Vetrarfrágangur vatnslagna, dæla og vatnsgeyma í gróðurhúsi

Vetrarfrágangur vatnskerfis
Vatn sem verður eftir í slöngu, dælu, loka eða geymi getur frosið og valdið skemmdum. Vetrarfrágangur vökvunarkerfisins snýst því um meira en að skrúfa fyrir vatnið: finna þarf hvar vatn verður eftir, tæma hvern hluta á réttan hátt og ákveða hvort búnaður eigi að vera tómur, geymdur innandyra eða áfram frostvarinn. Hér er farið yfir aðrennsli, lagnir, dælu, síur, stýringar og vatnsgeyma með áherslu á leiðbeiningar framleiðanda. Umfjöllunin snýst um vatnskerfið, ekki almenna vetrarumhirðu gróðurhússins.

Hvenær á að undirbúa vatnskerfið fyrir frost?
Vetrarfrágangur á vatnskerfi ræðst af því hvenær frost getur náð til einstakra hluta, ekki af einni fastri dagsetningu. Fylgstu með veðurspá og finndu viðkvæmustu staðina: útileiðslu, geymi við vegg, lögn nálægt dyrum eða dælu í óupphituðu horni. Inni í gróðurhúsi getur kólnað hægar en úti, en það tryggir ekki að vatn í tækjum, skuggsælum hornum eða löngum tengislöngum haldist frostlaust. Gerðu fráganginn áður en búast má við frosti á þessum stöðum; þegar vatn hefur frosið getur verið of seint að koma í veg fyrir skemmdir. Ef margar greinar eru tengdar skaltu gefa þér tíma til að fara yfir þær hverja fyrir sig.
Ákveddu fyrst hvort kerfið verði tekið alveg úr notkun eða hvort ákveðnar rásir verði áfram virkar. Hálftóm lögn eða dæla sem er aðeins aftengd að hluta getur enn haldið vatni í botni, síu eða lokahúsi. Ef vökva þarf áfram skaltu skrá hvaða rásir verða virkar og hvaða greinar má loka og tæma í samræmi við handbók kerfisins. Ekki treysta á almenna hlýju í húsinu sem frostvörn fyrir leiðslur við útveggi eða í óupphituðum rýmum. Ef lausnin byggir á stýringu, hita eða rafmagni þarf einnig að huga að bilun eða straumleysi; reglulegt eftirlit eitt og sér kemur ekki í stað frostvarnar. Hús sem stendur ónotað þarf sömu yfirferð á vatnsfylltum hlutum.
Vatnsleiðin og staðir þar sem vatn situr eftir
Fylgdu vatnsleiðinni frá uppsprettu að síðasta úttaki og teiknaðu hana, jafnvel þótt kerfið sé lítið. Merktu vatnsinntak, loka, geymi, dælu, síu, þrýstijafnara eða þrýstikút ef slíkt er til staðar, stýringar, greinilagnir, dropaslöngur og endatappa. Teiknaðu örvar fyrir stefnu vatnsins og skráðu hvaða hlutar eru fastir og hvaða má losa samkvæmt handbókinni. Ef gróðurhús og vökvunarkerfi eru valin samtímis er klassíska glergróðurhúsið ein gerð til samanburðar. Stærðarbil þess, 3,77–28,08 m², segir þó aðeins til um flatarmál, ekki leiðslulengdir eða samhæfni búnaðar. Skráðu tegundarnúmer á dælunni og síunni ef þau eru aðgengileg, svo auðveldara sé að finna leiðbeiningar fyrir rétta gerð. Láttu einnig ónotaðar greinar koma fram á teikningunni, til dæmis gamla slöngu að beði sem hefur verið fjarlægt. Slík grein getur enn verið tengd og vatnsfyllt. Aðgreindu vatnsveitu hússins frá vökvunarkerfinu og merktu hvar skilin liggja; tæming annars kerfisins þýðir ekki endilega að hitt sé tómt. Skráðu óaðgengilega hluta sérstaklega svo hægt sé að sýna fagmanni nákvæmlega hvað þarf að kanna.
Leitaðu sérstaklega að lægðum, beygjum og lokuðum rýmum þar sem vatn getur setið eftir: sigi á slöngu, botni síuhúss, dæluhúsi, krana, loka eða endatengingu. Lögn getur virst tóm við úttak en samt geymt vatn í tengjum eða stuttum hliðarlegg. Athugaðu líka leiðslur sem liggja undir beðum eða bak við hillur og sjást ekki þegar þú opnar aðalloka. Merktu á teikninguna hvar handbókin segir að opna tæmingu, taka sundur eða staðsetja lausa slöngu. Taktu myndir af óljósum samskeytum og skrifaðu númer á greinar eða loka; þá geturðu gengið úr skugga um að hvert úttak hafi verið yfirfarið og sett hlutana saman aftur á sama hátt.
Lokun aðrennslis og losun þrýstings
Byrjaðu á að loka vatnsinntaki vökvunarkerfisins. Ef það fær vatn frá fleiri en einni uppsprettu, til dæmis heimilisveitu og regnvatnsgeymi, þarf að loka hverri grein samkvæmt uppsetningunni. Ef sama uppspretta þjónar öðrum krönum skaltu finna réttan lokunarloka svo þú lokir ekki óvart fyrir vatn sem á að vera áfram. Slökktu einnig á sjálfvirkri vökvun með þeim hætti sem handbókin mælir fyrir um, svo stýring reyni ekki að ræsa dælu eða opna loka meðan unnið er. Losaðu þrýsting í gegnum ætlað úttak eða tæmingarloka áður en tengi eru opnuð. Ekki skrúfa slöngu af kerfi sem enn er undir þrýstingi; ef þú veist ekki hvaða loki einangrar réttan hluta skaltu fá pípulagningamann til að fara yfir það.
Þegar gróðurhús og vatnskerfi eru skipulögð saman þarf að skilja eftir greiða aðkomu að aðalloka og tengingum. Við samanburð á húsum má skoða veggróðurhúsið úr gleri og bera fyrirhugaða staðsetningu þess saman við vatnsinntakið. Teiknaðu lagnaleiðina og staðsetningu loka inn á eigin uppdrátt; upplýsingar um húsið einar og sér ákvarða ekki uppsetningu vatnskerfisins. Athugaðu hvort beð, vinnuborð eða hillur muni hindra aðgang að lokanum eftir að húsið hefur verið tekið í notkun. Eftir lokun skaltu aðeins opna þau úttök sem framleiðandi tilgreinir og hafa ílát undir þeim til að taka við vatninu. Merktu breytingar á stöðu loka um leið og þú gerir þær, í stað þess að treysta á minni síðar. Ekki þvinga fastan loka eða tengi; skemmdur loki getur gert kerfið erfitt að einangra.
Tæming lagna, slanga og dropakerfis
Þegar þrýstingur hefur verið losaður skaltu tæma frá inntaki og áfram eftir greinunum, fremur en að gera ráð fyrir að einn tæmingartappi nái til allra hluta. Opnaðu tæmingarloka og úttök í þeirri röð sem leiðbeiningar framleiðanda tilgreina; þyngdarafl tæmir aðeins þar sem vatnið á greiða leið út. Lögn með sigi, bogum eða hliðarlegg getur haldið vatni þótt aðalúttakið sé orðið þurrt. Slöngu sem má aftengja má koma fyrir með úttakið neðarlega ef handbókin leyfir, en ekki toga í tengi eða beygja hana harkalega. Farðu yfir samskeyti og loka sem liggja neðar en aðrir hlutar, og athugaðu hvort greinar tæmist í raun hver fyrir sig. Ef lausar slöngur eru teknar inn til geymslu skaltu merkja báða enda áður en þær eru fjarlægðar, sérstaklega þegar margar líkar greinar liggja að ólíkum beðum. Geymdu þær án þess að klemma þær undir þungum hlutum og fylgdu fyrirmælum um upprúllun. Skoðaðu um leið hvort sjáist sprungur, aflöguð tengi eða skemmdir við beygjur. Skráðu slíka galla núna svo sama slanga verði ekki sett aftur upp að vori án yfirferðar.
Í dropakerfi skaltu athuga hverja dreifigrein, dropaslöngu, dropagjafa og endatappa; lokaður endi getur haldið vatni inni. Hreinsaðu eða skolaðu aðeins samkvæmt leiðbeiningum, því áhald eða óviðeigandi þrýstingur getur skemmt litla dropagjafa. Þjappað loft er ekki sjálfgefin lausn: notaðu það aðeins ef framleiðandi heimilar aðferðina og tilgreinir búnað. Vörusíðan fyrir gróðurhúsið með Accoya sýnir stærðarbil frá 3,77 til 28,08 m², en það segir ekki hversu löng vökvunarlögn þarf. Ef þú velur hús um leið skaltu teikna raunverulegar slönguleiðir út frá þínu skipulagi og staðsetningu beða.

Vetrarfrágangur mismunandi dælugerða
Dælur eru ólíkar, svo ekki er hægt að gera ráð fyrir að sama tæmingaraðferð henti yfirborðsdælu, dælu í geymi eða innbyggðu dæluhúsi. Finndu tegundarnúmer og handbók áður en þú losar inn- eða úttak. Þar kemur fram hvort opna eigi tæmingartappa og hvaða hluta, svo sem forsíu eða dæluhús, þarf að tæma. Athugaðu hvort bakloki, tengislanga eða þrýstihólf geti haldið vatni eftir. Ekki keyra dæluna til að þurrka hana og opnaðu ekki hluta sem framleiðandi ætlast ekki til að notandi þjónusti. Ef gerðin er óljós eða handbók vantar skaltu leita upplýsinga áður en þú heldur áfram.
Ef handbókin segir að taka megi lausa dælu niður skaltu tæma hana og geyma samkvæmt fyrirmælum; leiðbeiningar um geymslu eru mismunandi og hlíf ein og sér tryggir ekki frostvörn. Ekki reyna að færa fasttengda eða þunga dælu með því að toga í lagnirnar. Rafmagnstengingar sem eru ekki ætlaðar sem venjulegar notendatengingar eru verkefni fyrir hæfan rafvirkja. Við skipulag búnaðar í nýju húsi má skoða T-laga Orangerie-gróðurhúsið og merkja fyrirhugaða dælustaðsetningu á uppdrátt. Gerðu ráð fyrir að hægt sé að komast að tengingum og þeim þjónustuhlutum sem handbók dælunnar tilgreinir, jafnvel eftir að beðum og hillum hefur verið komið fyrir. Val á gróðurhúsi staðfestir ekki að tiltekin dæla henti þar; aðgengi, vatnstengingar og geymsluskilyrði þarf að meta sérstaklega.
Síur, lokar og stýringar þurfa sérstaka yfirferð
Síu er auðvelt að gleyma þegar aðallögnin virðist tóm. Losaðu fyrst þrýsting og tæmdu síuhúsið og aðra hluta síunnar í þeirri röð sem leiðbeiningar sýna. Síueiningar eru ekki allar meðhöndlaðar eins: sumar má þrífa, aðrar þarf að þurrka eða geyma á sérstakan hátt. Ekki opna síuhús undir þrýstingi eða skrúfa fast tengi með afli. Þrýstijafnari, þrýstikútur og sjálfvirkur loki geta líka haldið vatni; skoðaðu hvern hlut í handbókinni í stað þess að treysta á tæmingu aðallagnar. Skráðu hvort sían eigi að vera sett aftur eða geymd sérstaklega, svo hún glatist ekki þegar kerfið er tekið í notkun að vori. Taktu mynd af röð lausra hluta áður en þú fjarlægir þá og geymdu þéttingar með viðkomandi síuhúsi. Þannig er síður hætta á að svipaðar en ólíkar þéttingar víxlist milli íhluta. Ef þétting er sprungin eða aflöguð skaltu skrá gerðina svo hægt sé að finna réttan varahlut.
Stýringar, tímastillar, rafmagnslokar og rafhlöðubúnaður þurfa aðra meðferð en vatnshlutarnir. Slökktu á tæki og fjarlægðu rafhlöður eða geymdu búnað aðeins með þeim hætti sem handbókin segir; athugaðu líka hvort tímastillingar varðveitist þegar rafmagn er aftengt. Haltu raka frá tækinu án þess að hylja loftop sem framleiðandi ætlar að séu opin. Föst rafmagnstenging eða óljóst tengi er verkefni fyrir hæfan rafvirkja. Ef þú ert að bera saman hús, þar á meðal pýramídulaga gróðurhúsið, skaltu hafa staðsetningu síu og stýringar með í skipulaginu. Athugaðu að hægt verði að lesa skjá, ná til stjórnhnappa og taka síu úr til hreinsunar án þess að færa beð eða hillur. Ekki álykta um frostþol tækjanna út frá því að þau verði inni í gróðurhúsi.
Hvernig á að ganga frá vatnsgeymi?
Vatnsgeymir tæmist ekki alltaf alveg þótt tæmingartappi við botninn sé opinn. Athugaðu í leiðbeiningum fyrir viðkomandi gerð hvort tæma eigi geyminn eða ganga frá honum með öðrum hætti; efni, lögun og lokar geta skipt máli. Ekki gera ráð fyrir að það nægi að hafa geyminn hálffullan eða að tæming ein og sér ljúki fráganginum. Athugaðu sérstaklega aðgengilegan botn, úttak, krana og inntaksslöngu ásamt flotbúnaði, síu og tengistykkjum, og tæmdu þá hluta sem leiðbeiningarnar tilgreina. Ekki halla eða færa stóran geymi nema hann sé ætlaður til þess og hægt sé að gera það örugglega. Ef geymirinn er fastur eða úttakið óaðgengilegt skaltu leita aðstoðar í stað þess að þvinga tengingar. Ákveddu áður en tæming hefst hvert vatnið á að renna. Ekki láta mikið magn safnast við undirstöður hússins eða renna yfir gangstíg þar sem það getur síðar frosið. Ef vatnið inniheldur áburð eða hreinsiefni þarf að kanna viðeigandi meðferð þess, fremur en að beina því sjálfkrafa í beð eða niðurfall. Geymir sem er orðinn léttur eftir tæmingu þarf einnig að standa stöðugt; fylgdu fyrirmælum um festingar og frágang loksins.
Þegar geymirinn er tómur skaltu kanna hvort hreinsun sé nauðsynleg og hvaða aðferð framleiðandi mælir með; óviðeigandi hreinsiefni geta skemmt geymi eða þéttingar. Geymdu lausa krana, lok og þéttingar saman á merktum stað svo ekkert vanti þegar kerfið fer aftur í notkun. Ef þú skoðar glergróðurhúsið með Accoya-viði og geymslurými sem hluta af nýju skipulagi skaltu ekki gera ráð fyrir að tankur eða dæla komist þar fyrir út frá heiti vörunnar; mæla þarf rými og aðgengi. Hugaðu líka að því hvort innstreymi regnvatns geti fyllt geyminn aftur eftir tæmingu.
Aðrennsli regnvatns og yfirfall
Ef geymirinn tekur við regnvatni skaltu fylgja leiðinni frá safnrás að geymi, ekki aðeins tæma geyminn sjálfan. Lokaðu eða aftengdu innstreymi samkvæmt leiðbeiningum og tæmdu slöngu, síu eða tengingu þar sem vatn getur staðið. Annars getur regnvatn fyllt geyminn aftur eftir að þú gengur frá honum. Yfirfall þarf áfram að geta gegnt hlutverki sínu: lokaðu því ekki ef vatn getur borist að kerfinu nema leiðbeiningar sýni hvernig á að beina innstreymi frá. Skoðaðu einnig loka og krana við úttak, því þeir tæmast ekki endilega með tankinum. Þetta á sérstaklega við ef fleiri en ein safnrás tengist sama geymi.
Ef þú skipuleggur regnvatnssöfnun fyrir nýtt gróðurhús skaltu kanna sérstaklega hvort rennur, tengingar, geymir og yfirfall séu ætluð til samnotkunar. Vörusíða gróðurhúss staðfestir ekki að fylgihlutir séu í boði eða samhæfir. Bloomcabin Orangerie er ein gerð í vöruflokknum sem hægt er að skoða við samanburð á húsum, en ekki má álykta af heiti eða mynd að vatnssöfnunarbúnaður fylgi. Fáðu upplýsingar um búnað og tengingar áður en kerfi er fest við húsið. Ekki loka leið fyrir vatn fyrr en þú veist hvernig innstreymi og yfirfall eiga að haga sér samkvæmt hönnun kerfisins.

Ef vökvun þarf að vera virk yfir veturinn
Ef vökva þarf áfram yfir veturinn verður að greina á milli þess að loftið inni sé hlýtt og þess að vatn og allir kerfishlutar séu varðir gegn frosti. Lögn við útvegg, geymir í óupphituðu horni eða vatn í dælu og síu getur orðið fyrir öðrum aðstæðum en miðja rýmisins. Fáðu staðfest frá framleiðanda eða uppsetningaraðila hvaða búnaður megi vera vatnsfylltur og hvernig frostvörninni er ætlað að virka. Ekki gera ráð fyrir að einföld hlíf eða einangrun nægi án staðfestingar; athugun þegar veður er milt segir ekki hvernig kerfið bregst við síðar. Skráðu sérstaklega hvaða hlutar eru háðir virkri vörn.
Afmarkaðu þær greinar sem eiga að vera í notkun og lokaðu, tæmdu eða aftengdu aðrar samkvæmt handbókinni; lokaðar hliðargreinar geta annars gleymst með vatni í. Skráðu hvað á að gera ef hitun eða rafmagn bregst, hver getur komist að búnaðinum og hvar leiðbeiningar um örugga stöðvun eru geymdar. Slík áætlun er sérstaklega mikilvæg þegar ekki er fylgst daglega með húsinu. Dæla eða stýring getur ræst aftur þegar rafmagn kemur á, þannig að endurræsing þarf að taka mið af ástandi vatnskerfisins. Fáðu hæfan fagmann til að meta lausn sem byggir á hita, rafbúnaði eða föstum lögnum, en ekki breyta rafmagnstengingum sjálfur. Ef ekki er hægt að staðfesta öruggan vetrarrekstur þarf að velja aðra leið til vökvunar og ganga frá kerfinu samkvæmt fyrirmælum um frostvernd.
Skráning vetrarfrágangs og gangsetning að vori
Notaðu teikninguna sem gátlista áður en þú lýkur: inntak lokað, þrýstingur losaður, aðal- og hliðarlagnir yfirfarnar, síur og dæla meðhöndlaðar, tankur og úttak í því ástandi sem handbókin segir, og sjálfvirk vökvun sett í vetrarham eða afvirkjuð. Skráðu hvaða hlutir voru tæmdir, teknir niður eða látnir vera virkir, og hvort einhver hluti krefst frekari yfirferðar. Ljósmyndir af tengingum, lokastöðum og merkingum geta sparað tíma þegar kerfið er sett saman aftur. Athugaðu að engin önnur vatnsuppspretta geti fyllt opna grein eða geymi á ný. Geymdu listann þar sem hann finnst auðveldlega að vori.
Þegar kerfið er tekið aftur í notkun skaltu fara eftir handbók hvers hluta, setja tappa og síur aftur og loka tæmingum í réttri röð. Fylltu kerfið samkvæmt leiðbeiningum og skoðaðu tengingar, dæluhús, síu og loka meðan vatnið fer inn; athugaðu greinarnar hverja fyrir sig ef framleiðandi mælir með því. Fylgdu einnig leiðbeiningum um fyllingu dælunnar, ef slíkt er tilgreint, áður en hún er ræst. Berðu uppsetninguna saman við myndirnar frá haustinu og athugaðu hvort allar þéttingar og endatappar séu á sínum stað. Hafðu sjálfvirka vökvun óvirka þar til yfirferð og prófun samkvæmt handbók er lokið. Þá er auðveldara að fylgjast með fyrstu notkun í stað þess að láta kerfið fara af stað án eftirlits. Ef leki, óeðlilegt hljóð eða óvænt vatnsrennsli kemur fram skaltu stöðva kerfið á venjulegan hátt og kanna orsökina. Láttu fagmann meta skemmdir, fasttengdan búnað eða rafmagnstengingar. Skráðu hvaða grein eða tenging olli vandanum og hvað var lagfært. Sú skrá hjálpar við næsta vetrarfrágang og sýnir hvort sami veikleiki kemur aftur fram.
Algengar spurningar
Hvenær þarf að tæma vatnskerfið?
Gakktu frá því áður en frost getur náð til vatns í óupphituðum lögnum eða tækjum. Engin ein dagsetning hentar öllum húsum; fylgstu með veðurspá og miðaðu við berskjölduðustu greinina, ekki hitann í miðju gróðurhúsinu.
Dugar að skrúfa fyrir vatnið?
Nei. Lokun stöðvar nýtt innstreymi en tæmir ekki vatn sem situr í slöngu, dælu, síuhúsi, loka eða úttaki tanks. Losaðu þrýsting og farðu yfir alla greinina samkvæmt leiðbeiningum kerfisins.
Má nota þjappað loft til að tæma lagnir?
Ekki nema leiðbeiningar framleiðanda heimili það og lýsi tilgreindri aðferð. Þjappað loft er ekki sjálfgefin lausn fyrir dropakerfi eða dælur og getur skemmt íhluti ef það er notað á rangan hátt.
Þarf vatnsgeymir alltaf að vera tómur?
Ekki er hægt að gefa eina reglu sem á við alla geyma. Fylgdu leiðbeiningum fyrir þá gerð sem þú ert með og skoðaðu úttak, krana og tengingar sérstaklega, því þar getur setið vatn þótt tankurinn virðist tómur.
Hvernig geng ég frá fastri dælu?
Finndu handbók fyrir nákvæma dælugerð og fylgdu leiðbeiningum um tæmingu og vetrargeymslu. Ekki opna hluta sem notendum er ekki ætlað að þjónusta. Leitaðu til hæfs pípulagningamanns eða rafvirkja eftir því sem við á ef dælan er fasttengd eða óaðgengileg.
Góður vetrarfrágangur fylgir vatnsleiðinni frá uppsprettu að síðasta úttaki og tekur mið af hverjum íhlut. Teikning, skrá yfir það sem var tæmt og skýrar leiðbeiningar um dæluna og geyminn auðvelda bæði vetraryfirferðina og endurræsingu að vori. Þegar hver hluti er meðhöndlaður samkvæmt handbók hans er minni hætta á að vatn sitji eftir á stað sem gleymist.