Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Gúrkuávextir gulna áður en þeir stækka

Gúrkuávextir gulna áður en þeir stækka

Gúrkurækt í gróðurhúsi

Þegar smágúrka gulnar, hættir að stækka og visnar eða fellur af, er frævun oft grunuð fyrst. Hún er þó aðeins ein möguleg skýring. Sum yrki mynda ávöxt án frævunar, og ungir ávextir geta stöðvast þótt frævun hafi tekist ef ávaxtaálagið er mikið eða ræktunarskilyrði óhagstæð. Skoðaðu hversu margar plöntur verða fyrir þessu, hvar þær standa og hvort lauf og stönglar sýni önnur einkenni. Mynstrið, upplýsingar á fræpokanum og nýlegar breytingar hjálpa þér að þrengja leitina án þess að festa þig of snemma við eina orsök.

Yfirlitsmynd af T-laga gróðurhúsi.

Þegar smágúrkan stöðvast í vexti

Ungur gúrkuávöxtur sem hættir að stækka getur fyrst orðið ljósari eða gulur, síðan linast, skorpnað og að lokum losnað frá plöntunni. Þetta bendir til þess að vöxtur ávaxtarins hafi stöðvast, en segir ekki hvað olli því. Gúrka sem hefur hins vegar náð venjulegri stærð yrkisins og gulnar eftir að hafa setið lengi á plöntunni getur verið fullþroskuð. Berðu því stærðina saman við uppskerustærð yrkisins. Hún getur verið mismunandi milli yrkja, svo önnur gúrka er ekki endilega gagnlegur mælikvarði. Skráðu hvort ávöxturinn var enn að lengjast áður en liturinn breyttist eða hvort hann hafði staðið í stað frá blómgun. Sú aðgreining hjálpar þér að lýsa vandanum skýrar en liturinn einn.

Skoðaðu líka hvort blómið visni án þess að litli ávöxturinn á bak við það vaxi, hvort mjög lítill ávöxtur gulni eða hvort stærri gúrka stöðvist. Það er eðlilegt að blómblöð visni eftir blómgun; það eitt sýnir ekki að ávöxturinn sé að falla. Ef lauf gulna, stönglar visna eða ávextir verða óreglulegir skaltu skoða alla plöntuna, ekki aðeins gúrkuna. Flekkir eða rotnun geta gefið tilefni til frekari athugunar, en gulnun ein og sér greinir hvorki frævunarvanda né sjúkdóm.

Hvar og hvenær gulna ávextirnir?

Kannaðu fyrst hvort um sé að ræða einn ávöxt, eina plöntu eða margar plöntur. Fáeinir stöðvaðir ávextir á kröftugri plöntu geta verið vísbending um að hún beri fleiri en hún nær að þroska. Ef margar plöntur verða fyrir þessu á sama tíma, eða einkennin safnast í ákveðinn hluta gróðurhússins, getur sameiginleg aðstaða komið við sögu. Skoðaðu hvort þær standi nálægt hurð, í skugga eða á sama vökvunarsvæði. Þetta þrengir leitina, en staðsetningin ein sannar ekki orsökina.

Teiknaðu einfalt yfirlit yfir gróðurhúsið og merktu hvar gulir ávextir finnast, hvenær þeir birtast og hvaða plöntum þeir tilheyra. Taktu mynd af plöntunni í heild og nærmynd af ávöxtunum í góðri birtu; endurtaktu myndatökuna síðar frá svipuðu sjónarhorni. Skráðu líka vökvun, uppskeru og breytingar á loftun eða veðri. Dagsetning og staðsetning gera athuganirnar gagnlegri, sérstaklega þegar nokkrar plöntur eru ræktaðar saman. Hafðu yrkisheitið með ef þú ræktar fleiri en eitt yrki, svo ólíkar frævunarþarfir ruglist ekki saman. Merktu einnig við plöntur þar sem ávextir vaxa eðlilega; samanburðurinn verður gagnlegri ef yfirlitið sýnir ekki aðeins vandamálin. Forðastu að breyta vökvun, áburði og frævunaraðferð samtímis; annars verður erfitt að meta hvað hafði áhrif.

Frævunarþörf ræðst af yrkinu

Ekki þurfa allar gúrkur frævun til að mynda ávöxt. Sum yrki, þar á meðal mörg sem ætluð eru til gróðurhúsaræktunar, geta myndað ávöxt án þess að frjókorn berist á blómið. Önnur yrki þurfa að fá frjókorn á kvenblómið svo ávöxturinn haldi áfram að þroskast. Því er ekki rétt að gera ráð fyrir að allar gúrkur þurfi býflugur eða handfrævun, né að allar geti myndað ávöxt án frjókorna. Leitaðu að frævunarupplýsingum á fræpokanum eða spurðu þann sem útvegaði plöntuna. Almenn lýsing á borð við „gróðurhúsagúrka“ nægir ekki til að ráða frævunarþörfina með vissu. Ef merkimiðinn hefur týnst skaltu athuga pöntunina eða aðrar upplýsingar sem fylgdu fræjunum. Haltu yrkjunum aðgreindum í skráningunni áður en þú ákveður hvort handfrævun sé viðeigandi.

Ekki rugla saman ávaxtamyndun án frævunar og sjálffrævun. Í fyrra tilvikinu þarf frjókorn ekki til að ávöxtur myndist. Við sjálffrævun berast frjókorn hins vegar á fræni blóms á sömu plöntu; frævun á sér því enn stað. Hjá sumum frævunarháðum yrkjum getur ófullnægjandi frævun leitt til þess að ávöxtur stöðvist eða verði aflagaður. Hjá ákveðnum yrkjum sem mynda ávöxt án frævunar getur frævun einnig haft áhrif á fræmyndun eða lögun. Viðbrögðin eru yrkisbundin, svo fylgdu leiðbeiningum fyrir þitt yrki fremur en almennum ráðum um að fræva öll gúrkublóm.

Blómgerð og handfrævun

Gúrkur bera oft bæði karl- og kvenblóm, en hjá sumum yrkjum eru blómin að mestu kvenblóm. Kvenblóm þekkist yfirleitt á litlu gúrkulaga þykknuninni rétt fyrir aftan blómið. Karlblóm situr á mjóum blómstilki án þessarar þykknunar. Litla gúrkan við kvenblómið er þó ekki ein og sér staðfesting á því að frævun hafi tekist eða að ávöxturinn muni ná uppskerustærð. Fylgstu með hvort hún stækkar eftir blómgun. Ef kvenblómið visnar og litli ávöxturinn gulnar fljótlega getur frævunarvandi komið til greina, að því gefnu að yrkið þurfi frævun. Ef ávöxturinn hefur þegar stækkað skaltu jafnframt skoða ávaxtaálag, vatn og hita.

Fylgstu með hvort frævandi skordýr heimsæki blómin og hvort ungir ávextir haldi áfram að vaxa; ein stök athugun segir lítið. Ef leiðbeiningar yrkisins segja að það þurfi frævun og skordýrin virðast ekki komast að blómunum getur handfrævun komið til greina. Fylgdu þá leiðbeiningum fyrir yrkið í stað þess að gera ráð fyrir að sömu aðferð megi nota á allar gúrkur. Aðgengi að blómunum skiptir líka máli þegar ræktunarrými er skipulagt. Við samanburð á glergróðurhúsi með Accoya-viði og geymslurými, sem fæst í stærðum frá 5,52 til 28,08 m², er gagnlegt að teikna inn bæði ræktunarpláss og geymslu. Skoðaðu hvort þú getir komist að blómum og séð ávextina án þess að færa búnað eða þrengja þér milli plantna. Flatarmálið eitt segir hvorki til um það aðgengi né frævunarþörf gúrknanna.

Sexhyrnt gróðurhús séð utan frá.

Ávaxtaálag og vöxtur plöntunnar

Þegar plantan setur marga ávexti á sama tíma þarf vöxtur hennar og starfsemi laufa og róta að standa undir þroska þeirra allra. Ung eða veikburða planta, eða planta sem stendur í skugga, nær ekki alltaf að þroska hvern einasta ávöxt. Þá getur hluti smágúrknanna gulnað og fallið þótt frævun hafi tekist. Þetta getur gerst í lotum, til dæmis þegar mörg kvenblóm myndast á svipuðum tíma. Skoðaðu fjölda ávaxta, stærð plantnanna og hvort laufvöxturinn sé nægur. Greindu á milli ávaxta sem halda áfram að stækka og þeirra sem standa í stað; heildarfjöldinn einn lýsir ekki vextinum. Berðu einnig saman plöntur á svipuðu þroskastigi. Mynstrið getur bent til of mikils álags, en útilokar ekki að vökvun eða hiti hafi líka áhrif.

Regluleg uppskera hjálpar til við að halda álagi í skefjum. Taktu gúrkur þegar þær hafa náð hentugri stærð fyrir yrkið fremur en að láta þær sitja áfram og verða stórar eða gulna. Fullþroskaður ávöxtur er ekki það sama og smágúrka sem stöðvast snemma. Forðastu líka að fjarlægja mörg heilbrigð lauf í fljótfærni, því þau styðja vöxt plantna og ávaxta. Við skipulag stærra ræktunarrýmis, svo sem Bloomcabin Orangerie, sem fæst í stærðum frá 47 til 70 m², þarf að skoða annað en heildarfjölda plantna. Teiknaðu inn beð og gönguleiðir og athugaðu hvort auðvelt verði að ná til uppskerunnar á hverri plöntu. Ávextir sem leynast í laufverkinu þurfa líka að sjást við reglulega yfirferð. Stórt flatarmál segir eitt og sér hvorki til um hæfilegan plöntufjölda né hvaða uppskeru má vænta.

Vökvun og rætur hafa áhrif á ávaxtavöxt

Ójafnt aðgengi að vatni getur valdið álagi á plöntuna. Rótarsvæðið getur þornað of mikið milli vökvana eða verið stöðugt blautt; hvort tveggja getur skert starfsemi rótanna og gert plöntunni erfiðara að halda ungum ávöxtum í vexti. Yfirborð jarðvegs segir ekki alltaf hvernig er neðar í beðinu eða pottinum. Athugaðu því raka þar sem ræturnar vaxa og hvort umframvatn geti runnið burt. Berðu saman plöntur eftir staðsetningu og vökvun, ekki aðeins eftir því hversu oft þú vökvar. Skráðu hvort þær séu í pottum eða beði og hvort þær fái vatn með sama hætti. Þannig verður skýrara hvað raunverulega er sambærilegt þegar ein planta sýnir einkenni en önnur ekki. Heit sól getur líka aukið vatnsþörf hratt, þótt sama vökvun hafi dugað fyrr.

Slappleiki í laufum, hægur vöxtur eða visnun á heitum tíma getur réttlætt nánari skoðun, en ekkert þessara einkenna staðfestir eitt og sér vatnsskort. Skoðaðu rótarsvæðið áður en þú breytir vökvun mikið vegna eins guls ávaxtar. Reyndu að halda jarðveginum jafnrökum eftir því sem aðstæður leyfa, án þess að hann verði stöðugt blautur. Þegar vökvun í nýju húsi er skipulögð getur teikning af beðum og pottum gert samanburðinn markvissari. Stærðarbil klassíska glergróðurhússins er 3,77–28,08 m²; veldu ekki stærð eingöngu út frá því hversu mörgum plöntum má koma fyrir. Athugaðu líka hvort þú komist að jarðveginum til að kanna raka og hvort hægt sé að fylgjast með öllum plöntunum án þess að ganga inn í beðin. Flatarmálið veitir ekki upplýsingar um vökvunarkerfi eða vatnsþörf, en nýtist sem grunnur að slíku skipulagi.

Hitastig og birta geta hægt á vexti

Gúrkur bregðast við kulda, miklum hita og snöggum hitasveiflum. Kaldar nætur geta hægt á starfsemi róta og nýjum vexti, en mjög heitt gróðurhús getur valdið álagi á plöntur og haft áhrif á blóm og frjókorn hjá yrkjum sem þurfa frævun. Lítil birta, skýjað tímabil eða skuggi getur líka dregið úr þeim vexti sem stendur undir ávaxtamyndun. Skoðaðu því hvort gulnun hafi byrjað eftir ákveðið tímabil eða breytingu á birtu. Veðrið getur gefið vísbendingu, en það staðfestir ekki eitt og sér hvers vegna ávöxtur stöðvaðist.

Mælingar við plönturnar eru gagnlegri en tilfinning fyrir því hvort gróðurhúsið sé hlýtt. Skráðu hitann þegar einkennin koma fram og taktu eftir hvort plöntur nálægt hurð, glugga eða skugga haga sér öðruvísi en þær sem standa annars staðar. Hafðu tíma mælingarinnar með svo þú berir ekki morgunhita á einum stað saman við síðdegishita á öðrum. Loftun getur dregið úr uppsöfnun hita, en miðaðu breytingar við aðstæður og forðastu skyndilega kælingu. Ef þú ert að skoða veggróðurhús úr gleri, með stærðarbilinu 3,69–9,58 m², skaltu jafnframt athuga fyrirhugaða staðsetningu þess. Merktu á teikningu hvaða hlutar ræktunarsvæðisins verða í skugga og hvenær þú hefur séð skuggann þar. Ekki álykta um birtu eða hitastig út frá húsgerðinni einni. Þær athuganir þurfa að miðast við garðinn og ræktunarstaðinn sem þú ætlar að nota.

Næring, rætur og önnur einkenni

Ef plantan vex kröftuglega með miklu lauf- og stönglamagni en fáum blómum getur ofgnótt köfnunarefnis verið eitt atriði til skoðunar. Skortur eða ójafnvægi næringarefna getur einnig veikt vöxt, en gulnun eins ungs ávaxtar er ekki áreiðanleg greining á tilteknu næringarefni. Skoðaðu hvort lauf, nývöxtur og fleiri plöntur sýni svipað mynstur. Ef mögulegt er skaltu mæla jarðveg eða ræktunarmiðil og bera niðurstöðuna saman við leiðbeiningar á áburði. Ekki auka áburð af handahófi; umfram næring getur skapað önnur vandamál.

Starfsemi róta getur verið skert þótt laufið líti enn þokkalega út, einkum ef frárennsli er lélegt eða jarðvegur hefur staðið lengi blautur. Skoðaðu líka neðra borð laufblaða og vaxtarbrodda og leitaðu að meindýrum, vefjum eða óvenjulegum flekkjum. Mósaíklík litamynstur, útbreidd aflögun blaða, sár eða hröð visnun kalla á nánari greiningu; gul gúrka ein og sér sýnir ekki að um smit sé að ræða. Haltu þessum einkennum aðgreindum í athugunum þínum í stað þess að skrá allt sem almenna gulnun. Við samanburð á gróðurhúsi með Accoya, sem fæst í stærðum frá 3,77 til 28,08 m², geturðu metið hvort fyrirhugað skipulag gefi nægt aðgengi til slíkrar skoðunar. Teiknaðu inn staðsetningu plantna og athugaðu hvort þú náir til laufblaða og rótarsvæðis hverrar plöntu. Þetta snýst um umhirðuaðgengi, ekki um að efni gróðurhússins eða flatarmál þess ráði næringarþörf gúrknanna.

Sexhyrnt gróðurhús í garði.

Loftun og aðgengi í gróðurhúsinu

Sólin getur hitað gróðurhús hratt og rakt, kyrrt loft getur aukið hættu á sumum sveppasjúkdómum. Loftun er því hluti af almennri umhirðu, en útskýrir ekki sjálfkrafa af hverju ákveðinn ávöxtur gulnaði. Þétt laufverk getur líka gert erfiðara að skoða blóm og sjá hvort meindýr eða visnun byrji neðar í plöntunni. Berðu saman hitastig, loftun og staðsetningu áður en þú ályktar að lítil eða mikil loftun sé orsökin. Raki eða lítil lofthreyfing eitt og sér nægir ekki til að greina vandann.

Skráðu í yfirlitið hvar opnanlegir gluggar og hurðir eru, hvort loftið virðist hreyfast ólíkt í mismunandi hlutum hússins og hvar plönturnar standa. Taktu einnig eftir hvort auðvelt sé að komast að opnunum þegar plönturnar hafa stækkað. Ef þú ert að bera saman gróðurhús fyrir framtíðarræktun skaltu kanna loftun sérstaklega fremur en að álykta um hana út frá útliti. Heiti og stærðarbil T-laga Orangerie-gróðurhússins, 16,52–30 m², segja ekki til um hversu mikil loftskipti verða. Við skoðun á grunnmynd geturðu merkt ræktunarpláss í hverjum hluta hússins og séð hvaða leiðir þurfa að vera greiðar fyrir umhirðu. Berðu síðan þær þarfir saman við upplýsingar um opnanlega glugga og hurðir í viðkomandi útfærslu. Lögunin ein sýnir ekki aðstæður við tiltekin blóm og kemur ekki í stað athugana í því gróðurhúsi sem gúrkurnar vaxa í.

Athuganir eftir breytingar á umhirðu

Veldu eina tilgátu í senn út frá því sem þú hefur séð og prófaðu litla breytingu sem á við. Hún gæti falist í jafnari vökvun, reglulegri uppskeru eða því að fylgja frævunarleiðbeiningum yrkisins. Skráðu hvað þú breyttir og hvort nýir ávextir héldu áfram að stækka. Ekki skipta um yrki, auka áburð og breyta loftun samtímis vegna þess að einn ávöxtur gulnaði. Þegar öðrum atriðum er haldið stöðugum verða athuganirnar gagnlegri og auðveldara að átta sig á hvort breytingin tengist betri vexti.

Ef margir ungir gúrkuávextir stöðvast ítrekað, einkennin færast milli plantna eða lauf og stönglar sýna líka flekki, aflögun eða visnun getur verið skynsamlegt að fá faglega greiningu. Taktu með myndir af allri plöntunni og nærmyndir af ávöxtum, blómum og laufum, ásamt upplýsingum um yrkið og umhirðuna. Lýstu sérstaklega hvað breyttist fyrir gulnunina og hvað þú gerðir eftir að hún hófst, svo tímaröðin verði skýr. Ef þú ert jafnframt að íhuga nýtt ræktunarrými skaltu halda þeirri ákvörðun aðgreindri frá greiningu á núverandi plöntum. Stærðarbil pýramídalaga gróðurhússins er 5,53–18,9 m² og getur nýst við samanburð á rýmisþörf. Notaðu reynsluna úr ræktuninni til að skrá hvað þú þarft að geta gert í nýju rými, svo sem skoðað blóm, fylgst með raka og tínt uppskeru. Ný húsgerð er ekki sjálf skýring á gulnuninni né staðfest lausn á henni.

Algengar spurningar

Af hverju gulna litlar gúrkur áður en þær stækka?

Það getur stafað af því að yrkið þurfi frævun sem hefur ekki átt sér stað, að plantan beri fleiri unga ávexti en hún nær að þroska eða að vatn, hiti, birta eða aðrar aðstæður hamli vexti. Gulnunin ein og sér segir ekki hver orsökin er; skoðaðu yrkið, plöntuna og mynstrið í gróðurhúsinu.

Þarf að handfræva allar gúrkur í gróðurhúsi?

Nei. Sum yrki mynda ávöxt án frævunar, en önnur þurfa að frjókorn berist á kvenblómið. Athugaðu leiðbeiningarnar fyrir yrkið áður en þú reynir handfrævun; hún er ekki nauðsynleg fyrir allar gúrkur og getur haft áhrif á ávexti sumra yrkja.

Getur óregluleg vökvun stöðvað vöxt gúrkuávaxta?

Já, bæði þurrt rótarsvæði og jarðvegur sem helst stöðugt blautur geta valdið álagi á plöntuna. Athugaðu raka þar sem ræturnar vaxa og hvort umframvatn renni burt. Ekki auka vökvun mikið út frá einum gulum ávexti án þess að kanna aðstæður fyrst.

Á ég að fjarlægja gula smágúrku af plöntunni?

Ef ávöxturinn er greinilega hættur að vaxa, orðinn linur eða farinn að skorpna getur verið gott að fjarlægja hann svo auðveldara sé að fylgjast með nýjum ávöxtum. Ekki fjarlægja alla heilbrigða ávexti í fljótfærni; skoðaðu fyrst hvort plantan sé að bera marga og hvort þeir séu að þroskast.

Hvernig sé ég hvort gulnunin stafi af sjúkdómi?

Ekki er hægt að greina sjúkdóm út frá gulnun eins ávaxtar. Skoðaðu hvort lauf og stönglar sýni líka flekki, aflögun eða visnun og hvort einkennin breiðist út. Ef mörg einkenni koma fram saman eða vandinn versnar hratt skaltu leita ráða hjá aðila sem getur metið plöntuna.

Þegar ung gúrka gulnar skaltu bera saman frævunarþörf yrkisins, ávaxtaálag og aðstæður við rætur og í gróðurhúsinu. Skoðaðu líka hvort fleiri ávextir eða önnur plöntueinkenni fylgi með. Með myndum, dagsetningum og einni breytingu í einu verður auðveldara að sjá hvað styður vöxtinn og hvenær gulnunin krefst frekari greiningar.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖