Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Skipulagðu gróðurhús sem miðju matjurtagarðsins

Skipulagðu gróðurhús sem miðju matjurtagarðsins

Skipulag matjurtagarðs

Gróðurhús nýtist best þegar það er skipulagt sem hluti af matjurtagarðinum, ekki aðeins sett á auðan blett. Beðin utandyra, vatnstökustaðir og leiðin að moltunni ráða miklu um hvort sáning, umhirða og uppskera ganga greiðlega. Með því að teikna leiðirnar fyrst sérðu hvar byggingin þjónar garðinum, hvar hún gæti þrengt að honum og hvaða aðstaða þarf að vera innan seilingar. Hér er farið yfir hvernig má móta garðinn sem eina heild, allt frá fyrstu skissu að yfirferð á lóðinni.

Yfirlit yfir T-laga gróðurhús.

Hlutverk gróðurhússins í matjurtagarðinum

Gróðurhúsið þarf ekki að standa í miðju lóðarinnar til að vera miðja matjurtagarðsins. Hér er átt við miðstöð daglegrar vinnu: ungplöntur fara þaðan út í beðin, vatn og verkfæri nýtast á fleiri en einum stað og uppskera eða plöntuleifar eru fluttar áfram. Byrjaðu á að skrá hvaða ræktun á að vera undir gleri og hvað verður í beðunum utandyra. Hugleiddu síðan hvaða störf fara fram í gróðurhúsinu daglega, vikulega eða aðeins á ákveðnum tímum árs. Þá sést hvort húsið er fyrst og fremst sáningarrými, ræktunarrými eða aðstaða fyrir fleiri verkefni. Skipulagið þarf ekki að gera ráð fyrir að allt fari þar fram; það á að auðvelda vinnuna bæði inni og úti.

Teiknaðu einfalt flæðirit fyrir venjulegan vinnudag, ekki aðeins mynd af byggingunni: hvar aðföng berast inn, plöntur fara út, vatn er sótt, uppskera er borin heim og lífrænum leifum skilað í moltugerð. Skráðu líka sjaldgæfari ferðir, til dæmis þegar flytja þarf mold, pottabakka eða hjólbörur. Merktu hvort hver ferð sé dagleg, árstíðabundin eða aðeins við framkvæmdir; tíðnin sýnir hvaða leiðir þurfa að vera greiðastar. Ekki gera ráð fyrir að öll erindi fari um gróðurhúsið, því beð, verkfærageymsla og moltusvæði geta haft eigin aðkomu. Þannig sérðu hvað á raunverulega að tengjast og hvað má liggja til hliðar.

Veldu stað út frá aðstæðum á lóðinni

Áður en þú ákveður stað skaltu fylgjast með lóðinni á fleiri en einum tíma dags og skrá athuganir á korti. Teiknaðu inn skugga frá húsi, trjám og veggjum, skjólgóð svæði og hvar vatn situr eftir úrkomu eða þegar snjó leysir. Skoðaðu líka hvar lóðin er opin fyrir vindi, hvar landið hallar og hvaða leiðir eru þegar notaðar. Athugunin á ekki að leiða til einnar algildrar áttunar; hún sýnir muninn á svæðum á þinni lóð. Endurtaktu athuganirnar ef árstíðabundinn skuggi eða breyttur trjágróður skiptir máli. Þá geturðu borið saman birtu, veðurálag, frárennsli og aðgengi í stað þess að velja auðan blett án þess að skoða hvernig hann virkar.

Settu síðan fyrirhuguð grunnmál hússins á sama kort og beðin og fylgdu leiðinni frá aðkomu að inngangi gróðurhússins, áfram að helstu beðunum og út að moltusvæði. Athugaðu hvort leiðin skerist við ræktunarsvæði, þrengi að vinnu eða liggi þar sem vatn safnast. Geymdu líka pláss fyrir að bera inn plöntubakka og komast að húsinu við venjulegt viðhald; áætlaðu það út frá raunmálum, ekki almennri reglu. Til samanburðar er veggróðurhús úr gleri skráð frá 3,69 til 9,58 m². Flatarmálið nýtist við fyrstu teikningu en segir ekki hvort tiltekinn staður henti. Notaðu vörumál og lóðarmælingu saman og hafðu mögulega stækkun beða í huga ef hún er hluti áætlunarinnar.

Teiknaðu beð og stíga í sama mælikvarða

Teiknaðu lóðina í einföldum mælikvarða áður en þú festir fjölda eða lögun útibeðanna. Skráðu lengd og breidd þess rýmis sem þú hefur í raun til ræktunar og teiknaðu inn hús, trjákrónur, gönguleiðir og hluti sem ekki verður hægt að færa. Skiptu ræktunarsvæðinu svo í beð og stíga með blýanti; þá sérðu hvort beðin eru aðgengileg frá annarri hlið eða báðum og hvar þarf vinnurými við enda. Mældu einnig þau ílát og verkfæri sem fara reglulega um garðinn. Merktu hvar þú þarft að ná að plöntunum frá stíg án þess að teygja þig yfir þær. Það sem virðist rúmt á auðu blaði getur orðið þröngt í daglegri umhirðu.

Aðalstígurinn ætti að tengja inngang gróðurhússins við helstu beð, vatnstöku og leið að moltusvæði, en minni stígar geta greinast þaðan. Merktu beðjaðrana á lóðinni með bandi eða öðrum tímabundnum merkingum og prófaðu hvort þú nærð að sinna miðju hvers beðs frá stígnum. Taktu mið af fullvöxnum plöntum sem gætu skagað út yfir jaðrana. Pýramídulaga gróðurhús er skráð frá 5,53 til 18,9 m². Þegar þú teiknar slíkan kost inn þarf að nota málteikningu til að staðsetja innganginn og beðin rétt. Skildu eftir aðkomu að beðendum þar sem þú þarft að vinna og ákveðna staði fyrir uppskerukassa, svo þeir standi ekki í stígnum á meðan þú tínir.

Skipuleggðu vatnstöku og vökvunarleiðir

Merktu fyrst núverandi vatnstöku og ákveddu hvernig vatn á að berast að útibeðum og gróðurhúsi. Hentug staðsetning ræðst af því hvernig þú vökvar, hvar plönturnar þurfa vatn og hvort þú sækir það með brúsa eða notar slöngu. Teiknaðu vökvunarleiðir að hverju beði, ekki bara hring í kringum húsið. Ef öll vatnsnotkun er öðrum megin í garðinum gæti slangan þurft að liggja yfir aðalstíg eða inngang. Kortið sýnir þá hvort annar vatnstökustaður eða önnur slönguleið myndi henta betur. Prófaðu einnig hvar þú getur fyllt brúsa og lagt hann frá þér án þess að loka leiðinni. Þannig geturðu metið daglega vökvun áður en staðsetning beða og aðkomu er ákveðin.

Ef þú ætlar að safna regnvatni skaltu teikna inn hvar ílát standa og hvert umframvatn fer. Kannaðu hvort búnaðurinn og vatnið henti fyrirhugaðri notkun og hafðu aðgengi að ílátunum til eftirlits og hreinsunar í huga. Forðastu að beina vatni á stíga þar sem það getur myndað hálku eða að byggingu þar sem það getur safnast fyrir. Merktu geymslustað fyrir slöngu og vatnsbrúsa svo búnaðurinn liggi ekki á aðalleiðinni eftir vökvun. Gerðu einnig ráð fyrir því að taka þurfi búnað úr notkun eða verja hann þegar frystir, samkvæmt leiðbeiningum fyrir viðkomandi kerfi. Láttu hæfan fagmann meta fasta vatnslögn, frostvörn og frárennsli áður en grafað er eða tengt; garðskissan sýnir þarfirnar en ekki tæknilega útfærslu.

Ytra byrði sexhyrnds gróðurhúss.

Aðkoma að moltusvæði og flutningur moltu

Teiknaðu moltugerð inn sem leið fyrir efni, ekki aðeins sem kassa á auðum bletti. Merktu hvaðan lífrænt efni kemur, hvernig það er borið að moltusvæðinu og hvaða leið fullunnin molta þarf að fara til beðanna. Staður sem er tiltölulega nálægt vinnusvæðinu getur auðveldað regluleg störf, en hann á ekki að loka aðkomu að gróðurhúsinu eða sitja á aðalstíg. Hugleiddu einnig lykt, meindýr og útlit í tengslum við staðsetningu og hvort hægt sé að komast að moltunni með íláti eða hjólbörum. Veldu stað með hliðsjón af því hversu oft þú þarft að bera efni, ekki aðeins af því hvar hann sést minnst.

Gerðu ráð fyrir vinnuplássi við moltusvæðið, bæði þegar efni er sett í það og þegar molta er tekin úr því. Athugaðu að hægt sé að opna ílát eða komast að haugnum og leggja frá sér verkfæri án þess að loka stíg. Merktu einnig hvar tómar hjólbörur geta staðið meðan þú vinnur. Glergróðurhús með geymslurými er skráð í stærðum frá 5,52 til 28,08 m². Ef þú skoðar þann kost skaltu bera aðkomu að geymslunni saman við leiðina að moltusvæðinu: hvar væri hentugt að sækja skóflu, fötu eða önnur áhöld? Kannaðu sérstaklega mál og skiptingu geymslurýmisins í vörugögnum. Heildarflatarmál hússins segir ekki hversu mikið pláss er fyrir búnaðinn sem þú hyggst geyma þar.

Tengdu útibeðin við vinnuna í gróðurhúsinu

Gróðurhúsið og beðin utandyra vinna saman þegar hlutverk hvors svæðis er skýrt. Í gróðurhúsinu getur farið fram sáning eða ræktun sem nýtur skjóls, en útibeðin taka við þeim plöntum og verkefnum sem þar eiga heima. Skiptu þessu ekki eftir því hvar plássið virðist vera heldur eftir því hvernig þú vinnur: hvar plantan byrjar, hvenær hún færist og hvaða verkfæri fylgja henni. Þá sést hvar þarf að leggja frá sér bakka eða bera ílát án þess að gera ráð fyrir stórri innanhússvinnustöð. Áherslan er tengingin við garðinn, ekki að teikna hvert borð inni. Þetta hjálpar einnig til við að koma í veg fyrir að plöntubakkar loki aðkomuleið þegar verið er að undirbúa beð.

Prófaðu eitt raunverulegt vinnuferli á kortinu: bera bakka út, gróðursetja, sækja vatn, sinna beðinu og taka uppskeru með sér til baka. Merktu hvar bleyta eða jarðvegur getur borist á leiðina og hvort þú þarft að fara aftur í gegnum húsið til að ná í verkfæri. Gerðu ráð fyrir tímabundnum stað fyrir plöntur sem bíða gróðursetningar og tómum bökkum sem eiga að fara aftur inn. Sá staður þarf að vera aðgengilegur án þess að taka yfir innganginn. Skráðu hvað fer aftur í gróðurhúsið og hvað á að fara í aðra geymslu. Þannig verður flutningur plantna sérstakt verkefni í skipulaginu, með upphafsstað, vinnustað og frágangi, í stað þess að bakkar safnist fyrir á næsta lausa bletti.

Rými fyrir gróðurhús og vinnu umhverfis það

Grunnflötur gróðurhússins er aðeins hluti þess rýmis sem þarf að taka frá á lóðinni. Til viðbótar við bygginguna þarf að sýna stíg að inngangi, aðgengi fyrir viðhald og pláss til að bera plöntur, ílát og uppskeru. Teiknaðu því bæði húsið og svæðið sem þarf að vera laust umhverfis það. Notaðu nákvæm ytri mál þeirrar gerðar sem þú skoðar og upplýsingar um nauðsynlegt aðgengi; skráð flatarmál kemur ekki í stað þeirra. Reiknaðu síðan út hve mikið svæði verður eftir fyrir útibeð og önnur verkefni. Þannig sérðu hvort stærra hús myndi taka frá ræktun sem þú vilt hafa utandyra, eða hvort það rúmist án þess að skerða hana.

Klassískt glergróðurhús er skráð í stærðum frá 3,77 til 28,08 m² og getur því verið eitt viðmið við stærðarsamanburð. Veldu tvær stærðir sem þú vilt skoða nánar og teiknaðu hvora þeirra inn á sérstaka útgáfu af garðkortinu. Hafðu sömu útibeð og sömu vinnuþarfir til viðmiðunar á báðum teikningum. Skráðu hvað breytist: fjöldi beða, pláss við inngang, leið að vatni og svæði sem gæti nýst síðar. Berðu einnig saman fyrirhugaða ræktun við rýmið sem þú þarft undir gleri. Markmiðið er að velja stærð sem passar við verkaskiptinguna milli húss og garðs, fremur en að velja stærsta hús sem kemst fyrir á lóðinni.

Yfirborð stíga og pláss fyrir flutninga

Stígur þarf að virka þegar þú kemur með fulla hjólbörur eða plöntubakka, ekki aðeins þegar þú gengur um tómhentur. Prófaðu fyrirhugaða leið á lóðinni með þeim búnaði sem þú notar og athugaðu beygjur, halla og staði þar sem þú þarft að stöðva. Skoðaðu hvernig yfirborðið er eftir úrkomu og hvar hjól eða fætur skilja eftir djúp för. Val á yfirborði þarf að taka mið af þessum aðstæðum, umhirðu og flutningum, en ekki eingöngu útliti. Hafðu sérstakt pláss til að leggja frá þér byrði við innganginn. Ef fleiri vinna saman skaltu einnig prófa hvort tveir geti mæst eða hvort annar þurfi að bíða á hentugum stað þar sem leiðin þrengist.

Berðu stíga saman við nákvæma staðsetningu inngangs og þá hreyfingu sem fylgir því að fara inn og út með byrði. Skráð stærðarbil fyrir T-laga Orangerie gróðurhús er 16,52–30 m². Notaðu málteikningu þeirrar gerðar sem þú skoðar til að sjá hvernig útlínur hússins og inngangur tengjast flutningsleiðunum. Kannaðu hvort dyr opnist inn á stíg eða hvort þröskuldur hafi áhrif á þann búnað sem þú ætlar að nota. Þetta þarf að staðfesta fyrir viðkomandi útfærslu, ekki álykta út frá heiti eða mynd. Gerðu síðan ráð fyrir stað þar sem hægt er að snúa hjólbörum eða leggja frá sér uppskerukassa án þess að loka aðkomu að húsinu.

Sexhyrnt gróðurhús í garðsumhverfi.

Stærri matjurtagarðar þurfa skýra verkaskiptingu

Í sameiginlegum eða stærri matjurtagarði þurfa allir notendur að geta skilið skipulagið. Merktu hvaða beð hver annast, hvar sameiginleg áhöld eru geymd og hver ber ábyrgð á vatnstöku og moltugerð. Ákveddu líka hver sér um að halda sameiginlegum stígum auðum og ganga frá búnaði eftir notkun. Hafðu einfalda teikningu við aðkomu ef margir koma og fara, ásamt leiðbeiningum um hvar má leggja frá sér efni tímabundið. Kortið getur sýnt staðsetningar en verkefnaskrá þarf til að halda utan um hvað hefur verið gert og hvað bíður. Þessi aðgreining gerir nýjum notanda auðveldara að finna aðstöðuna og sjá hvaða verk eru á hans ábyrgð án þess að þurfa að spyrja um hvert atriði.

Stærð þarf að meta út frá starfseminni og lóðinni, ekki út frá því einu að verkefnið sé stórt. Bloomcabin Orangerie er skráð með stærðarbil frá 47 til 70 m². Sá kostur er aðeins viðeigandi í samanburðinum ef áætlunin kallar á svo stórt rými undir gleri og lóðin rúmar það ásamt útibeðum og þjónustusvæðum. Skráðu hversu margir eiga að nota aðstöðuna samtímis, hvaða ræktun verður þar og hver annast daglegan rekstur. Þessar upplýsingar nýtast við fyrirspurn um verkefnið, en flatarmálið staðfestir ekki hæfi fyrir tiltekna starfsemi. Ef aðstaðan verður opin almenningi eða hluti af stærra verkefni skaltu kanna aðgengi, rekstrarskilyrði og aðrar viðeigandi kröfur með ábyrgum aðilum áður en gerð er valin.

Gögn og yfirferð fyrir framkvæmdir

Þegar skissan er tilbúin skaltu skrá forsendurnar sem réðu staðsetningunni: lóðarmælingar, skugga, beð, stíga, vatnstöku, moltusvæði og flutningsleiðir fyrir aðföng og uppskeru. Merktu hvaða atriði eru staðfest og hvað þarf að kanna nánar, til dæmis frárennsli, undirlag, tengingar eða aðkomu fyrir stærri flutninga. Fyrir jarðvinnu, fasta vatnslögn og burðar- eða undirstöðuatriði þarf mat viðeigandi fagaðila; garðskissan lýsir þörfunum en er ekki framkvæmdateikning. Kannaðu einnig hjá réttum aðilum hvaða samþykki eða skilyrði kunna að eiga við á þinni lóð. Safnaðu svörunum við sama kort og málteikningar hússins svo þeir sem koma að verkinu vinni út frá sömu upplýsingum.

Við fyrirspurn um tiltekna gerð skaltu senda garðkortið og skýra hvað þú þarft að staðfesta. Gróðurhús með Accoya er skráð frá 3,77 til 28,08 m². Ef þú ert að meta þann kost skaltu óska eftir málteikningu og gögnum fyrir þá stærð og útfærslu sem þú hefur í huga, fremur en að miða aðeins við stærðarbilið. Spyrðu um þau mál og aðkomuatriði sem skipta máli fyrir tengingu við útibeðin. Færðu staðfestar upplýsingar inn á skissuna og dagsettu hana þegar breytingar eru gerðar. Ef faglegt mat kallar á að færa húsið skaltu uppfæra beð, vatnsleiðir og moltuaðkomu um leið, svo endanlegt skipulag endurspegli breytinguna í heild.

Algengar spurningar

Þarf gróðurhúsið að vera í miðju garðsins?

Nei. Gróðurhúsið getur verið miðstöð daglegrar vinnu án þess að standa í miðri lóðinni. Veldu stað sem tengir það vel við útibeðin, vatnstökuna og moltusvæðið, án þess að teppa mikilvægar leiðir.

Hversu nálægt eiga útibeðin að vera gróðurhúsinu?

Engin ein fjarlægð hentar öllum görðum. Hafðu í huga hvernig plöntur, verkfæri og uppskera fara á milli staða og hvort þú kemst að beðunum án þess að ganga yfir þau. Prófaðu leiðina á teikningu með þeim ílátum sem þú notar.

Hvar er best að hafa vatnstöku í garðinum?

Staðsettu vatnstökuna með hliðsjón af vökvunaraðferðinni og þeim beðum sem þarf að sinna. Teiknaðu leið fyrir slöngu eða vatnsbrúsa og athugaðu hvort hún fari yfir aðalstíg. Fáðu fagmann til að meta fasta vatnslögn eða frárennsli.

Hvernig vel ég stærð gróðurhúss?

Byrjaðu á að skipuleggja beðin og stígana utandyra. Teiknaðu síðan inn grunnmál gróðurhússins og plássið sem þarf fyrir aðkomu og daglega vinnu. Skráð flatarmál eitt og sér segir ekki hvernig húsið passar við heildarskipulagið.

Hvað þarf að hugsa um í sameiginlegum matjurtagarði?

Gerðu greinarmun á sameiginlegum leiðum, beðum sem fólk annast sjálft og sameiginlegri aðstöðu fyrir vatn, áhöld og moltugerð. Skýr teikning og verkaskipting auðvelda daglegan rekstur. Kannaðu sérstakar kröfur hjá ábyrgum aðilum ef aðstaðan verður opin öðrum.

Gott skipulag byggir á því hvernig þú ferð um matjurtagarðinn og flytur efni á milli staða. Þegar útibeð, vatnstaka, moltugerð og gróðurhús eru sýnd á sömu teikningu verður auðveldara að greina óþarfa krókaleiðir og þröngar aðkomur áður en framkvæmdir hefjast. Gróðurhúsið getur þá orðið miðja vinnunnar án þess að standa í miðri lóðinni: það tengir saman ræktunina inni og úti og nýtist í daglegum störfum um allan garðinn.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖