Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Pelargóníur í gróðurhúsi yfir veturinn

Pelargóníur í gróðurhúsi yfir veturinn

Ræktun pelargónía

Pelargóníur eru frostnæmar, fjölærar plöntur sem eru oft ræktaðar sem sumarblóm. Hægt er að varðveita þær yfir veturinn með því að hægja á vextinum eða halda þeim áfram í vexti. Hvor leið hentar fer einkum eftir birtu, hitastigi og því hversu reglulega þú getur fylgst með plöntunum. Gróðurhús veitir skjól, en er ekki sjálfkrafa frostlaust; mælingar við plönturnar skipta því máli þegar vetrargeymslan er skipulögð.

Yfirlitsmynd af Orangerie-gróðurhúsi.

Atriði við val á gróðurhúsi 1

Pelargóníur þurfa frostlaust skjól

Pelargóníur sem seldar eru sem sumarblóm tilheyra ættkvíslinni Pelargonium. Þær eru ekki sömu plöntur og harðgerar garðategundir af ættkvíslinni Geranium; nöfnin geta valdið ruglingi, en frostþol plantnanna er ólíkt. Frost getur skaðað lauf, sprota og rætur, jafnvel þótt plantan hafi dafnað vel á skjólsælum stað um sumarið. Færðu pottana í skjól áður en frost getur náð til þeirra, ekki þegar dökkir eða vatnsósa blettir hafa þegar komið fram. Áður en þeir fara inn skaltu tæma undirskálar og athuga hvort moldin sé mjög blaut. Blaut mold þornar hægt í köldu umhverfi, sérstaklega í stórum pottum.

Pelargóníur eru margir hópar og yrki með mismunandi vaxtarlag og blómgun. Upprétt garðapelargónía (Pelargonium × hortorum), hangandi pelargónía (P. peltatum) og stórblómstrandi pelargóníur eru dæmi um hópa sem ekki á að meðhöndla sem eina einsleita plöntu. Plöntumerking eða ræktunarleiðbeiningar fyrir yrkið geta hjálpað við að velja hitastig og ákveða hvort snyrta eigi mikið. Skrifaðu niður heiti plantna sem þú vilt varðveita, sérstaklega ef fleiri en ein gerð er í safninu. Ef tegundin er óþekkt skaltu velja varfærna, frostlausa geymslu og fylgjast með viðbrögðum hennar í stað þess að prófa hversu mikinn kulda hún þolir.

Sval vetrargeymsla eða áframhaldandi vöxtur

Við svala vetrargeymslu er markmiðið að hægja verulega á vexti með lægra hitastigi og minni vökvun. Þetta er oft kallað vetrardvali, en pelargónían fer ekki endilega í eiginlegan dvala eða hættir alveg að vaxa. Aðferðin getur hentað þegar vetrarbirtan er lítil og markmiðið er að varðveita plöntuna fremur en að fá nýja sprota eða blóm. Hún þarf þó áfram eftirlit, og lauf sem haldast á plöntunni þurfa birtu. Í virkri ræktun fær plantan meiri birtu og hlýrra loft. Þá þarf að fylgjast oftar með vexti, meindýrum og vatnsþörf. Báðar leiðir miðast hér við plöntur í pottum; geymsla upprifinna plantna án moldar er önnur aðferð.

Veldu leið eftir aðstæðum og því hvað þú vilt varðveita. Fullvaxin planta heldur stærð sinni og lögun að mestu, en tekur meira rými en lítið eintak. Skráðu hvaða plöntur þú vilt geyma, hvar þær eiga að standa og hversu oft þú kemst að þeim. Það getur verið skynsamlegt að geyma stærri hóp svalt en halda einni eða tveimur eftirlætisplöntum áfram í vexti; þannig nýtist takmörkuð vetrarbirtan betur. Hafðu plöntur með svipaða umhirðuþörf saman, en merktu undantekningar svo þær fái ekki allar sömu vökvun. Dvali ver plöntuna ekki fyrir frosti. Ef nýir sprotar birtast óvænt skaltu endurmeta samspil hita og birtu, frekar en að halda óbreyttri umhirðu allan veturinn.

Atriði við val á gróðurhúsi 2

Mældu hitann þar sem plönturnar standa

Óupphitað gróðurhús skýlir fyrir vindi en heldur ekki sjálfkrafa frosti frá plöntunum. Það getur kólnað hratt eftir sólsetur, og hitinn getur verið lægri við gólf, hurð eða kaldan útvegg en í miðju rýminu. Settu hitamæli sem skráir lágmarks- og hámarkshita í hæð við pottana og skráðu næturlágmark í nokkra daga áður en þú treystir húsinu sem vetrargeymslu. Sól getur hitað rýmið að degi, en það segir ekki til um hversu kalt verður um nótt. Ef hitinn í húsinu stefnir að frostmarki skaltu færa pottana á öruggari stað.

Við val á staðsetningu þarf að skoða bæði vetrarskugga og aðgengi. Til dæmis er veggróðurhús úr gleri skráð í stærðum frá 3,69 til 9,58 m². Fyrir slíkt hús skaltu kanna hvort byggingin sem það stendur við skyggi á ræktunarflötinn þegar sólin er lágt á lofti. Skuggi sem truflar lítið að sumri getur náð yfir stærri hluta rýmisins að vetri. Athugaðu líka hvort hægt sé að nálgast pottana án þess að skilja hurðina lengi opna í kulda. Ekki gera ráð fyrir að veggurinn tryggi nægan hita: það þarf að mæla við fyrirhugaðan geymslustað. Sé þörf á stöðugri hitun skaltu fá fagmann til að meta búnað og uppsetningu.

Svalur vetrarstaður hægir á vexti

Við svala vetrargeymslu pelargónía í pottum er markmiðið að halda plöntunum frostlausum og draga úr vexti, ekki að finna lægsta hita sem þær þola. Breska garðyrkjufélagið RHS lýsir geymslu í björtu, loftgóðu og frostlausu rými og bendir á að niðurskornar plöntur þurfi afar lítið vatn þar til vöxtur hefst aftur. Leiðbeiningarnar gefa ekki sérstök hitabil fyrir vetrargeymslu uppréttra, hangandi og stórblómstrandi pelargónía. Því er ekki rétt að úthluta þessum hópum mismunandi geymsluhita án frekari upplýsinga um yrkin. Notaðu ræktunarleiðbeiningar fyrir viðkomandi plöntu ef þær liggja fyrir og mældu hitann við pottana. Svalur staður þarf enn að vera bjartur, og hitasveiflur mega ekki leiða til þess að frost nái til plantnanna.

Í svalri geymslu skaltu velja eins bjartan stað og aðstæður leyfa, sérstaklega ef plönturnar halda laufum. Notaðu merkingar til að greina á milli yrkja og skráðu breytingar á laufum og sprotum. Stakt gamalt lauf sem gulnar gefur ekki sömu vísbendingu og hröð gulnun stórs hluta plöntunnar. Skoðaðu því þróunina yfir nokkrar athuganir og athugaðu jafnframt raka í moldinni. Þegar þú skipuleggur plássið skaltu hafa rými til að komast að hverjum potti; gróðurhús með Accoya er skráð í stærðum frá 3,77 til 28,08 m². Teiknaðu inn hillur og bekki með raunverulegum málum svo ljóst sé hvort plönturnar verði aðgengilegar og hvort efri hillur skyggi á þær neðri.

T-laga Orangerie-gróðurhús séð utan frá.

Atriði við val á gróðurhúsi 3

Áframhaldandi vöxtur krefst mikillar birtu

Þegar pelargóníur eiga að halda áfram að vaxa þarf að velja bjartan stað sem jafnframt helst frostlaus. RHS nefnir að margar pelargóníur geti haldið áfram að blómstra við 7–10 °C. Það er dæmi um ræktun við svalt hitastig, ekki trygging fyrir vetrarblómgun eða lágmarksþol tiltekins yrkis. Félagið ráðleggur mikla birtu við ræktun undir gleri, en skjól fyrir steikjandi hádegissól. Stórblómstrandi yrki kjósa hálfskugga við ræktun, en uppréttar garðapelargóníur þola nokkurn skugga; það þýðir þó ekki að dimmur vetrargeymslustaður henti þeim. Á dimmum vetrardögum geta sprotar teygst og orðið mjóir og fölir. Berðu nýju sprotana saman við eldri, þéttari vöxt þegar þú metur birtuna. Ef vöxturinn verður veiklulegur skaltu kanna hvort hægt sé að lækka hitann án kuldahættu, frekar en að halda plöntunni heitri við ónóga birtu.

Settu pottana þannig að blöð snerti ekki kalt gler og plönturnar skyggi ekki hver á aðra; snúðu þeim öðru hverju ef ljósið kemur einkum úr einni átt. Ekki gera ráð fyrir að blómgun haldi áfram allan veturinn. Hún ræðst af yrki, birtu og vaxtarástandi, og heilbrigð planta getur komist í gegnum veturinn án þess að blómstra. Áburður bætir ekki upp birtuskort. Fylgdu leiðbeiningum fyrir plöntuna og áburðinn ef greinilegur vöxtur heldur áfram. Þegar þú skoðar T-laga Orangerie-gróðurhús skaltu bera fyrirhugaða staðsetningu pottanna saman við lögun grunnflatarins. Kannaðu hvaða hlutar hans fá vetrarljós og hvort bekkir eða stórar plöntur muni skyggja á lægri eintök.

Vökvaðu eftir raka í moldinni

Vökvaðu eftir raka í moldinni, ekki eftir fastri vikulegri áætlun. Í svalri geymslu taka ræturnar upp lítið vatn, svo langvarandi bleyta í pottinum getur valdið rotnun. Þreifaðu á efsta moldarlaginu og lyftu pottinum til að finna hvort hann sé enn þungur. Þurrt yfirborð þýðir ekki alltaf að moldin neðar í pottinum sé líka þurr. Þegar plantan þarf vatn skaltu vökva moldina og láta umframvatn renna alveg af. Ekki láta pottinn standa í fullri undirskál, en láttu heldur ekki allan rótarhnausinn verða skrælþurr. Smáir pottar þorna oft hraðar en stórir, svo skoðaðu hvern pott fyrir sig. Ef lauf hanga skaltu fyrst athuga moldina; visnun ein og sér segir ekki hvort vatn skorti eða rætur séu í of blautri mold.

Plöntur í virkum vexti þurfa oftar vatn en þær sem hvíla svalt, en þörfin ræðst líka af pottastærð, mold og hita. Forðastu óþarfa úðun á laufin; langvarandi bleyta á blöðum og lítil loftskipti geta ýtt undir sveppavandamál. Fylgstu með þéttingu á gleri og loftaðu þegar veður leyfir, án þess að skilja opið eftir þegar kólnar. Við skoðun á pýramídulaga gróðurhúsi skaltu kanna hvar loftunaropin eru og hvernig þau eru opnuð og lokuð í viðkomandi útfærslu. Mikilvægt er að komast að stjórnbúnaði án þess að færa plönturnar til í hvert sinn. Ef sjálfvirkur búnaður er í boði þarf einnig að kanna hvernig hann bregst við hitabreytingum og hvernig hægt er að hafa eftirlit með honum yfir veturinn.

Atriði við val á gróðurhúsi 4

Skoðaðu plönturnar og haltu ræktunarrýminu hreinu

Farðu yfir plönturnar áður en þær eru settar í gróðurhús, því meindýr geta borist með laufum og blómum og fjölgað sér síðar. Skoðaðu sérstaklega neðra borð laufblaða, unga sprota og staði þar sem blöð liggja saman. Blaðlýs, hvítflugur og spunamaurar geta leynst í þéttum laufum; gul lauf, blettir og fíngerður vefur gefa ástæðu til nánari athugunar en staðfesta ekki ein og sér hvað amar að. Taktu burt dauð blóm og lauf og hreinsaðu potta að utan. Haltu nýkomnum eða grunsamlegum plöntum frá safninu meðan þú skoðar þær betur, svo vandamál berist síður milli potta.

Skoðaðu plönturnar reglulega yfir veturinn, ekki aðeins þegar vöxtur byrjar að vori. Fjarlægðu rotnandi plöntuleifar úr pottum og af bekkjum. Ef þú finnur grunsamleg einkenni skaltu taka mynd, merkja pottinn og athuga hvort sambærileg einkenni séu á næstu plöntum. Það auðveldar að fylgjast með framvindu og leita viðeigandi ráða um greiningu og meðhöndlun. Ef þú þarft líka pláss fyrir áhöld og tóma potta geturðu skoðað gróðurhús með geymslurými. Kannaðu hvernig geymslurýmið er afmarkað og hvort þú komist að áhöldunum án þess að trufla plönturnar. Hafðu óhreina potta og úrgang aðskilin frá hreinum ræktunaráhöldum. Hreinsaðu klippur milli plantna, sérstaklega þegar þú hefur fjarlægt skemmda eða sýkta sprota.

Skipuleggðu potta og aðgengi

Plássþörfin ræðst af stærð og vaxtarlagi plantnanna, ekki eingöngu af því hvort þær eru í hvíld eða vexti. Breið, hangandi pelargónía getur þurft meira bil en upprétt planta í jafnstórum potti. Reiknaðu með rými fyrir sprota sem hanga út fyrir pottbrúnina, leið að aftari plöntum og plássi til að bera potta út án þess að skemma þá. Settu ekki alla potta á kaldasta svæðið við hurð. Láttu loft komast milli plantna og hafðu laufin frá glerinu. Hafðu þunga potta þar sem auðvelt er að lyfta þeim og tæma undirskálar. Sýnilegar merkingar hjálpa þér að greina hvaða plöntur eru í hvíld og hvaða eintök þurfa tíðari umhirðu.

Þegar þú metur stærð gróðurhúss skaltu teikna upp hvar pottar, vinnuflötur og gönguleið verða áður en þú horfir á heildarflatarmál. Bloomcabin Orangerie er skráð í stærðum frá 47 til 70 m²; skoðaðu það stærðarbil aðeins ef þú hefur raunverulega þörf fyrir svo stórt ræktunarrými. Pelargóníur einar ákvarða ekki nauðsynlega stærð gróðurhúss. Berðu skráð heildarmál saman við tiltækt ræktunarrými og aðgengi að plöntunum, ekki bara samanlagt gólfpláss pottanna. Stærra rými getur gefið fleiri möguleika á skipulagi, en það leysir ekki frost- eða birtuskort af sjálfu sér.

T-laga Orangerie-gróðurhús í garðsumhverfi.

Atriði við val á gróðurhúsi 5

Berðu saman stærð, hæð og loftun

Við val á gróðurhúsi þarf að bera saman nýtanlegt rými, ekki aðeins skráð flatarmál. Mældu mestu hæð plantnanna frá gólfi eða bekk og breidd þeirra með laufum og sprotum. Ef þú notar bekki þarf að bæta hæð þeirra við plöntuhæðina. Kannaðu hæðina við hliðar hússins sérstaklega; mesta hæð í miðju segir ekki hversu háar plöntur komast fyrir meðfram veggjunum. Athugaðu líka hvort opnir gluggar eða annar hreyfanlegur búnaður fari inn yfir fyrirhugaðan ræktunarflöt. Þannig kemur í ljós hvort hægt verði að nota allt rýmið án þess að færa potta í hvert sinn sem loftað er. Þessar upplýsingar þurfa að koma fram í málsetningum eða lýsingu viðkomandi útfærslu.

Klassískt glergróðurhús er skráð í stærðarbilinu 3,77–28,08 m². Notaðu flatarmálið til að velja hvaða stærðir koma til greina og skoðaðu síðan mál og op í þeirri útfærslu sem þú hyggst kaupa. Berðu breidd hurðar saman við stærstu pottana sem þurfa að fara í gegn. Í uppröðuninni þarf að vera hægt að taka einn pott út án þess að tæma heila röð. Kannaðu einnig hvernig gluggarnir eru opnaðir og lokaðir og hvort aðgengi að þeim haldist greiðfært eftir að bekkir hafa verið settir upp. Að lokum skaltu meta hvort viðhaldið sem húsið þarfnast henti þér og hvort ræktunarrýmið rúmi þann fjölda plantna sem þú ætlar raunverulega að varðveita.

Aðlagaðu plönturnar smám saman að vori

Þegar dagarnir lengjast og nýir sprotar fara að sjást skaltu auka umhirðu smám saman. Vökvaðu eftir því sem moldin þornar hraðar og plantan notar meira vatn, en færðu hana ekki skyndilega úr svölu skjóli í mikinn hita. Ef hún hefur verið í daufri birtu þarf hún að aðlagast sterkari birtu; snögg breyting getur valdið álagi á plöntuna. Færðu pottana á bjartari stað í áföngum og fylgstu með blöðum og sprotum. Klipptu fyrst það sem er dautt eða skemmt. Þegar heilbrigður vöxtur sést betur er auðveldara að meta hvaða sprota á að varðveita og hvort snyrta þurfi plöntuna frekar til að fá æskilegt vaxtarlag.

Áður en plönturnar fara aftur út skaltu venja þær smám saman við birtu, vind og lægra næturhitastig. Byrjaðu á skjólsælum stað yfir daginn og lengdu útiveruna í áföngum; taktu þær inn ef næturfrost er enn mögulegt. Dagsetning ein og sér segir ekki hvort garðurinn sé tilbúinn, því aðstæður eru ólíkar eftir staðsetningu og árferði. Athugaðu líka hvort meindýr hafi bæst við yfir veturinn og hvort ræturnar fylli pottinn áður en þú ákveður hvort umpotting sé nauðsynleg. Þegar plantan er komin í stöðugan vöxt geturðu tekið upp venjulega umhirðu fyrir yrkið.

Algengar spurningar

Geta pelargóníur yfirvetrað í óupphituðu gróðurhúsi?

Aðeins ef hitamælingar sýna að staðurinn haldist frostlaus við plönturnar. Glerið eitt og sér tryggir ekki það, jafnvel þótt gróðurhúsið skýli fyrir vindi. Mældu næturlágmarkið og færðu pottana annað ef hitinn stefnir að frostmarki.

Á að klippa pelargóníur áður en þær fara í vetrargeymslu?

Fjarlægðu dauð lauf og blóm og skemmda sprota. Ef plönturnar eiga að vera í svalri geymslu má klippa þær niður til að minnka umfang þeirra; slíkar plöntur þurfa mjög lítið vatn þar til vöxtur hefst aftur. Ef þær eiga að halda áfram að vaxa yfir veturinn má bíða með meiri klippingu fram á vor. Taktu mið af vaxtarlagi og leiðbeiningum fyrir yrkið.

Hversu oft þarf að vökva pelargóníur yfir veturinn?

Engin ein vökvunaráætlun hentar öllum plöntum. Í svalri geymslu skaltu athuga raka í moldinni og þyngd pottsins áður en þú vökvar. Láttu efsta moldarlagið þorna milli vökvana, en ekki allan rótarhnausinn. Plöntur í virkum vexti þurfa yfirleitt oftar vatn. Láttu umframvatn renna af og tæmdu undirskálar.

Geta pelargóníur blómstrað yfir veturinn?

Það getur gerst ef yrkið fær næga birtu og viðeigandi hita, en blómgun er ekki sjálfgefin. Í litlu vetrarljósi getur verið betra að einbeita sér að því að halda plöntunni heilbrigðri en að reyna að knýja fram blóm.

Hvenær má setja pelargóníur aftur út?

Venjaðu þær smám saman við útiveru þegar næturfrost er ekki lengur fyrirsjáanlegt á þínum stað. Byrjaðu á skjólsælum stað yfir daginn og lengdu útiveruna í áföngum. Taktu plönturnar inn ef kuldi ógnar þeim.

Yfirvetrun pelargónía gengur best þegar aðferðin er sniðin að birtu og hitastigi á geymslustaðnum. Svalur, bjartur staður hægir á vexti og kallar á minni vökvun; áframhaldandi vöxtur krefst meiri birtu og tíðara eftirlits. Veldu umhirðu fyrir hverja plöntu og breyttu henni eftir því sem vöxturinn breytist. Markmiðið þarf ekki að vera blómgun yfir veturinn, heldur að varðveita heilbrigðar plöntur sem hægt er að venja við útiveru aftur að vori.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖