Hvernig berðu saman tilboð í pergólur?
KAUPÁKVÖRÐUN OG YFIRFERÐ
Berðu saman pergólutilboð á sömu forsendum áður en þú velur.
Þegar bera á saman tilboð í pergólur er heildarumfangið mikilvægara en talan neðst á blaðinu. Með skipulagðri yfirferð sérðu hvort stærð, búnaður, afhending, undirbúningur og uppsetning séu í raun sambærileg atriði.
Stutta svarið: berðu saman sömu heild
Besta leiðin til að bera saman tilboð í pergólur er að búa til eina kröfulýsingu og láta hvert tilboð svara henni. Athugaðu sérstaklega mál, gerð þaks, stoðir, lit, aukabúnað, afhendingarform, uppsetningu og undirlag. Þá verður munurinn á raunverulegu umfangi sýnilegur.
Lægri upphæð getur verið skynsamleg ef þú veist hvaða verk eða aukahlutir standa utan hennar. Hærra tilboð getur sömuleiðis verið réttlætanlegt ef það nær yfir þætti sem annars bætast við síðar. Markmiðið er ekki að velja dýrasta eða ódýrasta kostinn, heldur þann sem passar við þá lausn sem þú hefur samþykkt.
01
Byrjaðu á teikningu
Notaðu sömu staðsetningu, ytri mál og óskir um búnað í öllum fyrirspurnum svo samanburðurinn byggist á sama verki.
02
Lesðu undantekningarnar
Leitaðu að því sem er merkt sem valkvætt, ekki innifalið eða háð aðstæðum á staðnum; þar leynast oft kostnaðar- og ábyrgðarmörk.
03
Staðfestu verkaskiptingu
Gerðu skýrt hver mælir upp, undirbýr grunn, tekur á móti sendingu, setur upp og bregst við ef aðstæður víkja frá forsendum.
Skýr sundurliðun gerir umfang, aukahluti og ábyrgð sýnileg.
Tvö pergólutilboð geta virst sambærileg við fyrstu sýn en falið í sér ólíkar forsendur. Annað getur miðast við beran ramma, hitt við valinn búnað eða frekari þjónustu. Byrjaðu því ekki á lokaverðinu heldur á því að skilgreina nákvæmlega hvað á að standa á veröndinni, hvernig það tengist rýminu og hvað þarf að vera tilbúið áður en komið er á staðinn.
Gott tilboð er auðlesið, en það þarf ekki að vera langt til að vera gagnlegt. Það á að gera þér kleift að rekja stærð, útfærslu, yfirborð, fylgihluti, flutning og verkþætti án þess að giska. Ef orðalag er óskýrt er betra að biðja um skriflega staðfestingu en að byggja ákvörðun á mynd, táknmynd eða almennri sölulýsingu.
Þessi leiðbeining er ætluð sem umfangsúttekt fyrir heimili á Íslandi. Hún hjálpar þér að setja tilboð hlið við hlið, finna atriði sem vantar og undirbúa réttar spurningar áður en pöntun er staðfest. Hún kemur ekki í stað ráðgjafar frá hönnuði, verktaka, sveitarfélagi eða vátryggjanda þegar aðstæður lóðar kalla á slíkt.
Inspection 01 · SKREF 1
Festu umfangið áður en verð eru lesin
Samanburður verður aðeins traustur þegar öll tilboð vísa í sama verkefni. Skráðu hvar pergólan á að standa, hvaða svæði hún á að afmarka eða mynda sjónrænt skjól fyrir og hvaða ytri mál henta gangleiðum, hurðum og útihúsgögnum. Ef eitt tilboð byggir á öðrum málum eða annarri staðsetningu er það ekki verðmunur á sömu vöru, heldur önnur lausn.
Settu einnig fram hvaða upplifun þú sækist eftir. Viltu fyrst og fremst opið þak yfir setsvæði, eða þarftu meiri stjórn á ljósi og notkun rýmisins? Gerð pergólu hefur áhrif á byggingu, útlit og mögulegan búnað. Ekki láta heiti vöru eitt ráða; biddu um lýsingu á þeirri útfærslu sem tilboðið nær nákvæmlega yfir. Gagnlegt er að gera einfaldan grunnuppdrátt, jafnvel þótt hann sé aðeins fyrir eigin notkun. Merktu þar inn fastar hindranir, opnanlegar hurðir, niðurföll og helstu sjónlínur frá húsinu. Þá verður auðveldara að sjá hvort tilboðin byggi öll á sömu hugmynd um rýmið og hvort breyting á staðsetningu hafi áhrif á umfangið.
- Skrifaðu niður staðsetningu, ytri mál, æskilega hæð og mikilvægt frítt rými við hurðir, glugga og gangleiðir.
- Merktu hvaða atriði eru ófrávíkjanleg og hvaða atriði mega vera valkostir, svo samanburðurinn verði ekki óþarflega stífur.
Ef þú vilt bera saman lausnir með stýrðara þakformi skaltu skoða lífloftslagspergólur með stillanlegu þaki og skrá samsvarandi útfærslu í öllum tilboðabeiðnum.
Inspection 02 · SKREF 2
Athugaðu ramma, mál og sýnilega frágangsþætti
Farðu yfir hvort uppgefin mál séu ytri mál, nýtanlegt flatarmál eða mál þaks. Staðsetning stoða getur skipt miklu fyrir borð, hurðarop og leiðir um veröndina, jafnvel þótt heildarstærðin líti svipuð út á pappír. Berðu einnig saman hæðir, festingar, frárennsli þar sem það á við og hvernig frágangur mætir núverandi vegg, hellum eða palli.
Litur og yfirborð eiga líka að vera skriflega skilgreind, ekki aðeins sýnd á innblástursmynd. Spurðu hvort tilboðið miðist við tiltekinn lit, hvort sýnilegir fylgihlutir fylgi sama yfirbragði og hvort einhver hlífarlok, listar eða tengihlutir séu sérgreindir. Þannig kemur síður á óvart að lokaútlitið víki frá þeirri heildarmynd sem þú lagðir upp með. Biddu um að teikning eða mynd sé tengd við lýsinguna þegar það er hægt. Mynd ein og sér nægir ekki, en hún getur hjálpað til við að staðfesta hvar stoðir, þakbrúnir og sýnilegir frágangshlutir eiga að vera. Skrifleg upptalning og skýr sjónræn tilvísun draga saman úr hættu á ólíkri túlkun.
- Berðu saman staðsetningu stoða og nýtanlegt rými, ekki aðeins breidd og dýpt sem birtast í fyrirsögn tilboðsins.
- Biddu um að litur, sýnilegir frágangshlutir og festingar séu skráðir með sama skýrleika og sjálfur ramminn.
Fyrir opnari og einfaldari uppbyggingu geturðu skoðað hefðbundnar pergólur fyrir verönd og notað sömu mál og frágangskröfur í samanburðinum.
Inspection 03 · SKREF 3
Aðgreindu grunnbúnað frá valkostum
Orð eins og búnaður, pakki og aukahlutur geta verið túlkuð með ólíkum hætti. Farðu línu fyrir línu og flokkaðu það sem fylgir sjálfkrafa, það sem er valið sérstaklega og það sem er aðeins sýnt á mynd. Þetta á meðal annars við um lýsingu, hliðar, skjól, stjórnun, tengingar og skrautlega frágangsþætti. Ekki gera ráð fyrir að sýnd lausn fylgi nema það komi skýrt fram.
Skoðaðu líka hvort aukahlutirnir séu samhæfðir þeirri stærð og þeirri gerð sem þú ert að velja. Tilboð getur talist tæknilega fullkomið en samt skilið eftir spurningar um fjölda, staðsetningu eða virkni einstakra hluta. Biddu um einfaldan búnaðarlista þar sem hver liður er merktur sem innifalinn, valinn eða undanskilinn; það getur sparað mikið ósamræmi síðar. Sérstaklega er vert að skoða hvort lýsing á aukabúnaði segir til um magn og staðsetningu. Heiti hlutar getur verið hið sama þótt fjöldi, umfang eða tenging við aðra þætti sé ólík. Skráðu því ekki aðeins hvaða aukahlutur er nefndur, heldur einnig hvernig hann á að koma fyrir í þeirri lausn sem verið er að bera saman.
- Búðu til þrjá dálka: innifalið, valkostur og ekki innifalið; settu hvern sýnilegan eða nefndan þátt í réttan dálk.
- Spurðu hvort uppgefin aukaatriði eigi við um nákvæmlega þá stærð og þá uppsetningu sem er í tilboðinu.
Þegar valið snýst um meiri stjórn á yfirbyggðu útisvæði skaltu bera saman lífloftslagspergólur með skilgreindum aukabúnaði fremur en að styðjast við myndræna framsetningu eina.
Inspection 04 · SKREF 4
Greindu afhendingu sem sérstakan verkþátt
Afhending er ekki bara dagsetning eða flutningsgjald. Tilboðið þarf að gefa til kynna hvert varan fer, hvernig móttaka er hugsuð og hvaða aðgengi þarf á lóðinni. Þröng innkeyrsla, stigi, langur burður eða óklárt geymslusvæði geta breytt því hvað er raunhæft. Skráðu aðstæður staðarins snemma og spurðu hvaða upplýsingar þurfi áður en flutningur er skipulagður.
Athugaðu einnig hvenær ábyrgð á móttöku, talningu og geymslu færist yfir. Ef uppsetning fer ekki fram strax getur þurft að huga að þurru, öruggu og aðgengilegu svæði fyrir pakkana. Rétt er að halda afhendingarliðum aðskildum frá uppsetningu í samanburðarblaðinu; þá sérðu hvort tilboðin vísa til sömu þjónustu eða aðeins sömu sendingar. Gott er að undirbúa móttöku með því að ákveða fyrirfram hver getur verið á staðnum og hvar pakkar mega bíða. Hafðu upplýsingar um aðkomu samræmdar í öllum fyrirspurnum, svo mat á flutningi byggist ekki á ólíkum forsendum. Ef aðstæður breytast síðar er skynsamlegt að láta það koma fram skriflega áður en næstu skref eru ákveðin.
- Lýstu innkeyrslu, hliðum, hæðarmun og burðarleið í fyrirspurninni svo afhendingarforsendur verði ekki óljósar.
- Staðfestu hver tekur á móti, yfirfer pakkninga og geymir hluti ef uppsetning verður ekki framkvæmd samdægurs.
Ef þú ert að skoða einfaldari lausn fyrir útisvæðið skaltu athuga afhendingarskilmála fyrir hefðbundnar pergólur í réttri stærð sérstaklega, ekki bara fyrirferð á mynd.
Inspection 05 · SKREF 5
Gerðu uppsetningu og undirlag sýnilegt
Uppsetningartilboð verður að skýra hvort það nær yfir samsetningu eingöngu eða einnig festingu, stillingu og lokafrágang. Skoðaðu hvaða undirlag er gert ráð fyrir og hvort staðfesting á burði, festingum eða ástandi núverandi palls liggi hjá öðrum aðila. Pergóla verður ekki sjálfkrafa sambærileg við aðra þó vörulínurnar séu líkar, ef forsendur um undirbúið svæði eru ólíkar.
Ræddu verkaskiptingu áður en þú velur. Hver ber ábyrgð á mælingu á staðnum, hvaða verk þarf að ljúka áður en uppsetning getur hafist og hvað gerist ef frávik koma í ljós? Ef rafmagn, frárennsli eða breytingar á verönd koma til þarf að afmarka þau sem sjálfstæða verkliði. Þannig blandast ekki saman vörukostnaður og ófyrirséð staðarvinna. Taktu myndir af undirlaginu og þeim svæðum þar sem festingar eða frágangur koma til greina. Þær geta stutt samtal um forsendur, en koma ekki í stað mats þess sem ber ábyrgð á viðkomandi verki. Með því að halda upplýsingum um undirbúning aðskildum frá vörulýsingunni verður auðveldara að greina hvað hver aðili á að sinna.
- Biddu um skýra lýsingu á því hvort festing, stilling, hreinsun vinnusvæðis og lokayfirferð séu hluti uppsetningarinnar.
- Berðu saman forsendur um undirlag orðrétt og fáðu ráðgjöf frá hæfum fagaðila ef burður eða ástand er óvíst.
Til að skilgreina uppsetningarumfang betur geturðu skoðað lífloftslagspergólur með uppsetningarvalkostum og samræmt forsendurnar við aðra verkliði á lóðinni.
Inspection 06 · SKREF 6
Finndu það sem stendur utan tilboðs
Mikilvægasta setningin í tilboði getur verið sú sem segir hvað sé ekki innifalið. Leitaðu að athugasemdum um jarðvinnu, steypu, rafmagn, tengingar, kranaþjónustu, förgun, sérsmíðaðan frágang eða vinnu utan hefðbundins aðgengis. Þessir þættir eru ekki endilega vandamál, en þeir verða að vera sýnilegir svo þú getir lagt raunhæfa heildaráætlun og borið tilboð rétt saman.
Óljósir liðir eiga að leiða til skýrrar spurningar, ekki ágiskunar. Biddu seljanda eða uppsetningaraðila að tilgreina hvaða forsendur liggja að baki og hvað gæti kallað á viðbótarvinnu. Ef eitthvað ræðst af skoðun á staðnum skaltu merkja það sem óákveðinn lið í samanburðinum. Þá verður endanleg ákvörðun byggð á áhættu sem þú sérð, ekki aðeins fjárhæð sem lítur vel út. Þegar liður er ekki innifalinn er gagnlegt að skrá einnig hvort hann sé óþarfur, óákveðinn eða á ábyrgð annars aðila. Þannig verða eyður í heildarmyndinni sýnilegar í stað þess að hverfa á milli tilboðs, samskipta og eigin athugasemda. Slík skráning hjálpar þér að forgangsraða þeim spurningum sem þarf að fá svar við fyrst.
- Leitaðu sérstaklega að orðunum undanskilið, háð aðstæðum, valkvætt og samkvæmt mati á staðnum í hverju tilboði.
- Hafðu óvissa verkliði sýnilega í eigin dálki í stað þess að dreifa þeim óséðum inn í heildarsamanburð.
Þegar þú metur hvað stendur utan verksins skaltu skoða hefðbundnar pergólur með skýru umfangi og bera lýsingu á grunnvinnu og frágangi saman lið fyrir lið.
Inspection 07 · SKREF 7
Metðu staðbundnar kröfur og skjöl snemma
Staðsetning, stærð, hæð og tenging við byggingu geta haft áhrif á hvaða athuganir eru skynsamlegar áður en pöntun er bindandi. Reglur og framkvæmd geta verið breytilegar eftir sveitarfélagi og aðstæðum lóðar. Hafðu samband við viðeigandi sveitarfélag ef þú ert óviss um leyfi, tilkynningu, fjarlægðir eða gögn. Láttu slíka könnun ekki bíða þar til eftir að útfærsla hefur verið fest.
Vátrygging og ábyrgðarsvið eru önnur atriði sem þarf að lesa í samhengi við þitt heimili og samninga þína. Ræddu við vátryggjanda ef þú þarft að vita hvernig breyting á útisvæði snertir þína vernd. Geymdu tilboð, teikningar, samskipti og skilmála saman. Vel skipulagt skjalasafn gerir auðveldara að bera saman endanlegt umfang og ræða frávik af nákvæmni. Settu öll mikilvæg svör í sama skjalasafn og útgáfu tilboðsins sem þau eiga við. Munnleg skýring getur verið gagnleg í samtali, en skrifleg staðfesting auðveldar samanburð þegar útfærsla breytist. Athugaðu einnig dagsetningu teikninga og lýsinga svo þú berir ekki saman eldri forsendur annars vegar og nýrri hins vegar.
- Athugaðu snemma hjá sveitarfélagi hvaða upplýsingar kunna að vera nauðsynlegar fyrir fyrirhugaða staðsetningu og útfærslu.
- Geymdu útgáfur tilboða, málsettar teikningar og skrifleg svör saman svo breytingar á umfangi tapist ekki.
Ef þú ert að undirbúa ítarlegri lýsingu fyrir staðinn geturðu skoðað lífloftslagspergólur fyrir afmarkað útirými og notað hana sem grunn að skýrum gögnum.
Inspection 08 · SKREF 8
Veldu með endanlegu samanburðarblaði
Áður en þú samþykkir skaltu færa öll tilboð á eitt samanburðarblað. Notaðu sömu raðir fyrir mál, útfærslu, lit, búnað, afhendingu, uppsetningu, undirlag, undantekningar og skjöl. Það sýnir fljótt hvort tilboð séu í raun sambærileg eða hvort eitt þeirra sé aðeins minna skilgreint. Gefðu hverjum lið stöðu: staðfest, óljóst eða ekki innifalið.
Síðasta yfirferðin á að vera róleg og hagnýt. Passar lausnin bæði lóðinni og því hvernig fjölskyldan hyggst nota svæðið? Eru opnar spurningar svaraðar skriflega og eru forsendur allra aðila samhljóða? Þegar þú velur á þessum grunni verður tilboðið vinnuskjal fyrir næstu skref, fremur en stök verðtala sem er erfitt að túlka eftir á. Áður en þú velur getur verið gagnlegt að lesa samanburðarblaðið eins og ókunnur aðili. Ef ekki sést strax hvað fylgir, hvað vantar og hver ber ábyrgð á hverjum verkþætti þarf að skýra atriðin betur. Markmiðið er að endanleg ákvörðun byggist á skiljanlegri heildarmynd, ekki á forsendum sem aðeins eru óbeint gefnar í skyn.
- Ekki samþykkja fyrr en hver stór liður hefur stöðuna staðfest, óljóst eða ekki innifalið í þínu eigin yfirliti.
- Veldu lausnina sem uppfyllir forgangsröðun þína með skýrustu forsendunum, frekar en tilboðið sem hefur stystu lýsinguna.
Sem síðasta samanburðarskref geturðu skoðað hefðbundnar pergólur fyrir heimilisgarð og metið hvort einfaldari útfærsla svari notkun þinni betur.
Comparison
Samanburðartafla fyrir pergólutilboð
Notaðu töfluna til að bera tilboð saman án þess að missa sjónar á einstökum verkþáttum. Fylltu út sama reit fyrir hverja lausn og merktu upplýsingar sem vantar. Taflan er sérstaklega gagnleg þegar myndir og heildarupphæðir gefa ósamræmda mynd af innihaldinu.
| Yfirferðaratriði | Tilboð A | Tilboð B |
|---|---|---|
| Mál og staðsetning | Ytri mál, hæð og stoðastaðir skráðir | Sömu mál og staðsetning staðfest |
| Gerð og útlit | Þakgerð, litur og sýnilegur frágangur tilgreindur | Útfærsla og yfirborð skilgreint skriflega |
| Búnaður | Innifalið, valkostir og fjöldi hluta aðgreindur | Sami búnaður eða skýr frávik merkt |
| Afhending | Aðkoma, móttaka og geymsla útskýrð | Flutningsforsendur og ábyrgð afmörkuð |
| Uppsetning | Samsetning, festing og undirlag skilgreint | Verkaskipting og staðarvinna skýr |
Fimm skref að sambærilegum tilboðum
Farðu í gegnum ferlið í þessari röð. Með því minnkar líkur á að síðar komi í ljós að tilboðin hafi byggst á mismunandi forsendum eða að nauðsynlegir verkþættir hafi fallið utan áætlunar.
01
Skilgreindu rýmið
Mældu svæðið, skráðu staðsetningu hurða og gangleiða og taktu myndir. Ákveddu hvaða hluti útisvæðisins pergólan á að þjóna.
02
Skrifaðu sameiginlega beiðni
Sendu sömu lýsingu um mál, útfærslu, lit og æskilegan búnað til allra sem þú biður um tilboð frá.
03
Flokkaðu alla liði
Merktu hvern lið sem innifalinn, valkvæðan, ekki innifalinn eða háðan skoðun á staðnum. Láttu ekki almenn orð nægja.
04
Staðfestu aðstæður lóðar
Kannaðu undirlag, aðkomu og mögulegar staðbundnar kröfur tímanlega. Leitaðu sérfræðiráðgjafar þegar undirbúningur eða festing er óviss.
05
Berðu saman heildarumfang
Settu tilboðin í sama snið og farðu yfir opnar spurningar skriflega. Samþykktu fyrst þegar verkaskipting og undantekningar eru skiljanlegar.
Gátlisti áður en tilboð er samþykkt
Notaðu þennan gátlista sem lokaúttekt. Hvert atriði á að eiga sér skýrt svar í tilboðinu, í skriflegum samskiptum eða í þeim gögnum sem fylgja verkefninu.
01. Staðsetning, ytri mál, hæð og stoðastaðir eru skráð fyrir þá lausn sem þú hyggst velja.
02. Gerð pergólu, þakútfærsla, litur og sýnilegir frágangshlutir eru skilgreindir án túlkunar.
03. Allur búnaður er flokkaður sem innifalinn, valkvæð viðbót eða undanskilinn úr tilboðinu.
04. Afhendingarforsendur taka mið af aðkomu, móttöku, burðarleið og mögulegri geymslu á lóðinni.
05. Uppsetningarlýsing segir skýrt hvaða samsetning, festing og lokafrágangur eru innifalin.
06. Undirlag og verkaskipting vegna grunnvinnu eða tenginga hafa verið yfirfarin af réttum aðilum.
07. Óvissa um leyfi, staðbundnar kröfur eða vátryggingu hefur verið rædd við viðeigandi aðila.
08. Endanleg útgáfa tilboðsins og öll skrifleg svör eru geymd með teikningum og athugasemdum.
Algengar spurningar um samanburð pergólutilboða
Er lægsta tilboðið yfirleitt hagkvæmasti kosturinn?
Ekki endilega. Lægsta upphæðin getur miðast við minna umfang, færri fylgihluti eða meiri vinnu sem þú þarft að skipuleggja sjálf eða sjálfur. Berðu fyrst saman mál, útfærslu, afhendingu, uppsetningu og undantekningar. Þá geturðu metið hvort verðmunurinn sé raunverulegur eða skýrist af ólíkum forsendum.
Hvaða upplýsingar þurfa að vera í góðu pergólutilboði?
Tilboðið ætti að auðkenna lausnina með málum og útfærslu, lýsa lit og búnaði og afmarka afhendingu og uppsetningu. Einnig þarf að koma fram hvað er ekki innifalið og hvaða atriði ráðast af aðstæðum á staðnum. Ef upplýsingar vantar skaltu biðja um skriflega nánari skýringu.
Hvernig ber ég saman pergólur með ólíka þaklausn?
Byrjaðu á því að skilgreina notkunina sem þú vilt fá út úr rýminu, en ekki bara útlitið. Berðu síðan saman gerð, stærð, stoðir, búnað og uppsetningarþarfir. Ólík þaklausn getur þýtt ólíkt umfang, þannig að verð er aðeins marktækt þegar þú hefur merkt skýrt hvað hvor lausn inniheldur.
Á afhending að vera hluti af samanburðinum?
Já, því afhending snýst um meira en flutning. Aðkoma að lóð, móttaka, burðarleið og geymsla geta haft áhrif á undirbúning og verkaskiptingu. Athugaðu hvað tilboðið segir um þessar forsendur og hvort þú þarft að sjá um einhverja þætti sjálf eða sjálfur. Skráðu það í sama yfirlit og vöruna.
Hvað á ég að spyrja um varðandi uppsetningu?
Spyrðu hvort samsetning, festing, stilling og lokafrágangur séu innifalin, og hvaða undirlag er gert ráð fyrir. Fáðu einnig fram hver mælir upp, hver ber ábyrgð á frávikum á staðnum og hvaða verk þurfa að vera unnin fyrir komu uppsetningaraðila. Þetta afmarkar ábyrgð og dregur úr misskilningi.
Þarf ég að kanna leyfi eða vátryggingu?
Það getur verið skynsamlegt, en niðurstaðan ræðst af staðsetningu, útfærslu og þínum aðstæðum. Hafðu samband við viðeigandi sveitarfélag ef þú ert óviss um kröfur og ræddu við vátryggjanda um þinn samning. Ekki byggja ákvörðun á almennri reynslu annarra lóða eða heimila.
Skoðaðu pergólulausnir
Skýrleiki gerir valið betra
Að bera saman tilboð í pergólur snýst um að sjá allt verkið, ekki aðeins vöruna. Þegar mál, útfærsla, búnaður, afhending, uppsetning og undantekningar eru sett á sama blað verður auðveldara að velja lausn sem samræmist bæði útisvæðinu og þeim forsendum sem þú setur verkefninu.
Gefðu þér tíma til að fá óljósa liði skýrða áður en þú samþykkir. Vel unnið samanburðarblað verður gagnlegt samtalstæki við seljanda, uppsetningaraðila og aðra fagaðila. Með þeirri aðferð verður næsta skref markvissara og endanlegt tilboð traustari grunnur fyrir framkvæmdina.
Finndu útfærslu sem hentar rýminu og notaðu gátlistann til að undirbúa skýra tilboðsbeiðni.
