Kemst gróðurhús fyrir milli húss og girðingar?

Gróðurhús á þröngu svæði
Þrönga ræman milli húss og girðingar getur virst vera hentugur staður fyrir gróðurhús, en það eitt að ytri mál þess komist fyrir segir ekki hvort staðurinn nýtist. Aðgengi til viðhalds, þakskegg og frárennsli hússins, skuggi yfir árið og breiddin sem stendur eftir inni skipta öll máli. Með mældri grunnmynd, myndum af staðnum og prófun í fullri stærð má meta hvort hægt sé að nota gróðurhúsið án þess að loka nauðsynlegri leið eða skapa vandamál með vatn.

Er bilið nógu breitt fyrir notkunina?
Það eru tvö aðskilin atriði: hvort gróðurhúsið komist fyrir á lóðinni og hvort hægt verði að komast að því og nota það þegar það er komið upp. Á grunnmynd getur byggingin virst passa vegna þess að ytri málin eru minni en bilið milli húss og girðingar. En hurð sem rekst í girðingu, girðingarhlið sem opnast ekki eða langhlið gróðurhússins sem verður óaðgengileg við þrif getur gert staðinn óhentugan. Teiknaðu því ekki aðeins gróðurhúsið heldur líka gönguleiðir, hurðarop og svigrúm fyrir venjuleg störf. Rýmismatið þarf að ná bæði til uppsetningar og daglegrar notkunar.
Byrjaðu á því að skrá hvað gróðurhúsið á að rúma og hvernig þú ætlar að nota það. Þarftu beð meðfram vegg, pláss fyrir potta eða vinnuborð? Á leið að bakgarði, geymslu eða annarri hurð að haldast opin? Hvernig berðu mold og áhöld inn? Svörin sýna hvort þú þurfir aðgengi beggja vegna gróðurhússins og hvaða hluti ræmunnar megi nýta undir það. Ef ræman er líka eina leiðin að öðrum hluta garðsins skaltu merkja þá leið sérstaklega. Skoðaðu hana bæði þegar hlið og hurðir eru lokaðar og þegar þær eru opnar. Skráðu líka hvað er flutt eftir leiðinni nú þegar, svo sem hjólbörur, garðhúsgögn eða sorpílát. Þessir hlutir geta þurft meira svigrúm en gangandi manneskja, sérstaklega þar sem þarf að beygja. Haltu slíku umferðarrými aðskildu frá vinnurými við gróðurhúsið á teikningunni. Þótt sama bilið geti stundum þjónað báðum hlutverkum þarf að athuga hvort vinna við gróðurhúsið loki leiðinni þegar aðrir þurfa að fara þar um.
Mælingar á breidd og lengd ræmunnar
Mældu bilið við báða enda og á fleiri stöðum eftir allri lengd ræmunnar, sérstaklega þar sem girðingin sveigist, húsið skiptir um stefnu eða sökkull stendur fram. Skráðu bæði lengd og breidd á skissu og merktu minnsta bilið. Ein mæling í miðjunni dugar ekki ef ræman mjókkar í annan endann eða víkkar nær bakhliðinni. Notaðu fastar viðmiðunarlínur og mældu frá þeim flötum sem ákvarða raunverulegt laust rými, ekki á ská milli girðingarpósta. Ef yfirborðið er ójafnt skaltu merkja hvar það breytist, svo teikningin lýsi staðnum en ekki meðalbreidd hans. Teiknaðu skissuna í mælikvarða, til dæmis þannig að einn sentimetri á blaði samsvari hálfum metra á lóðinni. Notaðu sama kvarða fyrir gróðurhúsið og alla fasta hluti. Merktu mælipunktana svo hægt sé að finna þá aftur þegar teikning frá seljanda liggur fyrir. Ef munur er á endurteknu máli skaltu mæla aftur fremur en að velja hagstæðari töluna. Í þröngu bili getur smávægileg skekkja breytt því hvort fyrirhugað aðgengi verður í raun nothæft.
Teiknaðu mælingarnar inn á einfalda grunnmynd og merktu við hurð, hlið, niðurfallsrör, glugga og aðra fasta hluti. Bættu við ytri málum þeirrar útfærslu sem þú skoðar, ekki aðeins uppgefnu flatarmáli. Á vörusíðunni fyrir Klassískt Gróðurhús eru til dæmis sýndar stærðir frá 3,77 upp í 28,08 m², en fermetrafjöldi segir ekki einn og sér hversu breiður grunnflöturinn er. Fáðu málsetta teikningu af nákvæmri stærð og athugaðu hvort hún sýni þakbrún og aðra útstæða hluta. Þá er hægt að bera sömu mælieiningar saman við aðstæður á staðnum.
Aðgengi þarf að haldast eftir uppsetningu
Ákveddu fyrirfram hvaða hliðar þurfa að vera aðgengilegar utan frá. Þú gætir þurft að þrífa gler, skoða grind, komast að hurð eða sinna nálægri þakrennu. Að komast inn í þröngt bil er ekki það sama og að geta unnið þar: þú þarft mögulega að snúa þér, halda á áhöldum eða ná upp að hærri hluta. Skoðaðu sérstaklega hliðina sem verður næst húsinu og þá sem snýr að girðingunni. Aðgengi meðan á uppsetningu stendur leysir ekki endilega viðhaldið síðar. Ef ekki er hægt að sinna hliðunum eftir uppsetningu skaltu endurskoða staðsetningu eða útfærslu áður en ákvörðun er tekin.
Veggróðurhús úr gleri er ein tegund sem vert er að bera saman þegar skoðaðar eru lausnir fyrir stað nálægt húsi, en heitið segir ekki hvort tiltekin stærð passi í rýmið þitt. Athugaðu ytri mál, staðsetningu inngangs og hvaða aðgengi þarf að þeim hliðum sem þú þarft að sinna. Spurðu einnig hvað þurfi að komast að við uppsetningu og hvaða svigrúm þurfi til að þrífa eða gera við samkvæmt leiðbeiningum framleiðanda. Ef upplýsingar vantar skaltu biðja um þær áður en þú velur. Það er betra að leysa aðgengi til viðhalds á teikningu en að treysta á að hægt verði að færa gróðurhúsið síðar.
Útstæðir hlutar húss og girðingar taka pláss
Mæling við jörð nær ekki utan um allt sem getur þrengt að. Skoðaðu húsvegginn frá grunni upp að þakskeggi: þakrenna, niðurfallsrör, gluggi sem opnast, ljós eða útstæðar lagnir geta verið í vegi. Á girðingunni skaltu merkja pósta, skástoðir, hlið og festingar sem ganga inn í bilið. Teiknaðu líka þakbrún gróðurhússins og aðra útstæða hluta eftir málsettri teikningu. Ytri breidd við undirstöðu segir ekki endilega til um allt rýmið ofarlega. Skráðu bæði hæð hindrunar og hversu langt hún nær inn í ræmuna. Gluggi sem stendur ekki fram þegar hann er lokaður getur tekið töluvert rými við opnun. Sama gildir um opnanlega hluta gróðurhússins; þeir þurfa að geta opnast án áreksturs við húsið eða girðinguna. Athugaðu því lokaða stöðu og opna stöðu sitt í hvoru lagi. Þegar tveir opnanlegir hlutar snúa hvor að öðrum þarf líka að kanna hvort hægt sé að hafa þá opna samtímis.
Berðu hindranirnar saman í grunnmynd og hliðarmynd; þá sést hvort gróðurhúsið hafi nægt pláss við jörð en rekist á eitthvað ofar. Ekki álykta um grunnflöt eða útstæð mál út frá heiti formsins. Skoðaðu til dæmis málsetningar fyrir pýramídulaga gróðurhús; heiti vörunnar kemur ekki í stað mældra hliða og hæða. Athugaðu hvort þakbrún eða annar hluti nái nær vegg eða girðingu en undirstaðan. Ef gluggi, aðkoma eða viðhald á húsveggnum gæti raskast skaltu merkja það sérstaklega á skissuna.

Frárennsli húsþaks og vatn á lóðinni
Finndu hvaðan vatn kemur og hvert það fer í raun. Merktu þakrennur, niðurfallsrör, niðurföll á lóð og staði þar sem vatn getur runnið af þakinu eða farið fram hjá rennu. Fylgstu með svæðinu meðan rignir ef hægt er, eða leitaðu að ummerkjum eftir rigningu: pollar, bleyta við húsgrunn og skvettur sýna hvar vatn safnast. Athugaðu líka hvort vatn berist að ræmunni frá nærliggjandi flötum. Gróðurhús á þröngu svæði getur staðið undir vatnsleið sem sést ekki í þurru veðri, svo merktu hana á grunnmyndina í stað þess að gera ráð fyrir að þakrenna leysi allt.
Skoðaðu hvort hægt sé að halda regnvatni frá inngangi, gróðurhúsi og gangi án þess að beina því að öðrum stað þar sem það veldur vandræðum. Ef niðurfallsrör er nálægt skaltu kanna hvert það leiðir og hvað gerist þegar vatnsmagnið eykst. Ekki gera ráð fyrir að þak gróðurhússins geti tekið við vatni frá húsinu. Ef snjór eða klaki getur fallið eða runnið af húsþaki yfir þrönga ræmu skaltu fá fagmann til að meta aðstæður áður en þú pantar. Gróðurhús er ekki sjálfkrafa ætlað til að taka við vatni, snjó eða klaka frá annarri byggingu.
Skuggi frá húsi og girðingu breytist yfir árið
Húsveggur og girðing geta varpað skugga frá sitthvorri hlið, en umfang hans breytist eftir sólarhæð og árstíma. Mynd sem tekin er í hádegissól á sumri lýsir því ekki endilega hvernig staðurinn lítur út að vori eða síðla dags. Taktu ljósmyndir frá sama sjónarhorni á mismunandi tímum og merktu á skissu hvar skuggi fellur. Ef þú getur ekki fylgst með svæðinu yfir lengri tíma getur skuggamynd fyrir mismunandi árstíðir hjálpað við matið. Slík mynd þarf að taka mið af stefnu ræmunnar, staðsetningu sólar og hæð hússins og girðingarinnar. Skráðu dagsetningu og tíma við hverja ljósmynd svo samanburðurinn verði skýr. Aðgreindu skugga frá föstum mannvirkjum og gróðri, því laufgun eða klipping getur breytt þeim síðarnefnda. Skoðaðu sérstaklega þann hluta ræmunnar þar sem plönturnar eiga að standa; birta á gönguleiðinni segir ekki endilega til um birtuna við beðið. Á skissunni má merkja nokkra fyrirhugaða ræktunarstaði og bera saman hvenær hver þeirra fær beina sól á þeim árstíma sem þú hyggst nota gróðurhúsið.
Berðu birtuna saman við það sem þú ætlar að rækta og hvar beð eða plöntuborð gæti staðið. Ef annar endi ræmunnar fær meiri birtu en hinn getur verið hægt að skipuleggja plöntur og vinnusvæði eftir því, en athuganirnar þurfa að styðja þá hugmynd. Ekki velja staðsetningu eingöngu út frá því að gróðurhúsið sé glerjað eða svæðið virðist bjart frá einum glugga. Húsveggur, girðing og gróður í nágrenninu geta breytt birtunni á mismunandi tímum. Skráðu því hvar sólin nær inn og hvar skuggi fellur áður en þú ákveður hvar beðin eiga að vera.
Hvernig finnurðu nýtanlega innri breidd?
Uppgefið flatarmál hjálpar við að bera saman heildarstærð gróðurhúsa, en svarar ekki hvort hægt sé að ganga þar um eða koma fyrir beði. Ytri breidd tekur til byggingarinnar og grind, stoðir eða innri búnaður geta minnkað laust pláss. Nýtanleg innri breidd er rýmið sem stendur eftir milli hindrana þar sem þú ætlar að ganga, rækta eða vinna. Skoðaðu því málsetta grunnmynd og innanmál þeirrar stærðar sem þú íhugar. Ef innanmál eru ekki sýnd skaltu biðja um þau í stað þess að áætla eftir vörumynd; myndavinkill getur gert rýmið stærra eða minna en það er.
Merktu inn beð eða potta, hillur og þann gang sem þú þarft til að komast að plöntunum. Prófaðu fyrirkomulagið með málbandi, stikum eða snæri á jörðinni áður en þú kaupir; þá sérðu hvort þú getir staðið við beðið, opnað dyr og náð í áhöld án þess að loka leiðinni. Á síðunni fyrir gróðurhús með Accoya eru sýndar stærðir frá 3,77 upp í 28,08 m², en heildarflatarmálið eitt segir ekki til um innri breidd eða gangrými í tiltekinni útfærslu. Berðu nákvæma grunnmynd saman við mælingar á staðnum. Reiknaðu ekki aðeins með stærð potta við gróðursetningu heldur líka plássinu sem fullvaxnar plöntur þurfa samkvæmt ræktunarleiðbeiningum. Lauf og stoðir geta náð út fyrir brún beðs þótt sjálft beðið sé innan merktra marka. Ef beð báðum megin skilja eftir of þröngan gang skaltu prófa beð öðrum megin eða styttri ræktunarflöt áður en þú velur stærra gróðurhús. Slíkur samanburður sýnir hvort breytt innra skipulag geti leyst vandann án þess að taka meira rými á lóðinni.
Hurðarop og lögun grunnflatar þurfa að passa
Athugaðu hvar hurðin er og hvernig hún opnast, ekki aðeins hversu breitt opið er. Hurð getur rekist í girðingu, húsvegg eða hlið, en hurð sem opnast inn getur tekið pláss frá gangi eða beði. Merktu svæðið sem hurðin tekur þegar hún er opin á grunnmyndina og athugaðu hvort þú getir gengið inn með áhöld í höndunum. Ef leiðin að gróðurhúsinu beygir eða er mjórri við innganginn skaltu mæla þá þrengingu líka. Teikning sem sýnir hurðina lokaða en ekki svigrúmið þegar hún er opin gefur ekki fulla mynd af notkuninni.
Skoðaðu útlínur grunnflatarins í samhengi við lögun ræmunnar. T-laga gerð getur haft annan ytri jaðar en einfaldur rétthyrningur, en nákvæm lögun og stærð þarf að lesa af teikningu, ekki af nafni. Berðu grunnmynd þeirrar útfærslu sem þú skoðar saman við húsið, girðinguna og nauðsynlegt gangrými, til dæmis fyrir T-laga Orangerie gróðurhús. Skráðu alla hluta grunnflatarins, ekki aðeins lengd og breidd stærsta rétthyrningsins sem umlykur hann. Þá er minni hætta á að útbygging eða útskot lendi á fyrirhugaðri gönguleið.

Beð, hillur og geymsla taka líka rými
Teiknaðu innra fyrirkomulagið áður en þú ákveður að þrengja að ytri hliðunum. Langt beð meðfram vegg getur nýtt gólfrýmið en minnkað ganginn; vinnuborð eða hillur geta þrengt að annars staðar, og pottar sem standa tímabundið út á gangi breyta því hvernig rýmið nýtist. Mældu hlutina sem þú ætlar að nota og merktu þá inn ásamt aðkomu að hverju beði. Settu líka inn svigrúm til að hirða um plöntur, bera út mold eða færa potta. Skipulagið þarf að virka þegar þú ert að vinna, ekki aðeins þegar allt er snyrtilega á sínum stað.
Ef geymsla er hluti af hugmyndinni skaltu athuga hvort hún sé innan sama grunnflatar eða bæti við lengd eða breidd og hvar hurðir og skil eru. Vörusíðan fyrir glergróðurhús með geymslurými sýnir slíka vörugerð, en heitið eitt segir ekki hvernig rýmin skiptast í hverri stærð. Taktu geymsluhlutann með þegar þú mælir ytri stærð og metur hvort gönguleið haldist opin. Ekki gera ráð fyrir að geymslan geti líka verið gangur eða vinnuflötur nema grunnmyndin og fyrirhuguð notkun styðji það. Sama á við um hillur og borð sem geta gert ganginn þrengri.
Prófun á grunnfleti og aðgengi á staðnum
Þegar þú hefur mælt skaltu merkja útlínur gróðurhússins á jörðinni með snæri, krít eða stikum ef yfirborðið leyfir. Merktu líka hurð, föst mannvirki og gönguleið. Gakktu leiðina eins og þú myndir gera með verkfæri eða plöntupotta, prófaðu að opna nærliggjandi hlið og kannaðu hvort hægt sé að komast að þeim hliðum sem þarf að sinna. Taktu ljósmyndir frá endum ræmunnar og frá aðkomuleið svo þú getir borið sjónarhornið saman við grunnmyndina. Prófunin getur sýnt hindranir sem sjást ekki þegar aðeins er horft niður á teikningu. Notaðu þá hluti sem þú ætlar í raun að flytja um ræmuna, ekki aðeins tómar hendur. Athugaðu hvar þú getur lagt frá þér pott meðan hurðin er opnuð og hvort þú þarft að bakka langa leið með hann. Jarðmerking sýnir þó aðeins grunnflötinn; berðu hana líka saman við hæðir og útstæða hluta á hliðarmynd. Skráðu það sem þarf að breyta og uppfærðu skissuna áður en þú endurtekur prófunina.
Berðu mælingarnar síðan saman við nákvæm ytri mál, innanmál, hurðarstaðsetningu og upplýsingar um uppsetningu fyrir þá stærð sem þú hyggst velja. Á vörusíðu Bloomcabin Orangerie eru sýndar stærðir frá 47 til 70 m²; slíkt flatarmál kemur ekki í stað grunnmyndar fyrir tiltekna útfærslu. Staðfestu líka hvernig regnvatn frá húsinu verður leitt frá og hvort aðkoma og viðhaldsbil haldist. Ef lóðarmörk, frárennsli, uppsetning eða aðstæður við þak eru óljós skaltu leita álits viðeigandi fagmanns eða sveitarfélags áður en þú tekur ákvörðun.
Algengar spurningar
Hversu mikið bil þarf að vera meðfram gróðurhúsi?
Það er ekki hægt að gefa eina tölu sem hentar öllum gróðurhúsum og lóðum. Bil þarf að miðast við málsetningu þeirrar stærðar sem þú velur, uppsetninguna og það sem þarf að gera utan frá. Teiknaðu inn aðgengið sem þú þarft og leitaðu leiðbeininga framleiðanda ef óljóst er hvort það dugi.
Má setja gróðurhús alveg upp við húsvegg?
Ekki gera ráð fyrir því út frá vörumynd eða heiti. Athugaðu hvort gerðin sé ætluð slíkri staðsetningu samkvæmt leiðbeiningum hennar og hvort þakskegg, þakrenna, gluggi eða niðurfallsrör trufli. Ef vatn, snjór eða klaki af húsþaki getur lent á svæðinu þarf að meta það sérstaklega.
Hvernig kann ég hvort vatn af húsþakinu lendi á gróðurhúsinu?
Skoðaðu svæðið meðan rignir ef hægt er og taktu eftir hvar vatn fer úr þakrennu, niðurfallsröri eða af þakbrún. Eftir rigningu má líka sjá ummerki um skvettur og polla. Merktu vatnsleiðirnar á grunnmyndina og fáðu fagmann til að meta aðstæður ef ekki er ljóst hvernig má halda vatninu frá.
Duga fermetrar á vörusíðu til að velja stærð?
Nei. Flatarmál segir ekki eitt og sér til um ytri breidd, lengd eða nýtanlega innri breidd. Finndu málsetta grunnmynd fyrir þá útfærslu sem þú skoðar og berðu ytri mál hennar saman við mælingar á staðnum. Teiknaðu líka inn beð, hurð og gangrými.
Hvað ef aðeins önnur hlið gróðurhússins er aðgengileg?
Skráðu hvaða verk þarf að geta sinnt utan frá og athugaðu hvort uppsetningar- og viðhaldsleiðbeiningar geri ráð fyrir slíku aðgengi. Ef ekki er hægt að þrífa eða sinna hliðinni sem lokast inni skaltu endurskoða staðsetninguna eða skoða aðra útfærslu. Ekki ganga út frá því að hægt verði að taka gróðurhúsið í sundur síðar.
Gróðurhús getur nýst milli húss og girðingar þegar útlínur þess, aðgengi, vatnsleið og innra skipulag passa saman. Ef mælingar sýna að byggingin komist fyrir en skilja eftir óaðgengilega hlið eða loka nauðsynlegum gangi er staðurinn ekki raunhæfur fyrir daglega notkun. Skissa og prófun í fullri stærð gera muninn skýran: þá sést hvort hægt sé að nýta ræmuna án þess að fórna aðgengi eða skapa vandamál með vatn.