Af hverju er heitara í gróðurhúsinu en veðurspáin segir?

HITAMÆLINGAR Í GRÓÐURHÚSI
Þegar hitamælir í gróðurhúsi sýnir hærri tölu en veðurspáin er ekki víst að annað gildið sé rangt. Spáin á við útiaðstæður á tilteknum stað og tíma, en gler, sól, skjól og loftskipti skapa annað umhverfi inni. Hitaskynjari í beinni sól getur auk þess hitnað sjálfur. Berðu saman mælingar á sama tíma, athugaðu skynjarann fyrst og skráðu svo sól, raka og stöðu glugga. Þannig sést hvort munurinn tengist mælivillu, nærumhverfi eða hita sem safnast upp vegna takmarkaðrar loftræstingar.

Veðurspáin sýnir útihita, ekki hitann inni
Veðurspá lýsir yfirleitt áætluðum aðstæðum utandyra fyrir ákveðinn stað og tímabil. Hún segir ekki til um hitann í gróðurhúsi. Sólarorka berst inn og hitar jarðveg, potta og aðra fleti; loftið hitnar í kjölfarið og getur kólnað hægar ef loftskipti eru lítil. Spápunkturinn getur líka verið annars staðar en garðurinn þinn. Skjól frá byggingum, tré, hæðarmunur og vindur hafa áhrif á nærumhverfið, svo mæling á veðurstöð í grennd lýsir ekki endilega aðstæðum á lóðinni. Munurinn einn og sér sýnir því hvorki að spáin sé röng né að hitamælirinn sé bilaður. Spáin er útiviðmið; í gróðurhúsinu ráðast aðstæður líka af sól og því hversu auðveldlega loft kemst inn og út.
Áður en þú leitar að bilun skaltu staðfesta hvað tölurnar merkja. Veðurforrit getur sýnt spá fyrir ákveðinn klukkutíma, núverandi hita eða hæsta hita dagsins; dagshámarkið er ekki sambærilegt við eina innimælingu. Athugaðu staðsetningu spárinnar, dagsetningu, klukku og hvort hitastig sé gefið í sömu einingu og mælirinn. Berðu saman hitann inni og spágildi fyrir sama tíma, ekki hámark dagsins, og skoðaðu síðan útihitann þar sem gróðurhúsið stendur. Sum forrit sýna einnig áætlað gildi fyrir lengra tímabil, svo lestu skýringar á spáskjánum ef þær eru birtar. Ef hitinn úti á lóðinni er líka annar en í spánni getur staðbundið veður skýrt hluta munarins.
Staðsetning hitamælisins getur skýrt muninn
Hitaskynjari sem stendur í beinni sól getur hitnað af geislun og sýnt hærra gildi en loftið í kring, jafnvel þótt tækið sé í lagi. Þetta getur gerst við gler, undir þaki eða nálægt öðrum fleti sem fær sól. Mælirinn sýnir þá ekki endilega lofthitann á ræktunarsvæðinu. Hafðu hann í skugga þar sem loft leikur frjálst um hann, í þeirri hæð sem þú vilt fylgjast með, og ekki í snertingu við gler, grind eða vegg. Veldu til dæmis hæð gróðursins ef þú vilt mæla loftið við plönturnar. Ekki loka skynjarann inni í kassa til að verja hann fyrir sól; það getur takmarkað loftflæðið um hann og breytt mælingunni. Notaðu geislunarhlíf sem hentar tækinu ef leiðbeiningar gera ráð fyrir henni. Haltu staðsetningunni fastri milli mælinga og taktu ljósmynd sem sýnir bæði skynjarann og næstu fleti. Þannig geturðu síðar athugað hvort sól hafi náð honum á mælitímanum.
Ef þú átt tvo mæla skaltu setja þá hlið við hlið í sama skugga og bíða þar til gildin hafa náð stöðugleika samkvæmt leiðbeiningunum. Þá sérðu hvort tækin sýna svipuð gildi áður en þú notar þau á mismunandi stöðum. Ef þau sýna ólíkan hita skaltu athuga rafhlöður, stillingar og hvaða hitaskali er valinn. Leitaðu í handbókunum að upplýsingum um nákvæmni í stað þess að áætla skekkjumörk. Skráðu muninn, en ekki leiðrétta annað tækið sjálfkrafa eftir hinu; hvorugt er endilega viðmiðunarmælir. Ef þú skiptir um stað á tækjunum við síðari prófun geturðu séð hvort munurinn fylgir tækinu eða mælistaðnum. Gefðu þeim aftur tíma til að aðlagast. Einn mælir dugar til endurprófunar, en með honum geturðu ekki mælt inni og úti samtímis. Athugaðu líka hvort skjárinn sýni núverandi hita eða vistað hámark og hvort skráningarbúnaður noti sama tíma og veðurforritið.
Skráðu hita og raka á föstum tímum
Gerðu samanburðinn endurtakanlegan með einfaldri skráningu. Skráðu dagsetningu og klukku, hitastig inni og úti, hlutfallsraka, stað mælisins og hvaða veðurspá þú skoðaðir. Hafðu sérstakan dálk fyrir spágildið svo það blandist ekki saman við mældan útihita. Vistaðu spána sem þú notar, til dæmis með skjámynd, því hún getur verið uppfærð áður en þú skoðar niðurstöðurnar. Bættu við hvort sól skíni beint á gróðurhúsið, hvort ský dragi fyrir, hvernig vindur sé og hvort hurðir eða gluggar séu opnir. Skrifaðu niður hvenær þú breytir opnun eða skyggingu og hvenær vökvað er. Ef hitari eða annar búnaður sem gefur frá sér hita er í notkun þarf það líka að koma fram. Notaðu sama hitaskala í hverri færslu og aðgreindu núverandi gildi frá hámarks- og lágmarksgildum. Minnisbók eða einföld tafla dugar; skýrar tímasetningar og upplýsingar um breytingar skipta meira máli en flókin framsetning.
Taktu mælingar með föstu millibili þegar munurinn kemur fram, til dæmis á hálftíma fresti meðan sólin skín, og haltu sama bili þegar þú endurtekur prófið. Eitt gildi greinir ekki á milli stuttrar sveiflu og viðvarandi hitahækkunar. Skráðu einnig mælingu áður en hitinn fer að hækka og eftir að sól minnkar, svo upphaf og lok hitahækkunarinnar sjáist. Ef gróðurhúsið er stórt eða skipt í svæði skaltu mæla á fleiri en einum stað í sömu hæð og merkja mælipunktana. Bloomcabin Orangerie er skráð í stærðarbili frá 47 til 70 m². Við samanburð á slíku rými er gagnlegt að tengja hverja mælingu við stað á grunnmynd, fremur en að láta einn skynjara lýsa öllu húsinu.
Mældu líka veðrið við gróðurhúsið
Berðu spágildið saman við mælingu utandyra nálægt gróðurhúsinu, ekki eingöngu við innimælinn. Settu útiskynjarann í skugga þar sem loft getur leikið um hann; forðastu beina sól og að hann liggi upp við gler, vegg, steinhellu eða annan flöt sem getur hitnað. Settu hann heldur ekki í lokað horn þar sem loftið stendur kyrrt. Veldu einn fastan stað fyrir allan samanburðinn. Ef þú vilt kanna hvort lóðin sé hlýrri en spástaðurinn skaltu taka aðra útimælingu á opnara svæði á sama tíma og skrá báða staðina. Þá sérðu hvort hitamunurinn sé líka til staðar utan við gróðurhúsið.
Skjól frá húsi, skúr, trjám eða girðingu getur minnkað vind og breytt því hvenær sólin nær mælipunktinum. Veggur getur bæði veitt skjól og varpað skugga, eftir staðsetningu og tíma dags; áhrifin þarf að meta á staðnum. Skráðu hvaða hlið fær sól og hvort vindur sé sambærilegur við opnara svæði. Við skoðun á vegggróðurhúsi úr gleri, sem er skráð í stærðarbili frá 3,69 til 9,58 m², skiptir því máli að skoða fyrirhugaða staðsetningu við vegginn. Mæling þar áður en hús er valið getur lýst útiaðstæðum, en hún spáir ekki ein og sér fyrir um hitann inni í framtíðargróðurhúsi. Þegar þú greinir hús sem þegar er í notkun skaltu aðgreina muninn milli spár og útimælingar frá muninum milli útimælingar og innimælingar.

Skoðaðu hvenær sólin skín á gróðurhúsið
Fylgstu með hvenær sólin skín beint á glerið og hvernig skuggi færist yfir daginn. Merktu hvenær hitinn inni byrjar að hækka og hvort hann haldist hár eftir að sól fer á bak við ský eða skuggi fellur á gróðurhúsið. Sólin getur hitað jarðveg, potta og grind og þannig haft áhrif á loftið í kring. Til að bera saman sólríkan og skuggsælan hluta hússins skaltu mæla í sömu hæð á báðum svæðum, en verja báða skynjara fyrir beinni sól. Annars blandast áhrif sólar á skynjarann saman við raunverulegan mun á lofthita. Taktu myndir frá sama stað á mismunandi tímum og merktu tímann við hverja mynd. Þær geta sýnt hvort skuggi frá tré eða byggingu færist yfir mælisvæðið á sama tíma og hitinn breytist. Skráðu líka skýjahulu og vind; myndirnar sýna ekki þessar aðstæður alltaf nægilega vel.
Ef hitinn hækkar þegar sól fellur á glerið en munurinn minnkar í skugga er það vísbending um áhrif sólar, ekki sönnun þess að skygging sé eina lausnin. Loftræsting og vindur geta breyst á sama tíma. Við val á Pýramídulaga gróðurhúsi Bloomcabin Oasis, sem er skráð frá 5,53 til 18,9 m², geturðu notað athuganir á sól og skugga á lóðinni til að undirbúa spurningar um staðsetningu og loftræstingu. Stærðarbilið staðfestir þó ekki hvernig húsið muni hitna. Berðu saman svipaða tíma með óbreyttri stöðu loftopa og skoðaðu hvort sama mynstur komi fram oftar en einu sinni áður en þú ákveður að prófa skyggingu.
Hlutfallsraki og hitastig
Skráðu hlutfallsraka á sama tíma og hitann, en lestu gildin saman. Hlutfallsraki er háður hitastigi: hann getur breyst þótt magn vatnsgufu í loftinu breytist lítið. Vökvun, rök mold og plöntur geta hins vegar líka breytt rakastigi, svo ekki álykta út frá einni tölu. Mælir nálægt vatni eða rökum fleti getur lýst þeim stað fremur en öllu gróðurhúsinu. Hafðu skynjarann á sama stað í hverri skráningu og forðastu að hann blotni. Rakamæling getur hjálpað þér að sjá hvort aðstæður breytist samhliða hitanum, en hún segir ekki ein og sér hvort nóg loft streymi um húsið.
Ef gróðurhúsið er með geymslurými skaltu skrá hvort mælipunkturinn sé þar eða á ræktunarsvæðinu og halda tölunum aðskildum þar til þú veist að aðstæðurnar séu sambærilegar. Glergróðurhúsið með Accoya-viði og geymslurými er skráð í stærðarbili frá 5,52 til 28,08 m². Þegar slík gerð er skoðuð er gagnlegt að fá upplýsingar um skiptingu rýmisins og op milli svæða, svo hægt sé að skipuleggja mælingar og aðgengi að skynjurum. Ekki gera ráð fyrir að allt rýmið hafi sama hita og raka. Skráðu hvort dyr milli svæða séu opnar og hvort vökvun hafi nýlega farið fram á ræktunarsvæðinu. Berðu síðan saman hvort hitinn og rakinn breytist á báðum stöðum eða aðeins öðrum.
Athugaðu opnanir og loftskipti
Þegar hitinn hækkar skaltu skrá stöðu glugga, dyra og annarra loftræstiopa. Athugaðu hvort þau séu í raun opin og hvort hillur, geymsluhlutir, net eða annað hindri opnunina eða loftstreymið. Berðu saman mælingar þegar opnanir eru í sömu stöðu; annars er erfitt að vita hvort hitamunur stafi af sól eða breyttum loftskiptum. Ef þú prófar að opna meira skaltu breyta einu atriði í einu og skrá tímann. Hafðu leiðbeiningar framleiðanda til hliðsjónar og gættu þess að prófunin samrýmist notkun búnaðarins og aðstæðum á staðnum.
Ef gluggi á að opnast sjálfkrafa skaltu bera raunverulega stöðu hans saman við leiðbeiningar opnunarbúnaðarins. Athugaðu hvort eitthvað hindri hreyfinguna og skráðu hvenær glugginn byrjar að opnast; hitamælir annars staðar í húsinu sýnir ekki endilega sama hita og búnaðurinn bregst við. Ljósmynd af opnum glugga með tímasetningu getur verið gagnleg við samanburð eða fyrirspurn um búnaðinn. Ekki þvinga hann til hreyfingar eða breyta stillingum án þess að fylgja handbókinni. Við samanburð á klassíska glergróðurhúsinu, sem er skráð frá 3,77 til 28,08 m², skaltu óska eftir upplýsingum um fjölda og staðsetningu loftræstiopa í þeirri útfærslu sem þú skoðar. Staðfestu einnig hvaða opnunarbúnaður fylgir og hvaða búnaður er valkostur; stærðarbilið eitt svarar ekki þeim spurningum.
Prófaðu skyggingu þegar mælingar benda til sólarálags
Skygging getur verið næsta atriði til að skoða ef skráningin sýnir að hitinn hækkar þegar sterk sól skín á gróðurhúsið. Prófaðu tímabundna skyggingu aðeins með búnaði og festingum sem henta húsinu, og berðu saman mælingar við sambærilegt veður. Haltu mælistað og stöðu loftopa óbreyttum svo þú vitir hvað þú ert að prófa. Ef sól eða vindur breytist mikið á meðan skaltu merkja prófið sem ósambærilegt fremur en að reikna breytinguna sem áhrif skyggingar. Skygging minnkar birtuna sem nær inn, svo taktu mið af þörfum plantnanna í stað þess að velja sömu lausn fyrir allt. Ekki nota hana sem staðgengil fyrir loftskipti ef gluggar eru lokaðir eða loftop hindruð. Skráðu bæði hitabreytinguna og hvaða hluti ræktunarsvæðisins fékk minni birtu.
Áður en þú velur skuggadúk eða festingar skaltu kanna hvort lausnin passi við gróðurhúsið og hvort hún geti hindrað glugga eða annan búnað. Gróðurhús með Accoya er skráð í stærðarbili frá 3,77 til 28,08 m², en þær upplýsingar staðfesta ekki samhæfi við tiltekinn skuggabúnað. Fáðu staðfestingu á því fyrir nákvæma gerð og útfærslu hússins. Berðu saman mál skyggingarinnar, leyfilegar festingar og plássið sem þarf fyrir glugga í opinni stöðu samkvæmt viðeigandi gögnum. Mynd getur hjálpað til við að útskýra aðstæðurnar en kemur ekki í stað þeirra upplýsinga. Ef prófun sýnir enga skýra breytingu á lofthita skaltu athuga hvort skyggingin náði yfir ætlað svæði og hvort mælingarnar hafi í raun verið sambærilegar.

Stærð og lögun segja ekki til um loftskipti
Flatarmál eitt segir ekki hversu hratt loft skiptist í gróðurhúsi. Til þess skipta meðal annars máli hvar opnanir eru, hvort þær séu opnar og hvort loft komist leiðar sinnar um rýmið. Mæling við opna hurð getur verið önnur en mæling í fjarlægum enda, jafnvel þótt þær séu teknar á sama tíma. Ef gróðurhúsið hefur greinileg svæði eða mismunandi lögun skaltu merkja hvert þeirra á einfaldri skissu og skrá mælipunkta þar. Þetta hjálpar þér að sjá hvort hitinn sé bundinn við einn hluta eða hvort hann hækki um allt rýmið. Ekki nota fermetrafjölda sem staðgengil fyrir mælingu.
Taktu eftir hvar gluggar og loftop eru í þeirri gerð sem þú skoðar og staðfestu útfærsluna í gögnum framleiðanda. T-laga Orangerie-gróðurhúsið er skráð í stærðarbili frá 16,52 til 30 m². Við samanburð á slíkri lögun er gagnlegt að skoða grunnmynd og tengja fyrirhugaða ræktun, hillur og gönguleiðir við staðsetningu loftopa. Heitið og flatarmálið staðfesta ekki hvernig loft muni hreyfast í húsinu. Í húsi sem þegar er í notkun skaltu merkja mælipunkta í hverjum greinilegum hluta og mæla á sama tíma. Ef munur helst milli svæða geturðu síðan prófað eitt atriði, svo sem að færa hlut sem stendur fyrir loftopi, án þess að breyta öllu skipulaginu í einu.
Hvernig má túlka hitaskráninguna?
Lestu hitaskráninguna út frá þremur samanburðum: muninum milli spár og mælds útihita, milli útihita og inn hita og milli mælipunkta inni. Ef útimælirinn sýnir líka hærri hita en spáin skýrir gróðurhúsið ekki allan muninn. Ef munurinn myndast fyrst inni þegar sól skín á glerið er ástæða til að kanna áhrif sólar og loftskipti. Ef einn hluti er heitari en annar skaltu skoða staðsetningu skynjara, skugga og hindranir við loftop. Þegar gluggar eru opnir en hitinn helst hár skaltu bera saman vind og sól við fyrri mælingar; opin gluggi tryggir ekki ákveðin loftskipti. Lítil breyting sem er innan uppgefinna skekkjumarka mælisins er ekki traust sönnun um árangur. Mynstur sem endurtekur sig við sambærilegar aðstæður gefur betri vísbendingu en ein hitatala.
Leiðréttu fyrst mæliaðferðina ef skynjarinn var í sól, færður milli mælinga eða borinn saman við annað tímabil í spánni. Endurtaktu skráninguna áður en þú breytir búnaði. Ef þú prófar skyggingu eða breytta opnun skaltu gera eina breytingu í einu og bera saman sambærilega tíma, sól og vind. Þegar vandinn virðist tengjast opnunarbúnaði skaltu fylgja handbók hans. Ef þarf að breyta föstum opum eða bæta við búnaði skaltu fá ráð frá fagaðila sem þekkir gróðurhúsið; þá er hægt að meta aðstæður á staðnum án þess að giska út frá einni hitatölu.
Algengar spurningar
Af hverju er heitara í gróðurhúsinu en veðurspáin segir?
Veðurspáin lýsir útiaðstæðum á tilteknum stað og tíma, en sólarljós, skjól og lítil loftskipti geta hækkað hitann inni. Athugaðu líka hvort hitamælirinn sé í beinni sól og berðu saman gildi fyrir sama tíma.
Getur hitamælir sýnt of háan hita í sól?
Já. Skynjarinn getur sjálfur hitnað af sólargeislun og sýnt hærra gildi en loftið í kring. Hafðu hann í skugga þar sem loft leikur frjálst um hann og fylgdu leiðbeiningum um staðsetningu.
Hvar á hitamælirinn að vera?
Settu hann á föstum stað í þeirri hæð og á því svæði sem þú vilt fylgjast með. Forðastu beina sól og snertingu við gler, grind eða vegg, en tryggðu að loft geti leikið um skynjarann. Haltu staðsetningunni óbreyttri meðan þú berð saman mælingar.
Þarf að skrá raka líka?
Já, ef mælirinn sýnir hlutfallsraka er gagnlegt að skrá hann á sama tíma og hitann. Hlutfallsraki breytist með hitastigi og segir ekki einn og sér hvort loftræstingin sé nægileg.
Hvað ef hitinn helst hár þótt gluggar séu opnir?
Opnir gluggar tryggja ekki ákveðin loftskipti. Athugaðu hvort eitthvað hindri loftopin og skráðu sól, vind og raunverulega stöðu glugganna. Berðu saman við fyrri mælingar við svipaðar aðstæður og skoðaðu leiðbeiningar opnunarbúnaðarins. Leitaðu fagráða ef niðurstöðurnar benda til þess að breyta þurfi föstum opum eða bæta við búnaði.
Þegar mælingar eru skráðar á sama stað og tíma verður auðveldara að sjá hvort munurinn tengist skynjaranum, staðbundnu veðri, beinni sól eða takmörkuðum loftskiptum. Leiðréttu fyrst mæliaðferðina og endurtaktu skráninguna áður en þú velur skyggingu eða breytir loftræstingu. Þá byggist næsta ákvörðun á því sem gerist í þínu gróðurhúsi, ekki eingöngu á muninum á tveimur tölum.