Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Þekjuefni í gróðurhúsabeð: val, raki og sniglahætta

Þekjuefni í gróðurhúsabeð: val, raki og sniglahætta

Þekja í gróðurhúsabeðum

Þekja yfir gróðurhúsabeði getur hægt á þornun yfirborðsins, en hún leysir ekki vökvun af hólmi. Þar sem regn nær ekki inn getur jarðvegur undir þekju verið rakur þótt efnið ofan á sé þurrt, eða beðið verið þurrt neðar þótt yfirborðið sýnist dökkt. Sama skjól getur líka orðið felustaður fyrir snigla. Hér eru valkostir metnir út frá rakastýringu, ræktunarvinnu og því hversu auðvelt er að fylgjast með beðinu.

Yfirlitsmynd af sexhyrndu gróðurhúsi.

Athugaðu áður en þú velur 1

Hlutverk þekjunnar í gróðurhúsabeði

Yfirborðsþekja er lag sem liggur ofan á jarðveginum; það er annað en að blanda moltu eða öðru lífrænu efni niður í beðið. Hún getur dregið úr uppgufun frá efsta laginu, minnkað moldarskvettur við vökvun og gert sumum illgresistegundum erfiðara að spíra. Áhrifin ráðast af efninu, þéttleika lagsins, jarðvegsgerð og ræktuninni. Þekja leysir hvorki lélegt frárennsli né ójafna vökvun; hún hefur einkum áhrif á uppgufun frá yfirborðinu og hvernig vatn berst niður í jarðveginn. Í beði sem er sáð í aftur eða hreinsað nokkrum sinnum þarf líka að vera hægt að komast að jarðveginum. Bert yfirborð getur því verið góður kostur þar sem sáning og eftirlit skipta mestu.

Í gróðurhúsi fellur regn ekki beint á beðin eins og í opnum garði, svo vökvun fellur almennt í hlut ræktandans. Þakið tryggir þó ekki að yfirborðið sé þurrt: lífrænt efni getur haldið raka, en þétt lag getur líka torveldað að sjá hvað gerist undir því. Áður en valið er skaltu greina hvort markmiðið sé að hægja á þornun, draga úr illgresi eða halda beðinu opnu fyrir sáningu og eftirlit. Ef þú ert að mæla fyrir veggfestu ræktunarrými má skoða Veggróðurhús úr gleri, skráð í stærðum frá 3,69 upp í 9,58 m². Flatarmálið eitt sýnir ekki hve mikið pláss fer í beð; teiknaðu líka göng og aðkomu.

Raki í jarðveginum undir þekjunni

Ekki treysta eingöngu á lit eða þurrt útlit efsta lagsins. Taktu þekjuna varlega til hliðar á nokkrum stöðum og finndu jarðveginn þar sem virkar rætur eru. Raki getur verið annar við beðkant en í miðju, og jafnvel breyst frá upphafi til enda vökvunarlagnar. Skráðu hvar þú skoðaðir og hvað fannst; þá verður ein athugun ekki látin lýsa öllu beðinu. Ef yfirborðið er rakt en moldin neðar þurr þarf að athuga hvort vatnið berist að rótunum, ekki aðeins bæta við þykkari þekju. Ekki grafa djúpt nálægt rótum til að kanna jarðveginn; lítil, varfærin athugun nægir oft.

Prófaðu nýtt efni fyrst á afmörkuðum hluta beðs áður en þú þekur allt. Veldu samanburðarsvæði með svipuðum jarðvegi og sambærilegum plöntum, helst í sama beði. Skráðu efnið, lagþykktina og hvenær var vökvað. Athugaðu síðan bæði svæðin á svipuðu dýpi og eftir jafnlangan tíma frá vökvun. Þannig er síður hætta á að munur á birtu eða vatnsdreifingu sé ranglega talinn stafa af þekjunni. Endurtaktu athugunina nokkrum sinnum; ein niðurstaða strax eftir vökvun segir lítið um hversu hratt beðið þornar. Ef þú notar rakamæli skaltu fylgja leiðbeiningum hans og bera saman aflestur í sama jarðvegi fremur en að yfirfæra tölur milli ólíkra ræktunarefna. Einföld skráning á raka, vökvun og ástandi plantnanna hjálpar þér að ákveða hvort breyta þurfi vökvuninni á þakta svæðinu.

Athugaðu áður en þú velur 2

Lífræn efni: hálmur, lauf og molta

Hálmur er léttur og auðvelt er að færa hann frá, en uppruni og hreinleiki skipta máli: efni af óvissum uppruna getur borið með sér fræ eða óhreinindi. Hálmur og hey eru ekki það sama; hey getur innihaldið mikið af fræjum og því er ekki sjálfgefið að það komi í stað hálms í grænmetisbeði. Smátt saxað lauf dreifist jafnar, en heil lauf geta lagst saman í blauta mottu. Grasafklippur þjappast líka auðveldlega ef þær eru lagðar í þykkt lag, þannig að vatn berst síður jafnt að jarðveginum. Forðastu afklippur úr grasflöt sem hefur verið meðhöndluð með efnum ef óljóst er hvort þær megi nota í matjurtaræktun. Berðu saman áferð, uppruna og hvernig hvert efni leggst, ekki aðeins það að það sé lífrænt. Lag sem virðist laust þegar það er lagt getur fallið saman eftir vökvun.

Þroskuð molta getur myndað þunnt yfirborðslag sem blandast smám saman við efsta jarðvegslagið. Hún er ekki sambærileg við ferskt plöntuefni eða óþroskaða moltu og gæði hennar þurfa að hæfa ræktuninni. Molta er jafnframt viðbót við jarðveginn, ekki eingöngu þekja, svo taktu notkun hennar með í reikninginn þegar þú skipuleggur aðra áburðargjöf. Ekki áætla næringargildi út frá útliti einu; upplýsingar frá framleiðanda eða jarðvegsgreining geta hjálpað við matið. Ef markmiðið er fyrst og fremst að geta tekið lagið frá fyrir sáningu eru hálmur og lauf auðveldari í meðförum en molta sem hefur blandast moldinni. Við áætlanagerð skiptir beðflöturinn máli: Gróðurhús með Accoya er skráð frá 3,77 til 28,08 m², en gólfstærð jafngildir ekki þekjufleti.

Börkur, möl og dúkur í ræktunarbeðum

Börkur og trjákurl brotna hægar niður en lauf og grasafklippur. Þau henta betur þar sem jarðvegurinn er ekki unninn reglulega; gróft kurl getur verið til trafala við sáningu og þegar þarf að bæta efni í beðið. Ef fersku viðarkenndu efni er blandað niður í moldina getur niðurbrotið tímabundið bundið köfnunarefni, svo greindu á milli yfirborðsþekju og íblöndunar. Notaðu ekki kurl úr máluðum eða fúavörðum viði og athugaðu fyrirhugaða notkun efnisins hjá seljanda. Möl og annað steinefnakurl brotnar ekki niður eins og plöntuefni, en getur blandast moldinni við jarðvegsvinnu og þá orðið erfitt að fjarlægja það. Það getur verið hentugra í aðskildum göngum en í beði sem er oft endurunnið. Ef sama efni er notað á báðum stöðum hjálpar skýr beðbrún til við að halda því úr ræktunarjarðveginum.

Gróðurdúkur og filmur geta skyggt á jarðveginn og hamlað spírun sumra illgresistegunda, en eiginleikar þeirra eru mismunandi. Vatn fer í gegnum suma dúka en ekki aðra; með ógegndræpri filmu þarf vökvunin að komast að jarðveginum undir henni. Lestu vörulýsinguna og athugaðu hvort efnið henti matjurtaræktun, hvernig á að festa það og hvort hægt sé að lyfta því til eftirlits. Op fyrir plöntur þurfa að rúma vöxt þeirra án þess að brúnir efnisins þrengi að stönglum. Endurnýtanlegur dúkur þarf líka að þola að vera tekinn upp, hreinsaður og geymdur samkvæmt leiðbeiningum framleiðanda. Ef mismunandi þekjur eiga að vera í aðskildum beðum má nota T-laga Orangerie gróðurhús, skráð frá 16,52 upp í 30 m², til stærðarsamanburðar. Athugaðu beðaskipan á uppdrætti; skráð flatarmál sýnir ekki eitt og sér hvernig aðskilin ræktunarsvæði rúmast.

Klassískt gróðurhús með álgrind.

Athugaðu áður en þú velur 3

Þekja við sáningu og umhirðu plantna

Í beði sem á að sá beint í þarf að vera opið yfirborð þar sem fræið á að spíra. Þétt eða gróft lag getur hindrað smáplöntur og gert sáðraðir erfiðari að sjá. Hafðu þekjuna frá stönglum og vaxtarbroddum og athugaðu eftir vökvun hvort hún hafi færst að plöntunum. Við útplöntun er gagnlegt að skilja eftir sýnilegt svæði kringum hverja plöntu þar til hún hefur tekið við sér. Moldin við rótarklumpinn getur þornað öðruvísi en moldin milli plantna, svo kannaðu hvort vatnið nái að klumpinum sjálfum. Stundum er hagnýtara að skilja eftir opna rönd yfir sáðröð en að þekja allt beðið jafnt. Merktu raðirnar áður en þekjan er lögð, svo auðvelt sé að finna þær við illgresishreinsun. Þegar plönturnar eru orðnar stærri geturðu endurmetið hversu breitt opið svæði þarf að vera.

Þekjuþörf fer líka eftir tegund og vaxtarstigi. Beð með plöntum sem þurfa jafnan raka fær ekki sjálfkrafa réttan raka af þykku lagi; frárennsli og vökvun þurfa áfram að vera í lagi. Í öðru beði gæti markmiðið verið að hamla illgresi milli stærri plantna, en þá þarf samt að geta séð og sinnt jarðveginum. Teiknaðu ræktunarsvæði út frá því hvort þú sáir aftur, skiptir um plöntur eða hreinsar uppskeruleifar yfir tímabilið. Við samanburð á stærð rýmis fyrir fleiri slík svæði má skoða Pýramídulaga gróðurhús, skráð frá 5,53 til 18,9 m²; heiti og flatarmál segja þó ekki hvaða beðaskipan hentar þér.

Sniglar geta leynst undir rökri þekju

Sniglar leita skjóls í röku og dimmu umhverfi yfir daginn. Sniglar koma ekki til vegna þekjunnar einnar saman, en þykkt lífrænt lag getur veitt þeim fleiri felustaði. Þeir geta líka leynst undir pottum, plöntuleifum, lausum fjölum og við kanta beðsins, svo athugunin þarf að ná út fyrir miðju þekjunnar. Þak yfir gróðurhúsi útilokar ekki að sniglar komist inn. Hve mikil áhættan er ræðst af aðstæðum á staðnum, hversu lengi yfirborðið helst rakt og hvaða önnur skjól eru í kring. Því er ekki hægt að dæma þekjuefni eitt og sér sem orsök sniglavanda.

Skoðaðu reglulega neðra borð þekjunnar, beðbrúnir og svæði þar sem lauf eða efni liggja saman. Slímför og göt á blöðum geta verið vísbendingar, en blaðskemmdir einar staðfesta ekki að sniglar séu að verki. Athugun að kvöldi, þegar þeir geta verið á ferð, getur hjálpað við að finna þá. Merktu hvar skemmdir sjást og skoðaðu næsta skjól í kring; þannig verður eftirlitið markvissara en ef öllu laginu er lyft af handahófi. Ef þú finnur snigla undir þekjunni skaltu þynna lagið þar, fjarlægja óþarfar plöntuleifar og draga úr stöðugri yfirborðsbleytu án þess að þurrka rótarsvæðið. Berðu síðan saman nýjar skemmdir og fjölda snigla sem finnast við næstu athuganir. Auðvelt aðgengi að beðbrúnum og undir þekjuna skiptir meira máli fyrir slíkt eftirlit en að treysta á eitt efni sem örugga sniglavörn.

Athugaðu áður en þú velur 4

Vökvun og loftræsting með þöktum beðum

Raki í jarðvegi og raki í loftinu eru ekki sami hluturinn. Þekja getur dregið úr uppgufun frá beðinu, en hún stjórnar ekki ein og sér loftraka eða þéttingu á gleri. Ef loftið helst rakt skaltu skoða loftræstingu og vökvun í gróðurhúsinu í heild. Þekja breytir ekki vatnsþörf plantnanna með sama hætti og hún breytir uppgufun frá berum jarðvegi; þegar blaðmassinn eykst getur vatnsnotkun plantnanna aukist þótt yfirborðið sé hulið. Því þarf að endurmeta vökvun yfir tímabilið fremur en að minnka hana einu sinni og halda síðan sömu áætlun. Aðskilin beð geta líka þurft ólíka vökvun eftir ræktun og jarðvegi. Athuganir á jarðvegsraka og ástandi plantnanna hjálpa við að greina þá þörf frá almennum loftraka í húsinu.

Vökvunaraðferðin þarf að samræmast efnisvalinu. Með lausu lífrænu efni skaltu athuga hvort vatn fari í gegnum lagið og dreifist um jarðveginn í stað þess að renna meðfram einum kanti. Undir þéttum dúk eða filmu þarf að ákveða leið vatnsins áður en efnið er lagt. Ef vökvunarlögn liggur undir þekjunni skaltu hafa aðgengi að tengingum og vökvunaropum svo hægt sé að athuga dreifingu og finna stíflur. Vatn sem safnast ofan á þekjunni er ástæða til að kanna gegndræpi hennar, vatnsmagn og frárennsli, ekki til að þykkja lagið. Við samanburð á húsum með geymslurými fyrir áhöld eða efni má skoða Glergróðurhús með Accoya viði og geymslurými, skráð frá 5,52 til 28,08 m². Athugaðu stærð og staðsetningu geymslurýmisins á uppdrætti áður en þú ákveður hvar vökvunarbúnaður og þekjuefni eiga að vera.

Magn þekjuefnis miðað við beðflöt

Magn þekjuefnis ræðst af samanlögðum beðfleti, ekki gólfstærð gróðurhússins. Mældu lengd og breidd hvers ferhyrnds beðs og margfaldaðu; fyrir óreglulegan flöt má skipta honum í einfaldari hluta og leggja flatarmálin saman. Til að áætla rúmmál í lítrum margfaldarðu flatarmál í m² með fyrirhugaðri lagþykkt í cm og síðan með 10. Dæmi: beð sem er 2 m langt og 0,8 m breitt er 1,6 m². Ef þú reiknar með 2 cm lagi er rúmmálið 32 lítrar. Dæmið sýnir aðeins reikniaðferðina, ekki ráðlagða þykkt fyrir öll efni eða plöntur.

Notaðu þykkt sem hæfir valda efninu og ræktuninni, og reiknaðu ólík beð sérstaklega ef ekki á að leggja sama lag alls staðar. Dragðu frá op sem þurfa að vera laus fyrir sáningu eða stöngla. Laus efni geta sest og þjappast eftir vökvun, þannig að reiknað rúmmál tryggir ekki nákvæma lokahæð. Berðu niðurstöðuna saman við rúmmál hverrar pakkningar; ef efnið er selt eftir þyngd þarf upplýsingar um rúmmál þess fremur en að gera ráð fyrir að kíló jafngildi lítra. Ákveddu líka hvar afgangur verður geymdur án þess að blotna eða dreifast um göngin. Til að setja stærðir í samhengi er Bloomcabin Orangerie skráð frá 47 upp í 70 m², en í útreikningi á þekju telst aðeins það beðsvæði sem þú ætlar raunverulega að hylja. Notaðu mælingar á þeim flötum, ekki heildarflatarmál hússins.

Klassískt gróðurhús úr gleri.

Athugaðu áður en þú velur 5

Beð og göng ráða innra skipulagi

Teiknaðu það sem þarf að rúmast fyrir utan plönturnar: beðin sjálf, vinnugöng, aðgengi að vatni og leið til að komast að hverjum beðhluta. Mældu hvort hægt sé að ná yfir allt beðið án þess að stíga í jarðveginn; breidd sem virðist hentug á blaði getur orðið óþægileg þegar plönturnar vaxa. Merktu líka svæði sem eiga að vera opin, til dæmis ræmur fyrir sáningu eða staði þar sem þú vilt leita að sniglum. Þá sérðu hversu mikinn flöt þarf að þekja og hvort auðvelt verður að lyfta efni frá þegar jarðvegurinn er undirbúinn. Göng teljast ekki með í útreikningi á magni þekjuefnis nema þú ætlir líka að hylja þau.

Þegar þú berð saman gróðurhús skaltu nota uppdrætti og innanmál til að kanna hvort beð, göng og aðgengi að hurð og loftræstingu passi við áætlunina. Klassískt gróðurhús er skráð í stærðum frá 3,77 upp í 28,08 m², en ekki er hægt að álykta um tiltekna beðaskipan út frá heiti gerðarinnar eða flatarmáli einu saman. Gerðu ráð fyrir að hægt sé að flytja inn þekjuefni og taka það út aftur í ílátum án þess að reka þau í plöntur. Dúkur þarf að vera aðgengilegur við brúnir og laust efni þarf að vera hægt að raka til hliðar. Ef beðið liggur að vegg skiptir sérstaklega máli að ná til fjærkantsins. Þessi vinnuaðstaða ræður miklu um hvort þekja sem virðist hentug við innkaup verður líka þægileg í daglegri umhirðu.

Eftirlit með þekjunni yfir ræktunartímann

Fylgstu með þekjunni eftir vökvun og þegar ræktun breytist. Athugaðu hvort lagið hafi færst að plöntum, þjappast saman, myndað ber svæði eða blandast moldinni. Illgresi getur komið upp í opum við plöntur og kanta þótt þekjan hamli spírun annars staðar. Fjarlægðu það áður en það nær að festa sig vel eða mynda fræ, og skoðaðu hvort mold hafi safnast ofan á dúk eða filmu þar sem fræ geta spírað. Bættu ekki sjálfkrafa efni á allt beðið þótt eitt svæði sé orðið bert; lagfæring á afmörkuðum stað getur nægt. Skráðu hvaða efni var notað, áætlaða þykkt, viðbætur og breytingar á umhirðu. Þegar þú metur árangurinn skaltu taka mið af bæði illgresi og vinnunni við að sinna þekjunni, ekki aðeins því hvernig beðið leit út í upphafi.

Eftir uppskeru skaltu meta hvort efnið nýtist enn. Lífrænt lag sem hefur brotnað niður eða blandast jarðveginum þarf ekki sjálfkrafa að endurnýja; skoðaðu hvort það gegni enn tilgangi. Grófara efni kann að þurfa að fjarlægja áður en jarðvegurinn er undirbúinn að nýju. Dúk sem á að nota aftur þarf að taka upp og hreinsa samkvæmt leiðbeiningum framleiðanda, og skemmdar filmur eða laus brot eiga ekki að verða eftir í beðinu. Ef plöntusjúkdómur hefur komið upp skaltu leita leiðbeininga um meðhöndlun plöntuleifa og mengaðrar þekju áður en efnið er fært milli beða. Ef sniglar finnast stöðugt undir laginu, vatn berst illa að rótunum eða sáning verður erfið getur bert yfirborð eða mun þynnra lag verið betri lausn næsta tímabil. Niðurstaðan getur verið ólík eftir beðum.

Algengar spurningar

Þarf ég að þekja öll gróðurhúsabeð?

Nei. Bert yfirborð getur hentað þar sem þú sáir oft, þarft að vinna jarðveginn eða vilt auðveldlega leita að sniglum. Þekja nýtist helst þar sem ákveðið vandamál, svo sem yfirborðsþornun eða illgresi, kallar á hana.

Hvernig athuga ég raka þegar yfirborðið er hulið?

Taktu þekjuna varlega til hliðar og finndu raka í jarðveginum þar sem virkar rætur eru. Athugaðu fleiri en einn stað, til dæmis bæði við kant og í miðju beðs. Ekki ákveða vökvun eingöngu út frá lit eða þurru útliti þekjunnar.

Hvaða þekjuefni heldur sniglum best frá?

Ekkert efni tryggir að sniglar haldist frá beðinu. Þykkt og rakt lag getur veitt þeim skjól, en þeir geta líka leynst undir pottum, plöntuleifum og við beðbrúnir. Þynnra lag eða afmörkuð svæði án þekju geta auðveldað eftirlit, en koma ekki í stað þess.

Má nota moltu sem þekju?

Þroskuð molta getur verið notuð sem yfirborðslag ef gæði hennar henta ræktuninni. Hún blandast smám saman við efsta jarðvegslagið og er því ekki þekja sem auðvelt er að taka frá aftur. Taktu hana með í reikninginn við áburðaráætlun og notaðu ekki ferskt eða óþroskað efni í hennar stað.

Hvernig reikna ég magn þekjuefnis?

Leggðu saman flatarmál beðanna sem á að þekja. Margfaldaðu flatarmál í m² með fyrirhugaðri lagþykkt í cm og síðan með 10 til að fá áætlað rúmmál í lítrum. Notaðu lagþykkt sem hæfir efninu og ræktuninni.

Í gróðurhúsabeði þarf að velja þekju með tvær spurningar í huga: hvernig breytist rakinn og geturðu enn fylgst með jarðveginum? Berðu efni saman út frá ræktun, vökvun, þörf á sáningu og hættu á sniglum. Reiknaðu magn út frá beðfletinum og prófaðu nýtt efni fyrst á afmörkuðu svæði. Ef jarðvegur helst blautur eða sniglar finnast undir laginu er ástæða til að endurmeta þykktina, efnið eða hvort þekja henti þar yfirleitt. Regluleg athugun sýnir hvað virkar í þínu beði.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖