Ræktunarpokar í gróðurhúsi: rúmmál, frárennsli og stuðningur

Ræktun í gróðurhúsi
Ræktunarpokar geta gert ræktun sveigjanlega, en pokafjöldi einn segir lítið um það pláss sem rætur fá. Skoða þarf raunverulegt fyllirúmmál, frárennsli og hvort pokar og plöntur standi stöðug. Hér er sýnt hvernig má reikna rúmmál poka og fastra beða, skipuleggja gönguleiðir og meta hvað hentar í gróðurhúsi. Reiknidæmið notar tilbúin mál til að sýna aðferðina; það er ekki ráðlegging um stærð fyrir ákveðna plöntu.

Ræktunarpoki afmarkar rótarrýmið
Ræktunarpoki afmarkar það rótarrými sem plantan hefur til umráða, en ytri mál pokans segja ekki ein og sér hversu mikið af ræktunarmiðli kemst fyrir. Í venjulegri uppsetningu skaltu ekki reikna með að rætur nýti sjálfkrafa jarðveg utan pokans; miðaðu við það magn sem þú fyllir í hann. Athugaðu hvort uppgefið rúmmál lýsi ráðlögðu fyllimagni eða rúmmáli pokans þegar hann er alveg fullur. Rúnnaður botn, saumar og hliðar sem mjókka geta gert margföldun ytri mála ónákvæma. Rúmmál miðils í lítrum er því yfirleitt betri samanburður en stærð tóms poka, að því gefnu að tölurnar séu reiknaðar með sama hætti. Greindu einnig á milli poka sem eru seldir með ræktunarmiðli og tómra poka sem þú fyllir sjálfur. Fyrir áfylltan poka skaltu skoða uppgefið magn innihaldsins; fyrir tóman poka skaltu kanna ráðlagt fyllimagn. Ef miðillinn sest eftir fyrstu vökvun getur yfirborðið lækkað án þess að efni hafi tapast úr pokanum. Skráðu því bæði áfyllt magn og fyllihæð þegar þú berð uppsetningar saman.
Gólfflötur gróðurhússins setur þó skorður við því hversu marga poka er hægt að koma fyrir. Ekki jafna uppgefnu flatarmáli hússins við ræktunarsvæði: gönguleiðir, hurð og aðgengi taka líka pláss. Á síðunni um klassíska glergróðurhúsið eru skráðar útfærslur frá 3,77 til 28,08 m². Notaðu flatarmál þeirrar útfærslu sem þú ert að skoða sem upphafspunkt, en leitaðu síðan að nákvæmri grunnmynd og innri málum. Þau segja betur til um hvort ræktunarröð, gönguleið og vinnupláss komist fyrir.
Rúmmál þarf að miðast við ræktunina
Rúmmál poka ætti að miðast við plöntuna þegar hún er fullvaxin, ekki aðeins plássið sem hún tekur í byrjun. Tegund og yrki, ræktunartími og fjöldi plantna sem deila sama rými geta öll haft áhrif á hversu mikið rótarpláss þarf. Leitaðu að ræktunarleiðbeiningum fyrir viðkomandi tegund áður en þú ákveður lítrafjölda; almenn tala á pokanum segir ekki hvort hann henti tiltekinni plöntu. Ef nokkrar plöntur eiga að vaxa saman skaltu athuga hvort ráðleggingar miðist við einn poka á plöntu eða fleiri plöntur í sama rými. Það er ekki öruggt að deila rúmmálinu jafnt og gera ráð fyrir að hver planta fái þá nóg pláss. Haltu fjölda plantna og rúmmáli hvers poka aðskildum í áætluninni. Tveir pokar með sama lítrafjölda eru ekki sambærilegir ef annar á að hýsa eina plöntu en hinn nokkrar. Skráðu líka ráðlagt bil milli plantna, því nægilegt rúmmál miðils tryggir ekki að blöð og stönglar hafi nægt pláss.
Athugaðu líka hvort uppgefið rúmmál miðist við fullan poka eða það magn sem raunverulega er ráðgert að setja í hann. Sama rúmmál getur verið í grunnum, breiðum poka eða mjóum og djúpum; lögunin skiptir máli ef ræktunarleiðbeiningar tilgreina dýpt. Þegar gróðursetning er skipulögð á takmörkuðu svæði þarf einnig að hugsa um aðgengi að hverri plöntu. Veggróðurhús úr gleri er skráð í útfærslum frá 3,69 til 9,58 m². Ef pokar eiga að standa meðfram vegg skaltu kanna á grunnmynd hvort hægt sé að ná að þeim frá gönguleiðinni til að vökva, skoða plöntur og sinna uppbindingu. Ekki láta aukaröð aftan við fremstu pokana verða til þess að nauðsynleg umhirða krefjist þess að fullir pokar séu færðir til.
Reiknidæmi: rúmmál poka og fastra beða
Hugsum okkur gróðurhús með 2,4 m innri breidd og 3,6 m innri lengd. Í dæminu eru tvö föst beð, hvort um sig 0,65 m á breidd og 3,0 m á lengd. Gönguleiðin á milli er 1,10 m og 0,6 m þvergangur er skilinn eftir við annan endann. Breiddin gengur upp: 0,65 + 1,10 + 0,65 = 2,40 m. Beðin taka samtals 3,9 m². Ef ræktunarmiðill fyllir þau að 0,30 m dýpt verður rúmmálið 3,9 × 0,30 = 1,17 m³, eða 1.170 L. Þetta er reiknað magn í beðunum, ekki staðfesting á því að öll dýptin nýtist rótum við allar aðstæður.
Berðu þetta svo saman við tólf poka sem hver tekur raunverulega 30 L af miðli. Gerum ráð fyrir að fullur poki sé 0,45 m á breidd og 0,45 m á lengd. Sex pokar í röð taka þá 2,70 m af lengdinni og ein röð kemst innan hvorrar 0,65 m breiðrar ræktunarrandar. Það skilur eftir 0,30 m eftir endilangri röðinni og 0,20 m þvert á hana. Þetta sýnir aðeins að pokarnir sjálfir komast fyrir; pláss fyrir fullvaxnar plöntur og stuðning þarf að meta sérstaklega. Pokarnir rúma samtals 360 L, en beðin 810 L meira, eða 3,25 sinnum meira miðilsrúmmál. Munurinn segir ekki til um uppskeru eða hvort 30 L henti ákveðinni plöntu. Ytri mál pokanna eru hér tilbúin forsenda, ekki mál sem má ráða af lítrafjöldanum. Þegar dæmið er fært yfir á valið hús, til dæmis gróðurhús með Accoya, skaltu nota innri mál þeirrar stærðarútfærslu sem þú ert að skoða. Skráðar útfærslur þess eru frá 3,77 til 28,08 m².
Frárennsli þarf greiða leið út úr pokanum
Frárennsli ræðst ekki aðeins af pokanum heldur líka af því sem hann stendur á. Ef pokinn er með frárennslisop geta þau lokast þegar botninn þrýstist flatur niður á gólf eða bakka. Skoðaðu því hvernig opunum er ætlað að skila vatni frá miðlinum og hvort þau haldist opin eftir að pokinn hefur verið fylltur. Ekki gera göt á pokann út frá ágiskun ef engar leiðbeiningar fylgja; kanna ætti fyrst hvort það samræmist notkun hans. Undirlagið þarf að halda pokanum stöðugum og leyfa umframvatni að fara frá honum, án þess að vatnið safnist undir eða við ræktunareininguna.
Prófaðu frárennslið áður en þú gróðursetur. Bleyttu miðilinn eftir að hann er kominn í pokann og fylgstu með því hvort vatn leitar út um fyrirhuguð op eða rennur niður með hliðunum. Umframvatnið þarf að komast frá pokanum án þess að mynda poll á gönguleið eða safnast í kringum botninn. Ef þú notar bakka skaltu kanna hvort hann loki fyrir frárennslisopin og hvernig hægt sé að tæma hann án þess að lyfta fullum pokanum. Athugaðu líka hvort vatn úr einni röð renni að næstu röð. Merktu á gólfskipulagið hvar vatnið á að safnast eða fara frá ræktunarsvæðinu og prófaðu leiðina í raun. Þannig geturðu greint hvort vandinn liggur í staðsetningu pokans eða frárennslinu sjálfu áður en ræktunin er hafin.

Rakaeftirlit og vökvun
Ræktunarmiðill í poka er afmarkaður frá jarðveginum í kring, svo hann fær ekki sjálfkrafa raka þaðan. Ef hliðar pokans standa frjálsar getur raki einnig tapast um stærra yfirborð en í föstu beði, en það fer eftir efni pokans, miðlinum og aðstæðum í gróðurhúsinu. Af þessum sökum er ekki gott að gera ráð fyrir að allir pokar þorni á sama hraða, jafnvel þótt þeir séu jafn stórir. Stærð, lögun og staðsetning geta breytt því hvernig rakinn dreifist. Fylgstu því með hverri ræktunareiningu í stað þess að álykta um ástand hennar út frá pokanum við hliðina.
Þurrt yfirborð segir ekki alltaf hvernig rakaástandið er neðar í miðlinum. Athugaðu rakann á dýpt þar sem ræturnar vaxa, annaðhvort með því að skoða miðilinn varlega eða með mæli sem er ætlaður til slíkrar notkunar. Vökvaðu jafnt yfir svæðið í pokanum og kannaðu hvort vatn nái inn í miðjuna, ekki aðeins að það sjáist við botninn. Vatn sem rennur hratt út sýnir ekki eitt og sér að allur miðillinn hafi blotnað. Skráðu hvernig pokar af ólíkri stærð bregðast við og byggðu vökvun á raunverulegum aðstæðum fremur en föstum tímabilum sem eiga að gilda fyrir alla.
Stöðugleiki pokans og uppbinding plantna
Tómur poki er yfirleitt auðveldari í meðförum en fullur. Ræktunarmiðillinn verður þyngri þegar hann er rakur og plantan getur breytt jafnvægi einingarinnar eftir því sem hún vex. Hversu stöðugur pokinn er ræðst meðal annars af lögun hans, undirlagi og því hvernig hann er fylltur; ekki gera ráð fyrir að pokar með sama rúmmáli standi eins. Settu þá á slétt og traust undirlag og athugaðu hvort botninn sígi, hliðarnar bungni eða pokinn færist til eftir vökvun. Ef staðsetningin þarf að breytast er yfirleitt auðveldara að gera það áður en pokinn er fylltur og planta sett í hann.
Plöntur sem þurfa stuðning ætti að skipuleggja með tilliti til þess hvar stoðir standa og hvernig þær haldast stöðugar. Staur sem er aðeins rekinn í lausan miðil getur hreyfst þegar planta togar í hann, eða haft áhrif á jafnvægi pokans. Kannaðu því ræktunarleiðbeiningar fyrir plöntuna og veldu stuðning sem hentar uppsetningunni. Ekki gera ráð fyrir að grind gróðurhússins sé ætluð til að bera uppbindingu eða annað álag. Ef festa á eitthvað við hana skaltu fá staðfestingu frá framleiðanda eða uppsetningaraðila um viðeigandi festipunkta. Þetta er sérstaklega mikilvægt þegar stoð þarf að standa þar sem hún truflar hvorki gönguleið né aðgengi að plöntunum.
Samanburður á ræktunarpokum og föstum beðum
Föst beð geta boðið samfellt rúmmál ræktunarmiðils, en raunverulegt rótarrými ræðst af dýpt beðsins og því sem er undir því. Pokar skipta ræktunarsvæðinu hins vegar í aðskildar einingar, svo auðveldara getur verið að halda mismunandi miðli eða ræktun aðskildri. Sá munur getur verið gagnlegur, en hann þýðir líka að fylgjast þarf með hverjum poka fyrir sig. Ekki bera saman bara flatarmál: reiknaðu lítra í fullu beði og samanlagt fyllirúmmál pokanna. Ef botn pokans er opinn eða hann stendur þannig að rætur geti leitað út í jarðveg undir honum þarf einnig að taka þá uppsetningu með í reikninginn.
Pokar geta verið hentugir þegar aðskilið eða breytilegt ræktunarskipulag er kostur; föst beð geta verið einfaldari þegar óskað er eftir einu samfelldu ræktunarsvæði. Einnig má blanda kerfunum, til dæmis með föstu beði fyrir eina ræktun og stökum pokum annars staðar. Þá þarf að bera saman bæði vinnuna við umhirðu og aðgengi að hverri einingu. Lögun hússins hefur einnig áhrif á hvernig hægt er að raða beðum og pokum. Pýramídulaga gróðurhús er skráð í útfærslum frá 5,53 til 18,9 m². Notaðu grunnmynd og upplýsingar um innri hæð valinnar stærðar til að kanna pláss fyrir fullvaxnar plöntur og stuðning þeirra. Poki getur komist fyrir á gólfinu þótt ekki sé nægt rými fyrir ræktunina ofan við hann.
Gólfskipulag fyrir fulla poka og gönguleiðir
Mældu fyrst rýmið innan gróðurhússins, ekki aðeins ytri mál þess. Teiknaðu síðan inn hurð, fasta hluti og það svæði sem þarf að haldast laust til að komast að plöntum. Gönguleið verður að nýtast í raun: prófaðu hvort hægt sé að bera ræktunarmiðil inn, ná að plöntum og sinna uppskeru án þess að færa poka til. Ekki ákveða breidd hennar út frá einni almennri tölu; miðaðu við verklagið og búnaðinn sem þú ætlar að nota. Skildu líka eftir aðgengi að því sem þarf að opna eða sinna reglulega. Slík teikning sýnir hversu stór hluti gólfflatarins verður raunverulega aðgengilegur til ræktunar.
Teiknaðu pokana inn með þeim ytri málum sem þeir hafa þegar þeir eru fullir, ekki eins og þeir líta út samanbrotnir í umbúðum. Reiknaðu einnig með því að plöntur geti vaxið út fyrir jaðar pokans. Í T-laga Orangerie-gróðurhúsinu eru skráðar stærðir frá 16,52 til 30 m²; skoðaðu grunnmynd þeirrar útfærslu sem kemur til greina áður en þú ákveður hvernig raðir og göng liggja. T-laga heildarform eða uppgefið flatarmál segir ekki eitt og sér hvar hægt er að koma fyrir ákveðnum fjölda poka. Að merkja staðsetningar á teikningu áður en miðillinn fer í pokana gerir auðveldara að sjá hvar þarf að breyta röð eða gönguleið.

Efni, þrif og endurnotkun poka
Ræktunarpokar geta verið ólíkir að efni og frágangi, svo útlit þeirra eitt og sér staðfestir ekki að þeir henti í fyrirhugaða notkun. Kannaðu upplýsingar frá framleiðanda um notkun með ræktunarmiðli, frárennsli, þrif og hvort pokann megi nota aftur. Fyrir ræktun matjurta skaltu leita að skýrum upplýsingum um að pokinn sé ætlaður til slíkrar notkunar; heiti efnisins eða litur þess nægir ekki til að staðfesta það. Ekki gera ráð fyrir að hægt sé að þvo eða endurnýta alla poka með sama hætti. Ef poki er notaður aftur skaltu skoða botn, sauma og hliðar áður en hann er fylltur á ný og fara eftir leiðbeiningum um meðferð hans. Kannaðu sérstaklega hvort handföng séu ætluð til að bera fullan poka eða aðeins til að færa hann tóman. Áður en kaup eru ákveðin er líka gagnlegt að vita hvort miðill eða annar búnaður fylgir. Þannig verður samanburðurinn á ræktunarkerfunum ekki aðeins samanburður á verðmiða tóms poka og tilbúnu beði.
Geymslurými og vinnupláss hafa áhrif á hvar hægt er að raða pokunum og sinna þeim. Ónotaðir pokar og ræktunarmiðill þurfa sinn stað, en leiðin milli geymslu og ræktunarsvæðis má ekki lokast af pokaröðum. Glergróðurhús með geymslurými er skráð í útfærslum frá 5,52 til 28,08 m². Ef slík lausn kemur til greina skaltu skoða grunnmynd þeirrar stærðar sem þú ert að bera saman og kanna hvernig geymslu- og ræktunarrými liggja saman. Ekki áætla að allt uppgefið flatarmál sé laust undir poka eða beð; notaðu teikningu og mælingar til að sjá hvaða hluti nýtist í raun.
Áfylling og fyrstu athuganir
Settu tóma poka á fyrirhugaða staði áður en þú fyllir þá, en merktu líka á gólfið það svæði sem hver fullur poki á að taka. Tómur poki heldur ekki endilega sömu lögun og fullur. Prófaðu fyrst að fylla einn poka til að sannreyna ytri mál hans og sjá hvernig hann stendur á undirlaginu. Það getur sparað vinnu við að endurraða mörgum þungum pokum. Skráðu raunverulegt magn miðils í hverjum poka; það verður gagnlegri tala en nafnstærðin þegar þú berð saman rótarrými seinna. Athugaðu síðan hvort botninn haldist stöðugur eftir vökvun og hvort hliðarnar þrengi að nærliggjandi búnaði. Settu stoðir á fyrirhugaða staði og prófaðu aðgengið áður en gróðursett er, svo ekki þurfi að breyta uppbindingunni þegar plantan er farin að vaxa.
Í stærra gróðurhúsi er gagnlegt að skipta ræktuninni í merkt svæði fremur en að meðhöndla alla poka sem eina heild. Bloomcabin Orangerie er skráð í útfærslum frá 47 til 70 m². Fyrir uppsetningu af þeirri stærð má teikna hverja pokaröð inn á grunnmynd og merkja hana með númeri. Skráðu við hverja röð fjölda poka, fyllimagn, plöntutegund og tegund stuðnings. Þá sést hvort samanlagt miðilsrúmmál dreifist eins og ætlað var og hvar mismunandi ræktun kallar á ólíka umhirðu. Byrjaðu á einu svæði og prófaðu áfyllingu, aðgengi og vökvun þar áður en öll uppsetningin er endurtekin. Breyting á bili milli poka eða staðsetningu stoða er einfaldari meðan megnið af pokunum er enn tómt. Geymdu skráninguna með gólfskipulaginu svo hægt sé að bera næsta ræktunartímabil saman við raunverulega uppsetningu, ekki aðeins upphaflegu áætlunina.
Algengar spurningar
Hversu marga lítra þarf ræktunarpoki að rúma?
Það er ekki til ein tala sem hentar öllum plöntum. Skoðaðu leiðbeiningar fyrir viðkomandi tegund og yrki, vaxtartíma og þroskastærð. Berðu þær saman við raunverulegt magn ræktunarmiðils í pokanum, ekki aðeins ytri mál hans.
Hvernig reikna ég rúmmál fasts beðs?
Margfaldaðu innri lengd beðsins með innri breidd þess og dýpt ræktunarmiðilsins. Notaðu metra fyrir öll þrjú málin; þá færðu rúmmálið í rúmmetrum. Einn rúmmetri er 1.000 lítrar. Miðaðu við raunverulega fyllidýpt, ekki hæð beðkantsins ef beðið er ekki fyllt upp að honum.
Má setja ræktunarpoka beint á gólf gróðurhússins?
Það getur hentað ef undirlagið er stöðugt og frárennslisop pokans haldast opin. Athugaðu líka hvort undirlagið þoli raka og hvert umframvatnið fer. Ef þú notar bakka skaltu sjá til þess að pokinn standi ekki í vatni.
Hvernig kann ég hvort frárennslið virki?
Prófaðu uppsetninguna eftir að pokinn hefur verið fylltur, en áður en plöntur eru settar í hann. Gakktu úr skugga um að vatn komist út um frárennslisopin og safnist ekki við pokann eða á gönguleiðinni.
Má binda plöntu við grind gróðurhússins?
Ekki gera ráð fyrir að grindin sé ætluð sem festipunktur fyrir uppbindingu. Athugaðu leiðbeiningar framleiðanda eða fáðu staðfestingu frá seljanda eða uppsetningaraðila. Frístandandi stuðningur getur verið valkostur ef hann hentar ræktuninni.
Ræktunarpoki er ekki góður kostur bara af því að hann kemst inn í gróðurhúsið. Berðu saman fyllirúmmál hans við raunverulegt rúmmál beðs, skoðaðu hvernig vatn fer frá honum og tryggðu að poki og uppbinding standi stöðug þegar ræktunin vex. Í dæminu rúma föstu beðin 1.170 L en tólf 30 L pokar 360 L; munurinn er skýr, en segir ekki einn og sér hvaða kerfi hentar tiltekinni plöntu. Þegar tekið er tillit til rótarrýmis, gönguleiða og vinnuaðstöðu verður auðveldara að velja skipulag sem nýtist allt ræktunartímabilið.