Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Af hverju verða sáðplöntur langar í gróðurhúsi?

Af hverju verða sáðplöntur langar í gróðurhúsi?

Sáðplöntur í gróðurhúsi

Langar, mjóar sáðplöntur eru oft merki um að birta, hiti og vaxtarhraði fari ekki saman. Hlýtt gróðurhús tryggir ekki sjálfkrafa næga birtu: bakkinn getur staðið í skugga, plönturnar verið sáðar of þétt eða aðstæður verið of heitar eftir spírun. Hér færðu aðferðir til að lesa vaxtarlagið, finna líklegustu orsökina og velja úrbætur eftir tegund og vaxtarstigi.

Yfirlit yfir sexhyrnt gróðurhús.

Hvernig lítur teygð sáðplanta út?

Með teygðri sáðplöntu er yfirleitt átt við að stöngullinn sé óvenju langur og grannur miðað við blöðin. Bilin milli blaða verða áberandi löng, stöngullinn getur sveigst og plantan hallar sér oft í ákveðna átt. Blöðin kunna að vera lítil eða föl, en hvorugt einkenni eitt og sér staðfestir orsökina. Tegundir og yrki eru misjafnlega há að eðlisfari, svo hæðin er ekki sjálfstæður mælikvarði. Berðu plöntur saman við aðrar af sömu tegund sem sáð var á svipuðum tíma og athugaðu hvort ný blöð virðast sterk og hvort stöngullinn heldur þeim uppi. Á yngstu plöntunum sést lengingin stundum fyrst á stöngulhlutanum neðan við kímblöðin, áður en eiginleg blöð hafa náð að þroskast.

Ef allar plönturnar í bakkanum lengjast svipað bendir það fremur til sameiginlegra skilyrða, svo sem lítillar birtu eða of mikils hita. Ef þær halla saman í eina átt er lýsingin líklega ójöfn. Ef aðeins plöntur í þéttum klasa teygja sig getur það tengst því að þær skyggi hver á aðra. Vandamál á einum stað getur þó líka stafað af ójafnri vökvun eða lélegu rótarástandi. Skoðaðu stöngulinn við yfirborð moldarinnar: mjúkur eða dökkur blettur þar og skyndilegt fall plöntunnar er ekki sama einkenni og löng en stöðug planta. Skráðu hvar bakkinn stóð og taktu mynd til að bera saman nýjan vöxt síðar.

Of lítil birta miðað við hitann

Algengasta skýringin er að birtan nægi ekki miðað við þann hraða sem hlýjan knýr vöxtinn áfram. Plöntur þurfa bæði nægan ljósstyrk og nægan tíma í birtu; gróðurhús getur því verið hlýtt án þess að vera nægilega bjart fyrir sáðplöntur. Þegar ljós er takmarkandi lengjast nýir stöngulhlutar, en laufmyndun og styrkur ná ekki sama takti. Þetta sést oft eftir spírun ef bakki er fluttur frá björtum stað á skuggameira borð eða settur aftar í húsinu. Dagsbirta breytist með árstíma, skýjum og staðsetningu, svo sami ræktunarstaður gefur ekki alltaf sömu skilyrði.

Leitaðu að skugga frá þakgrindum, hillum, hærri plöntum, veggjum eða gróðri utan gróðurhússins. Skugginn getur færst yfir daginn, þannig að bakkinn fær góða birtu aðeins hluta dags. Athugaðu líka hvort glerið yfir ræktunarsvæðinu sé óhreint eða hvort hlutir sem geymdir eru í húsinu skyggi á plönturnar. Færðu bakkann smám saman á bjartari stað sem hentar tegundinni. Við skipulag nýrrar aðstöðu geturðu skoðað stærðarvalkosti T-laga Orangerie gróðurhússins og teiknað inn fyrirhuguð ræktunarborð. Merktu líka hvar fullvaxnar plöntur eiga að standa síðar á tímabilinu, því lágt sáðborð getur lent í skugga þeirra þótt það sé bjart í upphafi. Láttu bjart svæði fyrir sáðplöntur ekki vera afgangsrými sem fyllist þegar aðrar plöntur stækka. Við mat á staðsetningu hússins er gagnlegra að skoða birtu á fyrirhuguðum ræktunarstað á mismunandi tímum dags en að velja eingöngu eftir heildarflatarmáli. Þannig tengist rýmisvalið raunverulegri ræktunaráætlun án þess að gera ráð fyrir að ákveðin lögun húss tryggji næga birtu.

Birta við sáðbakkana

Skoðaðu birtuna þar sem laufin eru, ekki eingöngu út frá því að gróðurhúsið virðist bjart þegar gengið er inn. Athugaðu bakkann að morgni, um miðjan dag og síðar og taktu eftir hvenær skuggi leggst á hann og hvort plönturnar snúa allar í sömu átt. Þú getur merkt staðsetningu bakkans og fylgst með nýjum vexti næstu daga; gömlu blaðbilin styttast ekki, svo nýi vöxturinn sýnir best hvort breytingin hjálpar. Berðu saman mismunandi borð innan hússins og ekki treysta aðeins á augnablikið þegar sólin skín inn.

Ef náttúruleg birta dugar ekki má kanna hvort ræktunarljós henti tegundinni og aðstöðunni. Markmiðið er jöfn birta yfir allan bakkann, ekki mjög bjart í miðjunni og dimmt við jaðarinn. Fylgdu leiðbeiningum framleiðanda um staðsetningu og notkun; engin ein fjarlægð eða daglegur birtutími hentar öllum plöntum. Sumar tegundir bregðast við lengd birtutímans, þannig að leiðbeiningar um ræktun þeirra skipta máli. Þegar þú metur Oasis pýramídulaga gróðurhúsið skaltu teikna inn stærð þeirra bakka sem þú notar og kanna sérstaklega hvort fyrirhuguð lýsing nái yfir þá alla. Ekki gera ráð fyrir að ljós sem lýsir upp vinnuaðstöðuna sé sjálfkrafa hentugt ræktunarljós. Þegar plönturnar stækka breytist fjarlægðin frá laufum að ljósinu, svo upphafleg staðsetning þarf ekki að henta allan tímann. Fylgstu sérstaklega með plöntum við jaðar bakkans: ef þær teygja sig meira en þær í miðjunni getur það bent til ójafnrar lýsingar. Við val búnaðar þarf jafnframt að ganga úr skugga um að hann henti rakaskilyrðum í gróðurhúsinu; rafvirki getur metið rafmagnsaðstöðuna ef breytinga er þörf.

Hitastig eftir spírun

Of mikill hiti getur aukið teygjuna, einkum ef birtan er takmörkuð. Sum fræ þurfa hlý skilyrði til að spíra, en eftir að sprotar koma upp getur sama hitastig hraðað stöngulvexti umfram það sem ljós og laufmyndun ráða við. Lok yfir sáðbakka halda raka og geta einnig safnað hita; ef þau eru áfram eftir spírun skaltu meta hvort tegundin þurfi þau enn. Hiti í gróðurhúsi getur hækkað hratt þegar sól skín, svo ein athugun sýnir ekki endilega hitann sem bakkinn býr við yfir daginn.

Mældu hitann þar sem plönturnar standa, ekki eingöngu við þak eða hurð. Hitamælir í beinni sól getur hitnað sjálfur, svo hafðu hann varinn gegn sól þegar þú fylgist með lofthitanum. Berðu dag- og næturhitann saman yfir nokkurn tíma og athugaðu hvort bakkinn stendur við hitagjafa eða í heitasta hluta hússins. Ef hitinn virðist of mikill skaltu laga hann varlega með hliðsjón af þörfum tegundarinnar og lofta þannig að plönturnar verði ekki fyrir snöggum kulda eða trekk. Kólnun kemur ekki í stað nægrar birtu.

Klassískt gróðurhús úr áli.

Of þétt sáning veldur innbyrðis skugga

Þegar mörgum fræjum er sáð í sama hólf eða plönturnar standa mjög þétt keppa laufin um birtu. Hærri plöntur skyggja á þær lægri og þær geta brugðist við með því að teygja stönglana upp á við. Bakkinn getur litið gisinn út ofan frá en samt verið þéttur við moldina, svo skoðaðu bilið milli stilka og hvort blöð muni skarast þegar þau stækka. Þéttur vöxtur gerir líka erfiðara að vökva jafnt og fylgjast með hverri plöntu, en hann er ekki eina mögulega orsökin; athugaðu hita og birtu líka.

Fylgdu ráðlögðu sáðbili fyrir tegundina og þynntu úr þegar plönturnar eru farnar að skyggja hver á aðra. Ef þú tekur plöntur upp til umpottunar skaltu bíða þar til þær þola meðhöndlun og forðast að toga í stöngulinn; rótarskemmdir geta tafið vöxt. Stundum nægir að færa potta í sundur, en bil milli bakka leysir ekki þrengsli milli plantna í sama hólfi. Við skipulag í Accoya Fusion gróðurhúsi með geymslurými er gagnlegt að aðgreina á teikningu geymslu, gönguleiðir og svæði fyrir plöntur. Mældu ytri mál bakkanna, ekki aðeins sáðhólfin, og áætlaðu hversu mikið pláss þarf eftir umpottun. Sama fjölda plantna getur þurft að dreifa á mun stærra svæði þegar hver planta fer í eigin pott. Ef það pláss er ekki tiltækt er skynsamlegra að sá færri fræjum en að halda öllum plöntunum í þrengslum. Veldu þær sem hafa heilan stöngul og heilbrigðan nýjan vöxt, fremur en að halda sjálfkrafa eftir þeim hæstu. Láttu fjölda sáðplantna ráðast af því rými sem verður til staðar þegar þær stækka.

Vökvun og næring geta ruglað greininguna

Mjög blaut sáðmold getur hamlað rótunum, en mikill þurrkur getur stöðvað vöxt og valdið visnun. Hvorugt ástandið skýrir endilega eitt og sér löng bil milli blaða. Skoðaðu því rakann í moldinni og ástand plantnanna áður en þú breytir vökvuninni. Þurrt yfirborð þýðir ekki alltaf að moldin sé þurr neðar í hólfinu; þyngd bakkans getur hjálpað þér að fylgjast með breytingum á raka þegar þú hefur kynnst honum. Athugaðu hvort umframvatn geti runnið úr bakkanum og hvort hann standi í vatni eftir vökvun. Berðu líka saman jaðarhólf og miðju, því þau geta þornað mishratt. Rætur sem ná illa fótfestu geta gert plöntuna óstöðuga, en meiri vökvun lagar ekki skort á birtu. Markmiðið er að greina hvort rakavandamál séu til staðar samhliða teygjunni, ekki að nota vökvun til að stjórna hæðinni.

Mikill áburður, einkum köfnunarefni, getur ýtt undir mjúkan og gróskumikinn vöxt án þess að stöngullinn verði sterkari. Það er því ekki góð sjálfgefin lausn að bera áburð á fölar eða langar sáðplöntur; litur og vöxtur geta breyst af fleiri en einni ástæðu. Fylgdu leiðbeiningum fyrir sáðmoldina og tegundina áður en þú gefur áburð. Ef plöntur falla skyndilega, eða stöngullinn skemmist við moldaryfirborðið, skaltu kanna hvort um annað vandamál sé að ræða fremur en að meðhöndla það sem venjulega teygju.

Hvað geturðu lagað strax?

Veldu fyrstu aðgerðina út frá því sem sést á bakkanum. Ef plönturnar halla allar að ljósinu skaltu kanna bjartari stað; ef teygjan er mest inni í þéttum klasa skaltu byrja á að bæta bilið. Ef allur bakkinn hefur lengst hratt eftir spírun er ástæða til að skoða hitann samhliða birtunni. Snúningur á bakka getur jafnað halla, en eykur ekki heildarmagn ljóss. Þegar margir bakkar þurfa betri stað geturðu skoðað stærðir Bloomcabin Orangerie sem hluta af langtímaáætlun um ræktunarrými. Nýtt eða stærra hús er þó ekki nauðsynleg fyrsta lausn á einum teygðum bakka. Prófaðu fyrst hvort hægt sé að endurraða þeirri aðstöðu sem er til staðar. Ef þú færir einn bakka til að bera saman staði skaltu velja plöntur af sömu tegund og svipuðum aldri; annars getur munur á vaxtarlagi stafað af plöntunum sjálfum. Skráðu breytinguna og fylgstu með nýjum vexti áður en þú dregur ályktun. Ef augljóslega er bæði of dimmt og of heitt þarf að laga hvort tveggja fremur en að bíða eftir að ein breyting leysi allan vandann.

Ef orsökin er óljós skaltu skrá hvað þú breytir og hvenær, svo hægt sé að sjá hvaða aðgerð hafði áhrif. Ekki reyna að bæta allt með meiri áburði eða klippa langan stöngul til að stytta hann; slíkt lagar ekki aðstæður sem valda nýrri teygju. Færðu plöntur á bjartari stað smám saman ef þær hafa staðið í skugga, sérstaklega ef þær gætu annars lent skyndilega í mjög sterku sólarljósi. Ef aðeins hluti bakkans er veikburða skaltu meðhöndla hann sérstaklega og bera skilyrðin saman við heilbrigðari plöntur.

Úrbætur eftir tegund og vaxtarstigi

Mjög ungar plöntur með kímblöð eða fyrstu eiginlegu blöðin geta oft haldið áfram að vaxa ef þær eru heilbrigðar og aðstæðunum er breytt tímanlega. Langur stöngull styttist ekki, en nýr vöxtur getur orðið þéttari og sterkari. Skoðaðu hvort plantan standi, hvort laufin séu heil og hvort ný blöð séu að myndast. Hjá plöntum sem hafa náð lengra í þroska gefa heilbrigð eiginleg blöð betri vísbendingu um áframhaldandi vöxt en hæðin ein. Mjög veikburða plöntur með skemmdan stöngul eru erfiðari viðfangs; þá getur verið skynsamlegra að halda eftir sterkustu plöntunum eða sá aftur. Berðu tímann sem er eftir fram að fyrirhugaðri útplöntun saman við venjulegan ræktunartíma tegundarinnar áður en þú ákveður hvort ný sáning sé raunhæf.

Við umpottun skaltu meðhöndla plöntuna varlega og forðast að kreista stöngulinn. Sumum tegundum má planta dýpra; tómatar þola oft að hluti stöngulsins sé settur niður, en það er ekki ráð sem gildir um allar plöntur. Hjá viðkvæmum tegundum getur hulinn stöngull skemmst eða rotnað, svo fylgdu leiðbeiningum fyrir viðkomandi tegund. Umpottun á heldur ekki sjálfkrafa að vera fyrsta aðgerðin ef plantan er enn of smá til að þola meðhöndlun. Ef þú ert að skipuleggja vinnuaðstöðu í klassísku gróðurhúsi skaltu gera ráð fyrir stað þar sem sáðbakki, nýir pottar og mold geta verið innan seilingar. Þá þarf síður að halda á viðkvæmum plöntum meðan leitað er að áhöldum. Hafðu nýju pottana tilbúna áður en þú tekur plöntur úr bakkanum og styð við rótarklumpinn við flutning. Að lokinni umpottun skaltu meta áframhaldandi vöxt, ekki ætlast til að gamli stöngullinn rétti strax úr sér eða verði styttri. Markmiðið er planta sem heldur áfram að mynda heilbrigð blöð við bætt skilyrði.

Klassískt glergróðurhús.

Sáningartími og ræktunarskráningar

Veldu sáningartíma með hliðsjón af því hvenær þú getur boðið plöntunum næga birtu og viðeigandi hita eftir spírun. Ef þú sáir miklu fyrr en aðstaðan ræður við getur þurft að færa bakka, bæta við ræktunarljósi eða bíða með næstu sáningu. Fylgdu leiðbeiningum um viðkomandi tegund í stað þess að miða við eina dagsetningu fyrir allar plöntur. Við mat á veggróðurhúsi úr gleri skaltu skoða hvaða áhrif staðsetning veggjarins hefur á dagsbirtu á fyrirhuguðum sáðstað. Ekki gera ráð fyrir að birta sem hentar síðar á sumrinu sé næg fyrir snemma sáningu. Skipuleggðu líka hvað tekur við eftir spírun: bakki sem kemst fyrir á hlýjum spírunarstað þarf síðan bjart svæði þar sem plönturnar geta stækkað. Ef það svæði er upptekið getur verið betra að skipta sáningunni í minni lotur, að því gefnu að það samræmist ræktunartíma tegundarinnar. Hafðu fjölda fræja í hverri lotu í samræmi við fjölda potta og pláss sem þú getur boðið síðar. Þannig má draga úr því að sáðplöntur bíði of lengi í þrengslum.

Skráðu tegund, yrki, sáningardag, staðsetningu bakka og athuganir á birtu og hita. Skráðu líka hvort fræin voru sáð þétt og hvenær þú dreifðir plöntunum, svo síðar sé hægt að bera saman hvað breyttist. Ef sama tegund teygir sig aftur geturðu séð hvort það gerðist eftir flutning, á dimmum stað eða þegar plönturnar voru orðnar þéttari. Slíkar athuganir gera næstu sáningu markvissari en að breyta mörgum atriðum af handahófi.

Skipulag gróðurhúss fyrir sáðplöntur

Áður en þú ákveður hvar bakkarnir eiga að standa skaltu hugsa um birtu við laufhæð, aðgang að plöntunum og pláss fyrir bakka þegar laufin stækka. Borð eða hillur mega ekki skyggja á lægri plöntur, og gönguleið þarf að vera greið svo hægt sé að fylgjast með vökvun og vexti. Athugaðu líka hvernig skugginn færist yfir daginn og hvort hægt sé að færa bakkana eftir því sem dagsbirtan breytist. Heildarstærð gróðurhúss segir ekki ein og sér hversu vel hvert ræktunarsvæði hentar.

Við samanburð á gróðurhúsum skaltu greina á milli uppgefins flatarmáls og þess borðpláss sem raunverulega nýtist fyrir sáðbakka. Fyrir Accoya Fusion gróðurhúsið eru gefnir upp stærðarvalkostir frá 3,77 til 28,08 m², en þú þarft málsetta teikningu af þeirri stærð sem þú skoðar til að skipuleggja aðstöðuna. Teiknaðu inn bakka í raunverulegri stærð ásamt pottum eftir umpottun. Athugaðu hvort þú getir náð til þeirra án þess að færa aðra bakka eða skemma lauf. Settu svæði fyrir yngstu sáðplönturnar ekki sjálfkrafa undir hillur með eldri plöntum, því þær geta lokað fyrir birtuna. Gerðu einnig ráð fyrir að þörfin fyrir pláss breytist á ræktunartímanum: sáðbakki tekur lítið svæði, en plönturnar úr honum geta síðar fyllt stóran hluta borðsins. Með einfaldri teikningu má sjá hvort hægt sé að færa þær í sundur áður en þær fara að skyggja hver á aðra. Þetta er gagnlegra við mat á aðstöðunni en að telja aðeins hversu marga bakka má þéttpakka í húsið.

Algengar spurningar

Er langur stöngull alltaf merki um of litla birtu?

Nei. Sumar tegundir og yrki verða eðlilega hávaxnari en önnur. Löng bil milli blaða, mjór stöngull og halli eru þó algeng merki um að birtan sé of lítil miðað við hitann og vaxtarhraðann. Berðu plöntur saman við aðrar af sömu tegund og athugaðu hvort þær í einum hluta bakkans séu öðruvísi en þær sem standa annars staðar.

Getur gróðurhúsið verið hlýtt en samt of dimmt?

Já. Hlýtt loft getur hraðað vexti án þess að plönturnar fái nægan ljósstyrk eða nægan tíma í birtu. Skuggi frá grindum, hillum, veggjum eða öðrum plöntum getur líka gert bakkann dimman þótt gróðurhúsið virðist bjart. Skoðaðu því birtuna þar sem laufin eru og mældu hitann við bakkann.

Hjálpar að snúa sáðbakkanum?

Það getur jafnað halla sem stafar af ljósi sem kemur aðallega úr einni átt, en það eykur ekki heildarmagn birtu. Snúðu bakkanum aðeins ef það hentar plöntunum og athugaðu um leið hvort hægt sé að færa hann á bjartari stað eða draga úr skugga.

Verða teygðar sáðplöntur styttri aftur þegar skilyrðin batna?

Nei, sá hluti stöngulsins sem hefur þegar lengst styttist ekki aftur. Ef plantan er heilbrigð geta ný blöð og nýr vöxtur orðið sterkari og þéttari þegar birtu, hita og bili er komið í betra horf. Fylgstu því með nýjum vexti fremur en að meta árangurinn út frá eldri stönglinum.

Má setja langan stöngul dýpra í mold við umpottun?

Það fer eftir tegundinni. Tómatar þola oft að hluti stöngulsins sé settur niður við umpottun, en það er ekki öruggt viðmið fyrir allar sáðplöntur; hjá viðkvæmum tegundum getur hulinn stöngull skemmst eða rotnað. Fylgdu ræktunarleiðbeiningum fyrir tegundina og taktu tillit til ástands róta og stönguls.

Langar sáðplöntur eiga ekki alltaf eina og sömu orsök, en vaxtarlagið og aðstæður við bakkann gefa góðar vísbendingar. Skoðaðu birtu fyrst, fylgstu með hita og athugaðu hvort plönturnar skyggi hver á aðra. Eldri stöngull styttist ekki, en heilbrigður nýr vöxtur sýnir að úrbæturnar skila árangri. Skráningar á sáningartíma, þéttleika og staðsetningu hjálpa þér síðan að velja betri skilyrði fyrir næstu sáningu.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖