Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Pak choi í gróðurhúsi: tímasetning sáningar og ótímabær blómgun

Pak choi í gróðurhúsi: tímasetning sáningar og ótímabær blómgun

Ræktun í gróðurhúsi

Pak choi er hraðvaxta blaðkál sem gefur góða uppskeru þegar hitinn er hóflegur og moldin helst rök. Gróðurhús getur varið sáningu fyrir vindi og úrkomu og lengt ræktunartímann, en óhitað hús jafnar ekki sjálfkrafa út kaldar nætur og getur hitnað mjög á sólríkum degi. Snemmbær sáning er því ekki alltaf kostur: of mikill kuldi, hiti og þurrkur geta ýtt undir að pak choi fari í blóm áður en blaðrósettan nær góðri stærð. Hér er farið yfir hvenær á að sá, hvernig draga má úr hættu á ótímabærri blómgun og hvenær best er að uppskera.

Glergróðurhús með Accoya-geymsluhluta, séð að utan.

Pak choi við svalt hitastig

Pak choi (Brassica rapa subsp. chinensis) er káltegund sem er ræktuð fyrir blöðin og þykka, safaríka blaðstilka. Plöntan myndar þétta rósettu og getur náð uppskerustærð á skömmum tíma þegar vöxturinn er jafn; nákvæmur hraði ræðst þó af yrki, birtu og hita. Hún þrífst við fremur lágan hita og hentar betur á svölum tímabilum en í stöðugum sumarhita. Í heitu gróðurhúsi getur hún myndað blómstöngul áður en blaðrósettan nær æskilegum þroska. Ræktunaráætlunin á því að miða að jöfnum vexti og tímanlegri uppskeru. Þetta skiptir máli í gróðurhúsi þar sem lofthiti getur sveiflast hratt þótt veðrið úti virðist svalt.

Gróðurhús getur varið beðið fyrir vindi og úrkomu og hjálpað moldinni að hlýna fyrr, en óhitað hús tryggir hvorki hlýjar nætur né stöðugan hita. Á björtum degi getur loftið hins vegar hitnað hratt þótt kalt sé úti, svo skjól eitt og sér tryggir ekki góð ræktunarskilyrði. Fylgstu því með bæði hitanum að degi og kólnun að nóttu þegar þú metur sáningartíma. Við samanburð á byggingum skiptir nothæft beðsvæði meira máli en gólfflötur einn; stærðir á gróðurhúsi með Accoya eru skráðar frá 3,77 m² upp í 28,08 m². Gönguleiðir taka líka pláss, svo mældu ræktunarsvæðið áður en þú ákveður hversu mikið af beðinu fer undir pak choi.

Hvenær á að sá pak choi?

Veldu sáningartíma eftir ástandi jarðvegs og veðurspá, ekki almanaksdegi einum. Sáðu beint þegar moldin er þiðnuð, vinnanleg og ekki vatnsósa; köld, blaut mold hægir á uppkomu. Jarðvegur í gróðurhúsi getur hlýnað fyrr en úti, en hitinn yfir daginn segir ekki einn til um aðstæður í sáðbeðinu. Athugaðu því moldina sjálfa og næturhitann, einkum þegar húsið er óhitað. Ef spírun dregst og plöntur standa lengi smáar skaltu endurmeta kulda, raka og sáningardýpt fremur en að vökva meira án þess að kanna ástæðuna. Mikil bleyta getur einnig skaðað fræ eða smáplöntur.

Á vorin er freistandi að hefja sáningu eins snemma og hægt er, en of mikill kuldi getur ýtt undir ótímabæra blómgun. Ef þú sáir snemma í óhitað gróðurhús skaltu fylgjast sérstaklega með kuldaköflum og forðast að láta bakka standa í köldu horni. Síðsumars getur verið annar kostur: þegar mesti sumarhitinn er liðinn geta aðstæður hentað betur, en sá þarf nógu snemma til að blöðin vaxi áður en birtan og hitinn minnka. Veður og jarðvegur sveiflast milli ára, svo fylgstu með aðstæðum fremur en að treysta á fasta dagsetningu. Ræktunartími á fræpoka getur hjálpað við að meta hversu langan vaxtartíma yrkið þarf. Athugaðu hvort þar sé miðað við sáningu eða útplöntun og hvort uppskerustærðin sé lítil rósetta eða fullvaxin planta. Töluna á pokanum má nota sem viðmið, en ekki sem loforð um uppskerudag þegar haustbirtan minnkar. Veldu því uppskerustærð um leið og þú ákveður síðustu sáninguna. Ef lítið er eftir af vaxtartímanum getur verið raunhæfara að stefna að smáblöðum en stórum rósettum.

Hvað veldur ótímabærri blómgun?

Ótímabær blómgun er oft samspil yrkis og aðstæðna, ekki endilega afleiðing mistaka við vökvun. Pak choi getur myndað blómstöngul við of mikinn hita eða kulda og í þurrki. Í ræktunarleiðbeiningum Royal Horticultural Society er því lögð áhersla á milt veður, rakan jarðveg og yrki með minni tilhneigingu til blómgunar. Þær leiðbeiningar styðja ræktun á svalari tímabilum, en breskar sáningardagsetningar segja ekki til um rétta tímasetningu á Íslandi. Í gróðurhúsi þarf að meta raunverulegar aðstæður við plönturnar. Sama sáningarlota getur bæði orðið fyrir kulda að nóttu og miklum hita á sólríkum degi. Ekki álykta því um orsök blómgunar út frá einni hitamælingu eða veðrinu þann dag sem stöngullinn verður sýnilegur.

Aðrir þættir geta hægt á blaðvexti og aukið álag á plöntuna. Þurrkur og miklar sveiflur í raka, skemmdir á rótum við útplöntun og þrengsli geta allt haft áhrif. Yrki eru misnæm, svo upplýsingar á fræpoka um minni tilhneigingu til ótímabærrar blómgunar geta verið gagnlegar þegar þú velur hvað á að prófa næst. Slíkt þol tryggir þó ekki að plantan fari aldrei í blóm. Ef aðeins ein sáningarlota fer í blóm skaltu bera saman sáningardag, hitasveiflur, raka og hvort plönturnar voru fluttar úr bakka. Skráning á þessum atriðum auðveldar þér að finna líklegustu skýringuna og færa næstu sáningu til. Haltu yrkjum aðgreindum í skráningunni, því annars er erfitt að greina áhrif yrkis frá áhrifum sáningartíma. Athugaðu líka hvort öll lotan myndar stöngla samtímis eða aðeins fáeinar plöntur. Breyttu helst einu atriði í næstu tilraun, svo sem sáningartíma, og haltu öðru eins sambærilegu og aðstæður leyfa. Þannig verða niðurstöðurnar gagnlegri en ef þú skiptir samtímis um yrki, beð og sáningaraðferð.

Beinsáning, sáningarbakkar og litlar sáningarlotur

Þú getur sáð pak choi beint í beðið eða í sáningarbakka; báðar aðferðir geta virkað. Beinsáning raskar rótum síður, en bakki auðveldar þér að fylgjast með spírun og verja smáplönturnar í byrjun. Sáðu á þá dýpt sem fræpokinn ráðleggur. Haltu sáðmoldinni jafnrakri en ekki gegnblautri og merktu yrki og dagsetningu. Ef þú ræktar í bakka skaltu gróðursetja plönturnar áður en ræturnar fylla hólfin og fara að vefjast um rótarköggulinn. Við útplöntun skaltu fara varlega með rótarköggulinn og venja plönturnar smám saman við aðstæður beðsins. Skipuleggðu sáningu í bakka út frá því hvenær beðið verður laust, svo plönturnar þurfi ekki að bíða lengi eftir plássi. Hólfaskiptir bakkar auðvelda að halda rótarkögglum aðskildum við flutning. Við beinsáningu má merkja stuttan hluta raðar fyrir hverja lotu; þannig ruglast nýsáð svæði ekki saman við svæði þar sem uppkoma hefur brugðist. Kannaðu raka þar sem fræin liggja, ekki aðeins á yfirborðinu, áður en þú ákveður að vökva aftur. Veldu aðferð sem þú getur sinnt reglulega meðan plönturnar eru smáar.

Í stað þess að sá öllu fræinu á sama degi skaltu prófa litlar lotur með nokkurra vikna millibili. Þá geturðu séð hvort lota sem er sáð síðar vex betur þegar dagslengd, næturhiti og loftræsting breytast. Ekki halda áfram með sama millibil ef fyrstu plöntur fara í blóm eða þróast hægt; færðu næstu sáningu til eftir því sem þú sérð í beðinu. Ákveddu líka hversu margar plöntur þú getur nýtt í einu, því stór lota getur náð uppskerustærð samtímis. Lítil tilraun þarf ekki að taka yfir allt húsið. Við samanburð á stærðum klassísks gróðurhúss geturðu teiknað inn afmarkað svæði fyrir tvær sáningarlotur og séð hvernig þær rúmast með annarri ræktun. Láttu fyrri lotuna hafa eigið merki þar til henni hefur verið safnað, svo sáningardagur og uppskera haldist tengd.

Orangerie-gróðurhús séð utan frá.

Jarðvegur og vökvun fyrir jafnan vöxt

Pak choi vex best í jarðvegi sem er laus, frjór og heldur raka án þess að vatn sitji við ræturnar. Ef beðið er þétt eða vatnsósa skaltu bæta jarðvegsgerð og frárennsli áður en sáð er; fræ og ungplöntur fara hægar af stað í þéttri mold. Fullþroskuð molta eða annar vel niðurbrotinn lífrænn jarðvegsbætir getur bætt jarðvegsgerð, en ferskur áburður er ekki flýtileið að góðum blaðvexti. Forðastu að bera á köfnunarefnisríkan áburð án þess að mæla skammtinn; fylgdu leiðbeiningum á umbúðum og taktu mið af ástandi jarðvegsins. Vel undirbúið og hæfilega frjósamt beð er betri byrjun en að bæta sífellt við áburði án skýrs tilefnis.

Haltu raka eins jöfnum og þú getur, sérstaklega þegar plönturnar eru ungar og á sólríkum dögum. Í gróðurhúsi getur yfirborðið þornað hratt þótt jarðvegurinn neðar sé enn rakur, svo athugaðu moldina áður en þú vökvar. Vökvaðu við jarðveginn og gættu þess að vatn safnist ekki í botni beðsins. Þurrkur getur stöðvað vöxtinn, en síblaut mold takmarkar loft að rótunum. Verkfæri, merkipinnar og fræ þurfa líka að vera aðgengileg þegar sáð er og grisjað. Ef þú skoðar byggingu með geymslurými, svo sem glergróðurhús með Accoya viði og geymslurými, skaltu kanna hvernig það rými skiptist frá ræktunarsvæðinu; ekki reikna allt gólfsvæðið sem beð.

Hitastýring og loftræsting í gróðurhúsi

Notaðu hitamæli á plöntuhæð og fylgstu með bæði lágmarks- og hámarkshita, ekki aðeins almennri veðurspá. Glerhús hleypir inn sólarorku og loftið getur hitnað snarlega um miðjan dag, en jarðvegur og plöntur kólna aftur þegar sólin sest. Skráðu hvort slappleiki eða stöðvun í vexti fylgir næturkælingu eða miklum miðdagshita; það hjálpar við að greina hvað þarf að breyta. Í óhituðu húsi er skynsamlegra að laga sáningartíma og staðsetningu en gera ráð fyrir að gróðurhúsið haldi hitanum sjálft. Ef þú ætlar að rækta þegar dagar eru stuttir skaltu einnig hafa í huga að lítil birta hægir á vexti.

Loftræstu þegar sól hækkar hitann, en fylgstu jafnframt með hvort kaldur vindur fer beint á plönturnar. Á mjög björtum dögum getur létt skygging dregið úr hitaálagi. Hún minnkar þó einnig birtuna sem plönturnar fá, svo notaðu hana eftir aðstæðum fremur en að skyggja húsið allan ræktunartímann. Þegar hitastigið lækkar á kvöldin skaltu ekki ganga út frá því að daghitinn vari áfram. Lögun gróðurhúss segir ekki ein og sér til um staðsetningu loftopa eða loftræstingu; ef þú berð saman pýramídulaga gróðurhús við aðrar gerðir skaltu kanna þær upplýsingar sérstaklega. Það sem skiptir pak choi máli er að þú getir fylgst með hitanum og brugðist við þegar loftið hitnar.

Bil milli plantna og beðskipulag

Bil milli plantna ræðst af yrki og því hvort þú ætlar að uppskera smáblöð eða fullar rósettur. Smáblöð má uppskera fyrr og þéttari sáning getur átt við, en plöntur sem eiga að mynda stórar rósettur þurfa meira rými. Notaðu fræpokann sem viðmið og veldu sáningarþéttleika eftir þeirri uppskerustærð sem þú sækist eftir. Ef mörg fræ spíra saman skaltu grisja tímanlega, áður en plönturnar keppa lengi um vatn og birtu. Þéttar plöntur eru líka erfiðari að skoða og vökva jafnt, sem getur gert vandamál í beðinu síður sýnileg. Ef þú vilt bæði smáblöð og stærri rósettur skaltu hafa þær í aðskildum röðum eða merktum reitum. Þá geturðu uppskorið smáblöðin án þess að raska plöntunum sem eiga að standa lengur. Ekki miða lokabilið aðeins við stærð smáplantnanna við útplöntun; hugsaðu um plássið sem blöðin þurfa þegar þau hafa vaxið út. Taktu einnig frá aðskilið svæði fyrir næstu sáningarlotu í stað þess að sá henni í eyður milli stórra plantna. Þannig verður auðveldara að sinna hverri lotu eftir aldri hennar og uppskerumarkmiði.

Teiknaðu inn beð, gönguleið og aðgengi að vökvun áður en þú ákveður hversu mörg fræ fara niður. T-laga útlínur á T-laga Orangerie-gróðurhúsi segja ekki einar og sér til um hve stórt samfellt ræktunarsvæði fæst eða hvar gangar liggja. Berðu því raunveruleg mál og grunnskipulag saman við beðin sem þú ætlar að nota. Gættu að því að þú komist að plöntunum til að grisja, skoða neðra borð blaðanna og uppskera án þess að stíga í beðið. Athugaðu sérstaklega hvort þú nærð að miðju breiðra beða og inn í horn. Aðgengi frá fleiri en einni hlið getur skipt máli þegar margar sáningarlotur standa samtímis og ekki er hægt að færa plönturnar til.

Hvenær á að uppskera pak choi?

Uppskerðu pak choi þegar blöðin og stilkarnir hafa náð þeirri stærð sem hentar yrkinu og notkuninni, í stað þess að bíða eftir sem stærstu rósettu. Smáblöð má nýta fyrr en fullvaxna plöntu; fylgdu stærðar- og uppskeruupplýsingum á fræpokanum. Þú getur skorið alla plöntuna neðarlega við jarðveg eða tekið ytri blöð eftir þörfum, ef plantan er heilbrigð og þú vilt láta miðjuna vaxa áfram. Hvora aðferðina sem þú velur skaltu fylgjast með miðju rósettunnar. Ef blöðin hætta að stækka og miðjan teygist upp er betra að uppskera fyrr en að bíða eftir stærri plöntu. Veldu uppskeruaðferð áður en lotan er tilbúin: með því að skera heilar plöntur losarðu plássið fyrir næstu ræktun, en við blaðatínslu stendur plantan áfram í beðinu. Ekki reikna því með að sama svæðið geti tekið við nýrri sáningu strax ef þú ætlar að láta miðjuna vaxa áfram. Notaðu hreint skurðarverkfæri og safnaðu uppskerunni í hreint ílát svo mold berist ekki óþarflega á blöðin.

Fyrstu merki um blómgun eru oft lengri miðstöngull, breytt lögun rósettunnar og síðar sýnilegir blómknappar. Þá er ekki lengur líklegt að plantan haldi áfram að mynda þétta blaðrósettu á sama hátt. Skoðaðu blöðin og stilkana og notaðu þá hluta sem eru enn í góðu ástandi; blómstöngull þýðir ekki sjálfkrafa að öllu þurfi að farga. Eftir því sem hann lengist getur áferðin orðið stífari og bragðið breyst. Skráðu hvenær stöngullinn fór að sjást og berðu það saman við sáningardag næst, svo þú getir uppskorið fyrr eða fært næstu lotu til.

Orangerie-gróðurhús í garðsumhverfi.

Meindýr og ræktun eftir uppskeru

Pak choi tilheyrir krossblómaætt og getur orðið fyrir ágangi meindýra sem sækja í kálplöntur. Skoðaðu neðra borð blaðanna og miðju rósettunnar reglulega; lirfur, blaðlýs og skordýr sem naga göt geta leynst á plöntunni áður en skemmdir verða áberandi. Sniglar geta einnig valdið skaða í röku gróðurhúsabeði. Ungar plöntur eru viðkvæmar, svo skoðaðu þær sérstaklega eftir útplöntun og þegar ný lauf birtast. Fjarlægðu skemmd blöð þegar við á og haltu beðinu hreinu. Regluleg athugun hjálpar þér að bregðast við vandamáli snemma í stað þess að uppgötva það fyrst þegar stór hluti uppskerunnar hefur skemmst.

Eftir uppskeru skaltu fjarlægja plöntuleifar og skoða beðið áður en næsta ræktun tekur við. Pak choi tilheyrir krossblómaætt, svo við skipulagningu sáðskipta þarf að telja það með öðrum káltegundum, ekki sem óskylda blaðrækt. Skráðu hvað hefur vaxið í hverju beði og hvaða vandamál komu upp; þær upplýsingar nýtast þegar þú velur næstu tegund. Ef þú berð saman stórar byggingar fyrir margar tegundir er Bloomcabin Orangerie skráð með stærðarbil frá 47 til 70 m². Það þýðir ekki að pak choi þurfi slíkt rými; ein ræktun ein og sér réttlætir ekki endilega stórt gróðurhús. Notaðu flatarmálið til að bera saman heildaráformin og athugaðu hvaða hluti gólfsins verður raunverulegt ræktunarsvæði.

Staðsetning gróðurhúss, birta og skjól

Þegar þú velur stað fyrir gróðurhús skaltu skoða hvernig skuggi frá trjám, girðingum og byggingum færist yfir lóðina. Staður sem er bjartur að sumri getur fengið mun minni sól þegar hún stendur lægra að hausti. Það skiptir máli ef síðsumarssáning á að gefa uppskeru áður en vaxtartíminn styttist. Léttur skuggi getur verið gagnlegur í sumarhita, en langvarandi skuggi er ekki sjálfkrafa kostur fyrir haustræktun. Gerðu greinarmun á tímabundinni skyggingu sem þú getur fjarlægt og föstum skugga frá umhverfinu. Skoðaðu jafnframt hvort auðvelt sé að opna fyrir loftræstingu á fyrirhuguðum stað og sinna húsinu þegar veður breytist.

Veggur við gróðurhús getur haft áhrif á skugga og skjól eftir staðsetningu, en tryggir ekki sjálfkrafa hlýjan og jafnan hita. Veggróðurhús og frístandandi hús þarf hvort tveggja að meta út frá aðstæðum á lóðinni. Ef þú skoðar veggróðurhús úr gleri skaltu fylgjast með birtu þar sem húsið á að standa og kanna upplýsingar um mál og loftræstingu áður en þú skipuleggur beð. Heiti eða lögun byggingar segir ekki til um hversu hlýtt eða bjart ræktunarrýmið verður á þínum stað. Við ræktun á svölum árstíma er sú athugun gagnlegri en að gera ráð fyrir að glerhús henti sjálfkrafa öllum sáningartímum.

Algengar spurningar

Hvenær er best að sá pak choi í óhitað gróðurhús?

Miðaðu við vinnanlegan jarðveg og aðstæður þar sem smáplönturnar verða ekki fyrir miklum kulda, fremur en ákveðinn dag á dagatalinu. Verja getur þurft snemmbæra sáningu þegar kólnar. Síðsumars getur einnig hentað, ef plönturnar hafa nægan tíma til að vaxa áður en birta og hiti minnka.

Af hverju fer pak choi of snemma í blóm?

Of mikill hiti eða kuldi og þurrkur geta ýtt undir ótímabæra blómgun. Yrki eru líka misnæm. Rótarskemmdir við útplöntun og þrengsli geta hægt á blaðvexti, svo skoðaðu bæði vaxtarskilyrðin og hvernig plöntunum hefur verið sinnt áður en þú ályktar um orsökina.

Á ég að sá pak choi beint í beðið eða í bakka?

Hvort tveggja getur gengið. Beinsáning raskar rótum síður, en sáning í bakka auðveldar þér að fylgjast með spírun og verja smáplöntur. Gróðursettu þær ungar og farðu varlega með rótarköggulinn.

Þarf að hita gróðurhúsið til að rækta pak choi?

Ekki endilega fyrir árstíðabundna ræktun, því pak choi þrífst við fremur lágan hita. Óhitað hús tryggir þó ekki jafnan hita, og lítil birta og kuldi geta hægt á vexti. Fylgstu með aðstæðum áður en þú gerir ráð fyrir vetraruppskeru.

Er pak choi ónýt þegar blómstöngullinn birtist?

Ekki endilega. Skoðaðu blöðin og stilkana og uppskerðu þá hluta sem eru enn í góðu ástandi. Þegar blómstöngull lengist getur áferðin orðið stífari og bragðið breyst, svo næst er betra að uppskera fyrr.

Pak choi gefur yfirleitt betri uppskeru þegar sáning fellur að svölu vaxtarskeiði og plantan er uppskorin áður en blómstöngullinn lengist. Í gróðurhúsi þarf að taka mið af bæði hita á björtum dögum og næturkuldum; húsið getur veitt skjól en líka skapað hitaálag. Prófaðu fáar plöntur í hverri lotu og berðu saman sáningardag, aðstæður og uppskeru. Fyrir síðustu sáningu ársins skiptir sérstaklega máli að velja raunhæfa uppskerustærð: smáblöð þurfa ekki jafn langan vaxtartíma og fullar rósettur. Þannig geturðu nýtt svalari hluta ræktunartímans án þess að treysta á vetrarvöxt í óhituðu húsi.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖