleri er uppgefið stærðarbil 3,69–9,58 m²; mældu bæði við fyrirhugaðan vegg og á opnari viðmiðunarstað. Veggformið eitt segir ekki hvort næturlágmark verði hærra.

Skráning næturhita og veðurs

Notaðu sömu dagbók fyrir alla staði. Skráðu dagsetningu, stað og hæð mælis, lágmarkshita, vindátt eða logn, skýjahulu, úrkomu og hvort snjór eða frost var á jörðu. Skráðu líka hvort veður breyttist á nóttunni, til dæmis hvort vindur jókst eða ský dró fyrir. Mælir án tímaskráningar sýnir lægsta gildið, en ekki hvenær eða hve lengi kuldinn hélst. Hitaskráningartæki með tímasettum gildum sýnir hvort hitinn féll snöggt, var lengi undir viðmiði eða hækkaði aftur fyrir morgun. Stilltu klukkur tækjanna eins og notaðu sama skráningartíðni, svo gildin vísi til sömu augnablika. Ef þú lest af lágmarksmæli handvirkt skaltu gera það á sama tíma og núllstilla minnið samkvæmt leiðbeiningum tækisins. Annars gæti eldra lágmark fylgt með næstu færslu. Gefðu nóttinni skýra dagsetningu, til dæmis dagsetningu morgunsins þegar lesið er af. Ímyndað dæmi um færslu gæti verið: lægð, 1. maí, lágmark −2 °C, logn við kvöldathugun og heiðskírt við morgunathugun. Slík færsla lýsir því sem var mælt og séð, en staðfestir ekki að sama veður hafi ríkt alla nóttina. Aðgreindu því eigin athuganir frá upplýsingum úr veðurspá eða nærliggjandi veðurstöð.

Safnaðu gögnum við fleiri en eina tegund nætur og á þeim árstíma sem þú hyggst nota húsið. Reyndu að ná þeim aðstæðum sem þú hefur sérstakar áhyggjur af, svo sem logni og heiðskíru veðri eða köldum næturvindi; mild nótt segir lítið um kuldakast. Ekkert fast mælitímabil hentar öllum lóðum, svo haltu áfram þar til mynstrið verður skýrara og fleiri en ein nótt styður það. Flokkaðu næturnar eftir veðri þegar þú berð staðina saman. Ef kaldar, heiðskírar nætur vantar í skrána skaltu taka það fram í niðurstöðunum. Gögn frá vori lýsa heldur ekki sjálfkrafa vetraraðstæðum, þegar snjóþekja, skuggi og fyrirhuguð notkun geta verið önnur. Þannig verður ljóst hvaða aðstæður mælingarnar ná yfir og hvað er enn ókannað.

Klassískt álgróðurhús

Fylgstu með hreyfingu kalds lofts

Hitamælar sýna hitamun en ekki sjálfir í hvaða átt loftið fer. Raðaðu því mælipunktum eftir landslaginu: frá hærri reit niður hallann, að lægðinni og á sitt hvorum jaðri fyrirhugaðs byggingarstaðar. Á köldum og hæglátum nóttum skaltu skrá hvaða punktur kólnar fyrst, hvar lágmarkið verður lægst og hvort lægðin hitnar síðar en staðirnir ofar. Endurtaktu athugunina í vindasamara veðri og skráðu vindátt. Ef sama röð kemur aftur fram bendir það til ákveðinnar leiðar eða uppsöfnunar kalds lofts; hitamunur eina nótt sannar ekki einn og sér hvaða hreyfing átti sér stað.

Þegar þú gengur um lóðina skaltu skoða hvar limgerði, girðingar og veggir gætu beint eða hægt á lofti, en staðfestu áhrifin með mælingum í stað þess að gera ráð fyrir að skjól sé alltaf hagstætt. Léttur borði á staur eða hreyfing grasa getur sýnt vindátt þegar andvari er, en slíkt hjálpar lítið í logni og mælir ekki hægt niðurstreymi kalds lofts. Ef þú ert að skoða T-laga Orangerie-gróðurhús er uppgefið flatarmálsbil 16,52–30 m². Teiknaðu valda útfærslu inn á kortið og hafðu mælipunkta við fleiri en einn hluta reitsins, ekki aðeins miðjuna. Athugaðu sérstaklega lægri jaðarinn og svæðið þar sem loft gæti haldið áfram niður hallann. Ef hindrun virðist loka þeirri leið skaltu bera saman hitann sitt hvorum megin við hana. Mælingar áður en húsið er reist lýsa núverandi aðstæðum; byggingin sjálf getur síðar breytt loftstreymi um reitinn.

Lágmarkshiti og tími undir hitaviðmiði

Ekki bera aðeins saman lægstu töluna. Skoðaðu hve oft hver staður fer undir hitaviðmið plantnanna og hve lengi hann helst þar. Kröfur eru mismunandi eftir tegundum og vaxtarstigi, svo notaðu viðmið fyrir þá ræktun sem þú hyggst hafa í húsinu. Berðu einnig saman mælingar nær jörðu og í hæð beða eða vinnuborða ef þær liggja fyrir; ein mæling í óviðeigandi hæð getur falið kulda sem skiptir plönturnar máli. Frost á laufum eða grasinu er ekki sama mæling og lofthiti. Með tímasettum gögnum má einnig greina hvort staðurinn hlýnar fljótt eftir sólarupprás eða helst kaldur lengur. Sá samanburður þarf að taka mið af skugga á mælipunktunum. Ef aðeins lágmarksgildi liggur fyrir skaltu ekki áætla lengd kaldasta tímans út frá því.

Leitaðu að mynstri sem endurtekur sig við sambærilegt veður. Ef lægsti staðurinn mælist reglulega kaldari í logni en munurinn minnkar í vindi gæti það bent til uppsöfnunar kalds lofts fremur en jafnrar kælingar í öllum garðinum. Athugaðu hvort frávikið komi aðeins fram á einum mæli eða einni nóttu; ólík mælitæki og staðsetning geta skýrt hluta munarins. Þegar þú leggur niðurstöðurnar yfir fyrirhugaðan grunnflöt skaltu mæla fleiri en miðjuna. Vörusíða klassísks gróðurhúss sýnir flatarmál frá 3,77 upp í 28,08 m², en heiti eða flatarmálsbil staðfestir ekki hitamun. Mál valinnar stærðar og mælipunktar við ólíka hluta útlínunnar sýna betur hvort reiturinn nær inn í kaldasta svæðið.

Birta, skjól og vatnsrennsli

Þegar þú velur stað skaltu skoða frostmælingarnar samhliða öðrum gögnum, í stað þess að fella allt saman í eina einkunn. Skuggateikningin sýnir birtu yfir vaxtartímann; kortið getur sýnt hvort regnvatn eða snjóbráð safnast á sama lága svæði, og ljósmyndir sýna hindranir sem kunna að breyta loftstreymi. Vatn sem situr eftir er sjálfstætt atriði sem þarf að kanna við undirbúning lóðarinnar, en sannar ekki eitt og sér að loftið þar verði kaldast. Limgerði, veggir og byggingar geta breytt leið loftsins á ólíkan hátt. Berðu saman mælingar við opna og skjólsæla staði í stað þess að velja aðeins eftir útliti eða hæð landsins.

Ef byggingin sem þú skoðar hefur geymslurými skaltu merkja heildarútlínuna á kortið, ekki aðeins þann hluta sem notaður er til ræktunar. Uppgefið flatarmálsbil fyrir glergróðurhús með Accoya-viði og geymslurými er 5,52–28,08 m². Fáðu teikningu af þeirri útfærslu sem kemur til greina og sýndu hvar húsið, geymslan og aðkoman verða. Þá má kanna hvort skipulagið færir ræktunina nær skuggasvæði eða yfir lægri hluta lóðarinnar. Ef tveir staðir reynast álíka kaldir getur birtumunur haft meira vægi í valinu, en vatn sem safnast á öðrum staðnum þarf að meta sérstaklega. Aðkoma skiptir líka máli þegar fylgjast þarf með mælum eða sinna plöntum í kuldakasti. Leggðu þessi atriði fram hvert fyrir sig svo hagstæð birta feli ekki óleyst vandamál með vatn eða aðgengi.

Skilgreindu markmið fyrir upphitun

Áður en þú ákveður upphitun skaltu skilgreina hvaða hitastigi þú þarft að halda og hvenær. Það er annað markmið að verja viðkvæmar plöntur gegn stuttu næturfrosti en að halda stöðugu ræktunarumhverfi yfir langan kaldan kafla. Skráðu hvaða mánuði húsið verður notað, hvort plöntur verða þar allan tímann og hvort allt rýmið þurfi sama hitastig. Ef markmiðið er aðeins að hefja ræktun fyrr að vori getur verið gagnlegt að bera kostnað við upphitun saman við að fresta því að flytja viðkvæmar plöntur út. Þetta er val um notkun hússins, ekki ályktun um frostþol þess. Notaðu mælingarnar til að sjá hversu lágt útihitinn fellur á staðnum og hve lengi, en gerðu ekki ráð fyrir að hann samsvari innri lágmarkshita. Gler, stærð húss, loftskipti, vindur og opnun dyra eða loftloka geta haft áhrif á hitatap. Sól og skuggi hafa einnig áhrif á hve mikið húsið hlýnar yfir daginn. Mat á upphitun þarf því að miðast við tiltekið hús, plönturnar og notkunartímann. Ræddu líka hvernig fylgst verður með hitanum þegar enginn er á staðnum og hvað verður um viðkvæmar plöntur ef upphitun stöðvast.

Ekki velja búnað út frá flatarmáli einu saman eða frosti sem mældist á einni nóttu. Sýndu söluaðila eða hæfum uppsetningaraðila mælingaskrána, lýstu markhitastigi, stærð húss og fyrirhugaðri notkun og fáðu mat á afköstum fyrir þá útfærslu. Uppgefið flatarmálsbil fyrir Bloomcabin Orangerie er 47–70 m²; það staðfestir ekki eitt og sér hitunarþörf tiltekinnar stærðar. Ekki er hægt að reikna hana út frá útihita einum eða vörunafni. Ef þú hyggst nota rafbúnað þarf hæfur aðili að meta viðeigandi tengingu og uppsetningu út frá aðstæðunum.

Klassískt gróðurhús úr gleri

Notaðu raunmál við val á gerð og stærð

Þegar mælingarnar liggja fyrir skaltu bera saman líkön út frá nákvæmum málum og fyrirhugaðri notkun, ekki heiti eða flatarmálsflokki einum. Athugaðu mál þeirrar stærðar sem kemur til greina og hvernig útlínan fellur á kortið. Ef rýmið nær yfir bæði dæld og hærri reit skaltu taka mælingar beggja vegna. Uppgefið flatarmálsbil fyrir pýramídulaga gróðurhús er 5,53–18,9 m², en það segir ekki til um mál eða staðsetningu grunnflatar tiltekinnar útfærslu. Fáðu teikningu og mál þeirrar stærðar sem þú berð saman og leggðu hana yfir kortið með mælipunktunum. Þannig sérðu hvort byggingin fellur öll á sambærilegt svæði eða spannar ólíka hluta lóðarinnar.

Berðu einnig saman upplýsingar sem skipta máli fyrir notkunina, svo sem glugga, loftun, opnanir, inngang og hvort líkanið er frístandandi eða vegggróðurhús. Ekki álykta um hitaeinangrun, vindþol eða frostvörn út frá lögun eða vörunafni; leitaðu að skýrum upplýsingum um viðkomandi útfærslu. Þegar vegggróðurhús kemur til greina skaltu kanna birtu og mæligögn við þann vegg sem á að nota. Ekki gera ráð fyrir að hlýnun veggjar yfir daginn haldi húsinu nægilega heitu yfir nótt. Fyrir frístandandi hús þarf að skoða allan reitinn og þau skjól sem eru í kringum hann. Biddu um að upplýsingar um gler, loftop og aðra þætti sem ráðgjafi þarf við hitamat fylgi tilboði eða tæknigögnum valinnar stærðar. Haltu staðarmælingunum aðskildum frá þessum vörugögnum: annað lýsir garðinum, hitt húsinu sem á að setja þar. Saman gefa þau betri grunn til að bera saman kosti án þess að eigna tiltekinni gerð óstaðfesta frostvörn.

Taktu ákvörðun út frá samanburðinum

Settu samanburðarblað fyrir hvern stað: lágmark við ólíkt veður, hve lengi hitinn var undir viðmiði plantnanna, vindathuganir, sól og skugga og staðsetningu gagnvart fyrirhugaðri útlínu. Með því verður auðveldara að flokka reit sem raunhæfan miðað við notkun án upphitunar, mögulegan með fyrirhugaðri upphitun eða óheppilegan vegna endurtekins kuldamynsturs. Þetta er ákvörðunargrunnur, ekki trygging fyrir innanhita. Ef munurinn milli staða er minni en óvissa mælanna eða sést aðeins einu sinni skaltu mæla lengur fremur en að velja út frá litlum mun. Skráðu einnig hvaða niðurstöður eru öruggar og hverjar byggjast enn á fáum mælingum.

Eftir að gróðurhúsið hefur verið sett upp skaltu mæla bæði inni og úti á nóttum með sambærilegu veðri. Skráðu hvar mælarnir eru og hvenær hurðir eða loftop eru notuð; þannig má kanna hvernig næturhitinn inni tengist aðstæðum utan hússins. Endurtaktu samanburð ef breytingar verða á limgerði, veggjum, trjám eða yfirborði, því skuggi og loftstreymi geta þá breyst. Ef innihitinn stenst ekki markmiðið skaltu endurmeta bæði upphitunina og mæligögnin áður en þú gerir ráð fyrir að staðurinn sé ónothæfur. Geymdu upphaflegu skissuna og mælingaskrána svo hægt sé að sjá hvað hefur breyst. Þannig nýtist staðarmatið áfram við ræktunina en er ekki aðeins undirbúningur fyrir kaupin.

Algengar spurningar

Hvernig sé ég hvort garðurinn sé frostlægð?

Berðu saman hitann í lægsta reitnum og á hærri stað sömu nætur. Ef lægðin mælist endurtekið kaldari eða helst lengur undir viðmiði, einkum í logni og heiðskíru veðri, bendir það til frostlægðar. Staðsetning á hæðarkorti ein og sér nægir ekki.

Hve lengi þarf að mæla?

Enginn fastur fjöldi nátta hentar öllum lóðum. Safnaðu gögnum við ólíkar aðstæður og á þeim árstíma sem þú hyggst nota gróðurhúsið, þar á meðal á köldum nóttum. Mild mæling segir lítið um lágmark í kuldakasti.

Dugar hitamælir sem sýnir lágmarkshita?

Hann getur sýnt lægsta gildi næturinnar, ef mælirinn er rétt staðsettur og mælingar bornar saman við sambærilegar aðstæður. Tímaskráning sýnir líka hvenær hitinn féll og hve lengi hann hélst lágur, sem getur hjálpað við mat á upphitun.

Heldur gróðurhús alltaf plöntum frostfríum?

Nei, það er ekki hægt að gera ráð fyrir því. Útimælingar segja ekki nákvæmlega til um innri hita; meðal annars geta gler, loftskipti, skuggi og notkun haft áhrif. Kannaðu hitakröfur plantnanna og fylgstu með hitanum inni eftir uppsetningu.

Hvenær ætti ég að fá ráðgjöf um upphitun?

Leitaðu til söluaðila eða hæfs uppsetningaraðila ef þú þarft að halda tilteknu hitastigi í kuldaköstum eða yfir vetur. Hafðu með mælingaskrána, stærð hússins og upplýsingar um fyrirhugaða notkun. Hæfur aðili þarf einnig að meta tengingu og uppsetningu rafbúnaðar.

Frostlægð þarf ekki sjálfkrafa að útiloka gróðurhús, en hún kallar á vandaðan samanburð áður en staður er valinn. Berðu saman lágmarkshita og hve lengi kuldinn varir á fleiri en einum reit, skráðu veðrið sem fylgir hverri mælingu og tengdu niðurstöðurnar við ræktunarmarkmið og mál hússins. Þá verður skýrara hvort hærri staður henti betur, hvort fyrirhugaður reitur kalli á faglegt mat á upphitun eða hvort gögnin séu enn of fá. Mælingar tryggja ekki frostlausa ræktun, en gera þér kleift að velja stað og skipuleggja upphitun á traustari grunni.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖