Má setja gróðurhús nærri tjörn?

Gróðurhús við tjörn
Já, það getur verið hægt að setja gróðurhús nærri tjörn, en engin ein fjarlægð hentar öllum lóðum. Fyrst þarf að kanna hvort jarðvegur og tjarnarbakki henti, hvert vatn fer við hækkandi vatnsstöðu eða yfirfall og hvort aðkoma að bæði gróðurhúsi og tjörn haldist greið. Tjörn tryggir ekki betri ræktunarskilyrði af sjálfu sér: skuggi, vindur og vatnsrennsli á lóðinni skipta máli. Skissa af lóðinni, teikningar sem sýna skugga eftir árstíðum og ljósmyndir gera samanburð á mögulegum stöðum skýrari áður en þú ákveður þig.

01
Engin ein fjarlægð hentar öllum tjörnum
Það er ekki nóg að sjá lausan blett við vatnsbakkann. Meta þarf hvort undirlagið henti, hvort vatn safnist þar eða renni yfir og hvort aðgengi að tjörn og gróðurhúsi verði áfram gott. Staður sem virðist jafn á þurrum degi getur verið blautur eftir úrkomu eða þegar vatnsborð hækkar. Lítil fjarlægð ein og sér segir heldur ekki til um stöðugleika; jarðvegur og landslag ráða miklu. Athugaðu einnig hvort bletturinn liggi lægra en landið í kring, því slík lægð getur safnað vatni þótt bakkinn sjálfur virðist þurr. Á skissu er gagnlegt að merkja bæði vatnsbrún og bakkabrún. Þetta eru ekki endilega sömu mörk og vatnsbrúnin getur færst. Skráðu hvaðan hvert mælt bil er tekið svo samanburður á stöðum verði skýr.
Veldu tvo eða þrjá raunhæfa staði og skráðu hvað mælir með og móti hverjum þeirra. Er auðvelt að komast að staðnum, er hann utan leiðar fyrir yfirfall og fellur stærðin að garðinum? Vörusíðan fyrir klassíska gróðurhúsið sýnir stærðir frá 3,77 til 28,08 m². Það bil getur hjálpað þér að velja hvaða stærðarkosti er þess virði að skoða nánar. Gerðu þó ekki ráð fyrir að stærsti auði bletturinn sé besti staðurinn. Minni útgáfa á stað með greiðri aðkomu getur fallið betur að daglegri notkun en stærri útgáfa sem þrengir að tjörninni. Skráðu sérstaklega hvaða atriði eru staðfest og hvað er enn óvíst fyrir hvern stað. Þannig verður fallegt útsýni yfir vatnið ekki látið vega upp á móti ókönnuðu undirlagi eða óljósu yfirfalli.
Athugaðu stöðugleika jarðvegs og tjarnarbakka
Stöðugleiki tjarnarbakka verður ekki staðfestur með því einu að hann virðist sléttur. Jarðvegur nærri vatni getur verið mjúkur, rofinn eða uppfylltur, en útlitið segir ekki eitt og sér hvernig undirlagið hagar sér. Skoðaðu hvort sjáist nýjar sprungur, sig, rofbrúnir, berar rætur eða staðir þar sem jörðin helst blaut eftir að annað land þornar. Slík merki eru tilefni til nánari athugunar, ekki örugg niðurstaða um að bakki sé stöðugur eða óstöðugur. Berðu saman fleiri en einn hluta bakkans, því ástandið getur verið mismunandi eftir því hvar jarðvegur hefur verið hreyfður eða vatn safnast.
Gróðurhús þarf að standa á undirlagi sem hentar þeirri uppsetningu sem valin er. Ef staðurinn er í halla, nærri fyllingu eða á bakka sem rofnar skaltu ekki giska á hversu langt frá brúninni sé nóg; ekkert eitt fjarlægðarmál gildir fyrir allar aðstæður. Fáðu fagaðila sem getur metið jarðveg og fyrirhugaðar undirstöður á staðnum til að skoða svæðið áður en jarðvegi er breytt. Þetta á sérstaklega við ef grafa þyrfti, bæta við fyllingu eða laga bakka. Forðastu að hreyfa við bakkanum til að búa til flatan blett áður en hann hefur verið metinn. Segðu matsaðilanum hvenær merki sáust og hvort þau hafi breyst eftir úrkomu.
02
Yfirfall og afrennsli þurfa skýra leið
Fylgstu ekki aðeins með tjörninni sjálfri heldur líka því hvernig vatn rennur um lóðina. Merktu hvar yfirfall fer, hvort vatn safnast í dældum og hvort sjáist farvegir eftir rigningu eða leysingu. Athugaðu einnig hvort vatn frá öðrum hlutum garðsins leiti að tjörninni eða frá henni. Ein ljósmynd á þurrum degi sýnir ekki allt; myndir eftir úrkomu eða þegar vatnsborð er hátt geta leitt í ljós leiðir sem annars fara fram hjá þér. Skrifaðu niður hvort vatnið fer yfir bakka, um sýnilega rás eða eftir öðrum leiðum, ef þær eru til staðar. Spyrðu líka þá sem þekkja lóðina hvort þeir hafi séð vatnið fara aðrar leiðir.
Ef fyrirhugaður staður liggur þar sem yfirfall eða yfirborðsvatn fer getur gróðurhúsið hindrað rennsli eða orðið fyrir vatni. Byggingin getur líka haft áhrif á hvert vatn frá lóðinni leitar. Ekki gera ráð fyrir að vatni frá þaki sé sjálfgefið að veita í tjörnina; hvort það sé skynsamlegt ræðst af aðstæðum og vatnsstýringu á staðnum. Ef leiðin fyrir vatnið er óljós, eða breyta þyrfti landi til að færa það, skaltu leita ráðgjafar hjá fagaðila sem sinnir frárennsli eða lóðarhönnun. Markmiðið er að halda þekktum vatnsleiðum opnum og forðast að skapa ný vandamál. Merktu sýnilegt yfirfall á skissuna áður en staðurinn er ákveðinn.
Birta, vindur og skuggi við tjörnina
Tjörn tryggir ekki að gróðurhús fái meiri birtu eða betri ræktunarskilyrði. Tré, veggir og önnur mannvirki geta varpað skugga og sólarstaða breytist yfir árið. Teiknaðu upp skugga á mismunandi árstímum og skráðu hvenær hann fellur á hvern mögulegan stað; athugaðu helst morgun, miðjan dag og síðdegi. Vatnsflötur getur endurkastað ljósi, en það kemur ekki í stað mats á beinni birtu. Berðu sérstaklega saman skugga frá lauftrjám, sem getur breyst þegar lauf falla, og skugga frá byggingum. Veldu því ekki stað með þeirri forsendu að nálægðin við vatnið hjálpi plöntunum.
Skráðu einnig hvar er skjól og hvar vindur leikur um opið svæði. Tjörnin getur verið í skjólgóðum eða opnum hluta garðsins; vatnsflöturinn einn segir ekki hvernig vindur hagar sér þar. Taktu eftir hvort tré eða byggingar veita skjól en varpa um leið skugga, og hvort áhrifin breytist þegar lauf falla. Nálægð við vatn tryggir heldur ekki jafnt rakastig í gróðurhúsinu eða að minni vökvun þurfi. Athugaðu sömu staði við ólíkar aðstæður í stað þess að álykta út frá einni heimsókn. Skráðu líka hvort vindur geri fyrirhugaða aðkomuleið óþægilega í notkun. Við staðarval þarf að horfa bæði á aðstæður fyrir ræktunina og ferðir þínar að húsinu, en ekki aðeins á þann hluta garðsins sem virðist skjólsælastur úr fjarlægð.

03
Skipuleggðu aðkomu fyrir flutning og viðhald
Aðkoma að gróðurhúsi þarf að virka þegar efni eru flutt að staðnum og þegar sinnt er plöntum, hreinsun eða reglulegu viðhaldi. Teiknaðu leiðina frá aðkomu að lóð að fyrirhuguðum stað og athugaðu beygjur, halla, tröppur, þröng hlið eða mjúkan jarðveg. Ef leiðin liggur nærri tjörn þarf að vera hægt að fara um án þess að treysta á blautan eða ótryggan bakka. Leið sem er greið í þurru veðri getur orðið erfið í bleytu, svo skráðu hvort hún liggi um gras eða nálægt mjúkum jarðvegi. Ræddu fyrirhugaða leið við þann sem annast uppsetningu; flatarmál segir ekki til um mál umbúða eða flutningshluta.
Vörusíðan fyrir veggróðurhús úr gleri sýnir stærðir frá 3,69 til 9,58 m². Ef þú skoðar veggróðurhús sem valkost við tjörn skaltu teikna inn bæði gróðurhúsið og vegginn sem það á að standa við. Staðsetningin þarf að ganga upp fyrir hvort tveggja; veggur nærri tjörn gerir ekki jarðveginn sjálfkrafa hentugan. Fáðu staðfest hvaða kröfur valin útgáfa gerir til veggjar og undirstaða og láttu viðeigandi fagaðila meta hvort aðstæður henti. Við flutning skiptir líka máli hvort hægt sé að koma hlutum að veggnum án þess að fara meðfram þröngum bakka. Sýndu uppsetningaraðila hlið, beygjur og þann stað þar sem hægt væri að leggja hluti tímabundið. Sá staður ætti hvorki að loka daglegri leið að tjörninni né byggjast á því að viðkvæmur bakki verði notaður sem vinnusvæði. Þetta eru upplýsingar um framkvæmdina sem fermetrafjöldinn einn gefur ekki.
Settu gróðurhúsið inn í garðskipulagið
Settu gróðurhúsið í samhengi við alla notkun garðsins. Merktu á skissu núverandi leiðir milli húss, tjarnar, matjurtabeða og annarra svæða sem þú notar oft. Athugaðu hvort staðsetningin loki leið að vatnsbakkanum, þrengi að gönguleið eða neyði fólk til að fara þvert yfir vinnusvæði. Það sem virðist vera nóg pláss á auðu svæði getur orðið þröngt þegar innkeyrsla, beð, verkfæri og venjulegar gönguleiðir eru færð inn á sömu teikningu. Ef þú sækir plöntur, vatn eða áhöld frá sama hluta garðsins skaltu sýna þær ferðir líka, ekki aðeins stystu leiðina á skissu.
Form gróðurhússins skiptir máli fyrir skipulag, þótt flatarmál eitt sýni ekki hvernig það liggur á lóðinni. Vörusíðan fyrir T-laga Orangerie gróðurhús sýnir flatarmál frá 16,52 til 30 m². Notaðu málsetta teikningu af þeirri stærð sem kemur til greina til að sýna T-laga grunnflötinn gagnvart tjörn og gönguleiðum. Prófaðu fleiri en eina stefnu á sömu skissu og skoðaðu hvort útstæðir hlutar þrengi að leiðinni meðfram vatninu. Merktu innganginn samkvæmt teikningunni, ekki eftir því hvernig húsið virðist snúa á vörumynd. Skoðaðu einnig útsýnið frá þeim stöðum þar sem þú dvelur oft, svo sem verönd eða eldhúsglugga. Gróðurhúsið getur breytt sýninni að tjörninni jafnvel þótt gönguleiðir haldist opnar. Að bera saman stefnu, útsýni og daglegar ferðir gefur því betri mynd af garðskipulaginu en að skoða grunnflötinn einan.
04
Berðu saman grunnflöt og nákvæm ytri mál
Þegar þú berð saman mögulegar staðsetningar skaltu nota ytri mál þeirrar gerðar og stærðar sem þú ert að skoða, ekki aðeins uppgefinn fermetrafjölda. Teiknaðu grunnflötinn í réttum mælikvarða og snúðu honum eins og hann myndi standa á lóðinni. Athugaðu hvar inngangur er samkvæmt teikningu, hvernig hurðin opnast og hvort hægt sé að komast að henni án þess að fara yfir tjarnarbakka eða loka annarri leið. Spurðu hvort uppgefin mál eigi við grunnflöt, ytri brúnir eða aðra mælingu og hvort gera þurfi ráð fyrir einhverju umfram þau samkvæmt teikningunni. Notaðu aðeins mál sem staðfest eru fyrir þá útgáfu sem þú velur.
Til dæmis sýnir vörusíðan fyrir pýramídulaga gróðurhús flatarmál frá 5,53 til 18,9 m². Grunnfletir með sama flatarmáli geta haft ólíka lögun og ytri mál, svo fermetrafjöldinn nægir ekki til að sjá hvernig húsið rúmast milli tjarnar og annarra hluta garðsins. Þegar teikning liggur fyrir geturðu merkt útlínurnar tímabundið á öruggu, aðgengilegu svæði með mælibandi og lausum merkjum, án þess að grafa eða reka niður hæla við bakkann. Gakktu síðan eftir fyrirhugaðri aðkomuleið og athugaðu hvort þú þurfir að víkja út að vatninu til að komast fram hjá grunnfletinum. Sýndu einnig opnun hurðar samkvæmt teikningu. Slík staðsetningarprófun hjálpar þér að skilja rýmið, en staðfestir ekki burðarhæfni jarðvegs eða rétta gerð undirstaða. Skráðu það sem kemur í ljós á skissuna svo ekki þurfi að treysta á minni við síðari samanburð.
Tryggðu að tjörnin haldist aðgengileg
Ekki láta gróðurhúsið gera reglulegt viðhald tjarnarinnar erfiðara. Ef tjörnin hefur dælu, síu, lok eða annan búnað þarf að halda aðkomu að honum opinni með hliðsjón af því viðhaldi sem búnaðurinn krefst. Einnig þarf að komast að vatnsbakkanum til að skoða hann eða sinna þrifum, ef það á við. Teiknaðu þessar leiðir ásamt aðkomunni að gróðurhúsinu; annars getur staðsetning sem hentar ræktuninni skert aðgengi að tjörninni. Athugaðu ekki aðeins hvort hægt sé að ganga að búnaði heldur líka hvort hægt sé að opna lok og færa þá hluti sem þarf að taka frá við viðhald. Ef þú notar hjólbörur eða önnur áhöld við tjörnina skaltu sýna hvar þau fara og hvar þau geta staðið á meðan unnið er. Skoðaðu þetta með þeim sem sinnir viðhaldinu ef það er ekki þú sjálfur.
Ef þú vilt sameina ræktun og geymslu skaltu staðfesta hvernig sú útfærsla er teiknuð áður en þú ráðstafar plássi fyrir áhöld. Vörusíðan fyrir glergróðurhús með Accoya viði og geymslurými sýnir stærðir frá 5,52 til 28,08 m². Skoðaðu sérstaklega stærð geymslurýmis, aðkomu að því og skiptingu þess frá ræktunarrýminu á teikningu valinnar útgáfu. Gerðu síðan stutta skrá yfir það sem þú ætlar að geyma og hvernig þú tekur það inn og út. Löng áhöld eða hlutir sem þarf að bera með báðum höndum geta kallað á aðra aðkomu en litlir pottar. Ekki gera ráð fyrir að tiltekinn tjarnarbúnaður henti í geymsluna án þess að kanna kröfur hans. Geymslurýmið getur verið hluti af garðskipulaginu, en aðgengi að búnaði við tjörnina þarf áfram að vera opið þegar verið er að sækja eða ganga frá áhöldum.

05
Skráðu aðstæður á skissu og ljósmyndum
Safnaðu athugunum saman á grunnskissu í mælikvarða sem sýnir hlutföllin skýrt. Merktu tjörnina, bakkabrún, staði þar sem vatn hefur safnast eða farið yfir, sýnilegar vatnsleiðir, tré og byggingar sem varpa skugga, aðkomu og gönguleiðir. Teiknaðu mögulega grunnfleti inn með málum úr vöruteikningum og merktu stefnu þeirra. Þar sem vatnsbrúnin getur færst skaltu greina á milli venjulegrar vatnsstöðu og svæða sem þú hefur séð vatn ná yfir. Ef þú veist ekki nákvæmlega hvar yfirfall fer skaltu merkja það sem óvíst fremur en að álykta út frá halla landsins. Settu dagsetningar við athuganir og notaðu sömu heiti fyrir staðina á öllum gögnum. Skissan er samanburðartæki, ekki faglegt mat á undirstöðum eða frárennsli.
Taktu ljósmyndir frá sömu sjónarhornum á mismunandi tímum: frá aðkomuleið að tjörn, meðfram bakkanum og yfir þá staði sem koma til greina. Skráðu dagsetningu og aðstæður, til dæmis hvort myndin sé tekin eftir úrkomu eða þegar skuggi er sýnilegur. Merktu sjónarhornin á skissuna og tengdu hverja mynd við réttan stað. Þá er auðveldara að sjá hvort breyting hefur orðið eða myndirnar sýni einfaldlega ólíka hluta bakkans. Vörusíðan fyrir Bloomcabin Orangerie sýnir stærðir frá 47 til 70 m². Ef svo stór grunnflötur er meðal valkosta þurfa gögnin að ná yfir allt fyrirhugað svæði, ekki aðeins þann enda sem er næstur vatninu. Taktu bæði yfirlitsmyndir og nærmyndir af atriðum sem þarf að kanna. Mynd af einum þurrum bletti lýsir ekki öllu svæðinu og mynd af vatni án staðsetningar hjálpar lítið við að bera saman valkostina.
Fáðu faglegt mat þegar aðstæður eru óljósar
Leitaðu faglegs mats ef merki eru um sig eða rof, ef lóðin er uppfyllt, jarðvegur helst blautur eða óljóst er hvert yfirfall fer. Sama gildir ef staðsetningin krefst þess að grafa í bakka, færa jarðveg eða breyta vatnsleið. Veldu ráðgjafa eftir því hvað þarf að skýra: jarðveg og undirstöður, frárennsli eða samspil þessara atriða. Hafðu skissuna og ljósmyndirnar með og segðu hvaða staði þú ert að bera saman. Spurðu hvaða athuganir þurfi áður en hægt sé að ákveða staðsetningu, hvort jarðvinna geti haft áhrif á bakkann og hvernig halda megi yfirfalli óhindruðu. Biddu um að forsendur matsins séu skýrar, þar á meðal hvaða stærð og útfærsla gróðurhúss hafi verið lögð til grundvallar. Þannig veistu hvort endurskoða þurfi matið ef þú velur síðar annan grunnflöt eða færir húsið.
Þegar óvissuatriði á lóðinni hafa verið skýrð geturðu afmarkað vöruleitina við þá staði og grunnfleti sem koma raunverulega til greina. Vörusíðan fyrir gróðurhús með Accoya sýnir stærðir frá 3,77 til 28,08 m². Láttu fyrirspurn um valda útgáfu fylgja nákvæmum upplýsingum um fyrirhugaðan stað, fremur en að spyrja aðeins hvort húsið megi standa við tjörn. Óskaðu eftir málteikningu og upplýsingum um þær kröfur sem uppsetningin gerir til undirstaða og aðgengis. Haltu vörugögnum og mati á lóðinni aðskildum í gögnunum þínum: vöruteikning lýsir húsinu en mat á staðnum fjallar um undirlag og vatnsleiðir. Áður en þú ákveður þig ætti að vera ljóst hvaða útgáfa var skoðuð, hvar hún á að standa og hvaða spurningum hefur verið svarað. Ef mikilvægt atriði er enn óstaðfest skaltu bíða með ákvörðunina.
Algengar spurningar
Er til ráðlögð lágmarksfjarlægð frá tjörn?
Ekki er hægt að gefa eina lágmarksfjarlægð sem hentar öllum stöðum. Stöðugleiki jarðvegs, halli, vatnsstaða, yfirfall og aðkoma skipta öll máli. Skoðaðu aðstæður á lóðinni og fáðu faglegt mat ef ástand bakkans eða vatnsleiðir eru óljósar.
Hjálpar nálægð við tjörn plöntunum?
Ekki sjálfkrafa. Tjörnin tryggir hvorki næga birtu né réttan raka í gróðurhúsinu, og hún kemur ekki í stað þess að huga að vökvun og loftun. Kannaðu skugga og aðstæður á þeim stað sem þú ert að íhuga.
Hvaða merki benda til þess að tjarnarbakki þurfi nánari skoðun?
Sprungur, sig, rof, berar rætur eða jarðvegur sem helst blautur geta verið ástæða til að kanna bakkann nánar. Þessi merki segja ekki ein og sér hvort undirlagið henti. Leitaðu til fagaðila ef þau sjást nærri fyrirhuguðum stað.
Hvað á að sýna á skissu af staðsetningunni?
Merktu tjörnina og bakkabrún, sýnilegar vatnsleiðir, mögulega grunnfleti með málum, aðkomu og gönguleiðir. Sýndu líka tré og byggingar sem geta varpað skugga. Greindu á milli venjulegrar vatnsstöðu og svæða sem þú hefur séð vatn ná yfir.
Má leiða yfirfall eða regnvatn frá gróðurhúsi í tjörnina?
Ekki gera ráð fyrir því án þess að kanna aðstæður. Skoða þarf hvernig vatn rennur um lóðina og hvort leiðin samræmist núverandi yfirfalli og frárennsli. Ef breyta þyrfti vatnsleiðum skaltu fá ráðgjöf frá fagaðila.
Nálægð við tjörn er hvorki sjálfkrafa kostur né ástæða til að útiloka stað. Góður staður þarf að henta gróðurhúsinu án þess að þrengja að viðhaldi tjarnarinnar eða hindra vatnsrennsli. Samanburður á fleiri en einum stað, með mældum grunnflötum og athugunum við ólíkar aðstæður, hjálpar þér að sjá hvað gengur upp í garðinum. Þegar undirlag, yfirfall og aðgengi hafa verið skýrð getur útsýnið yfir tjörnina fengið sitt vægi í valinu, án þess að ráða því eitt.