Aby poprawić jakość treści tej witryny i dostosować ją do potrzeb użytkowników, używane są pliki cookie - w tym pliki cookie stron trzecich. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na używanie plików cookie i ewentualną komunikację, gdy wprowadzisz swoje dane kontaktowe w jednym z formularzy na stronie.
Blog

Siew bezpośredni czy rozsada dla upraw szklarniowych?

Siew bezpośredni czy rozsada dla upraw szklarniowych?

UPRAWA W SZKLARNI

Nie ma jednej metody rozpoczęcia uprawy, która pasuje do wszystkich roślin szklarniowych. Marchew, pomidor, sałata i ogórek różnią się wrażliwością korzeni, tempem wczesnego wzrostu oraz warunkami potrzebnymi do wschodów. Siew bezpośredni od razu zajmuje miejsce docelowe, a rozsada wymaga najpierw osobnego pojemnika i późniejszego przesadzenia. Wybór wpływa więc zarówno na rozwój konkretnego gatunku, jak i na to, kiedy zagon będzie potrzebny. Poniżej porównujemy oba sposoby dla popularnych grup upraw i pokazujemy, jak uwzględnić warunki szklarni oraz plan zbiorów.

Szklarnia T-Model w ogrodzie.

Siew na miejsce stałe a przygotowanie rozsady

Siew bezpośredni oznacza umieszczenie nasion tam, gdzie roślina ma rosnąć do zbioru: w ziemi na zagonie szklarniowym albo w docelowym pojemniku. Jeśli nasiona trafiają do wielodoniczki, a młode rośliny później zostaną przeniesione na grządkę, jest to przygotowanie rozsady, choć sam wysiew odbywa się pod osłoną. Różnica dotyczy więc dalszego przebiegu uprawy, a nie tego, czy nasiona wysiano w szklarni. W wariancie bezpośrednim od początku trzeba mieć gotowe stanowisko, właściwy rozstaw i podłoże przygotowane dla konkretnego gatunku.

Przy produkcji rozsady nasiona najpierw kiełkują w pojemnikach lub wielodoniczkach, a potem młode rośliny przenosi się do gruntu albo większych, docelowych donic. Można dzięki temu pozostawić zagon do dyspozycji innej uprawy w czasie kiełkowania nasion, wybrać dobrze rozwinięte rośliny i posadzić je w odpowiednim rozstawie. Trzeba jednak zapewnić rozsadzie odpowiednie światło, wilgotność i miejsce oraz poświęcić czas na przesadzanie. Korzenie mogą ucierpieć podczas wyjmowania lub sadzenia, a młoda roślina po zmianie warunków potrzebuje czasu na przyjęcie się. Rozsada nie jest zatem automatycznie lepszym rozwiązaniem: jej zaleta zależy od potrzeb rośliny i planu uprawy.

Co decyduje o wyborze metody wysiewu?

Przed wyborem metody oceń, czy roślina źle znosi naruszenie korzeni, jak długo rozwija się przed posadzeniem i czy zagon docelowy jest już gotowy. Sprawdź zalecenia dla konkretnego gatunku i odmiany na opakowaniu nasion: termin, głębokość oraz rozstaw. Rozróżniaj też pikowanie od sadzenia na miejsce stałe. Pikowanie to przenoszenie młodych siewek z pojemnika siewnego do osobnych doniczek lub większych komórek; nie każda rozsada musi przejść ten etap. Można od razu siać pojedynczo do pojemników i później posadzić rośliny z bryłą korzeniową. Ma to znaczenie zwłaszcza przy gatunkach wrażliwych na uszkodzenia korzeni. Zwróć również uwagę na wielkość i liczbę nasion: pojedyncze duże nasiona łatwiej rozmieścić precyzyjnie niż liczne drobne. Przy drobnych nasionach wybór obejmuje więc także późniejszą pracę przy przerzedzaniu na zagonie albo rozdzielaniu siewek w pojemniku. Te same nasiona mogą wymagać innej decyzji w różnych terminach.

Siew bezpośredni jest praktyczny, gdy roślina lepiej rozwija się bez przenoszenia albo nie ma powodu, by wcześniej zajmować się nią w osobnym pojemniku. Rozsada pomaga wtedy, gdy wczesny etap uprawy trwa długo, miejsce docelowe jest jeszcze zajęte lub łatwiej kontrolować wschody w małych pojemnikach. Obie metody wymagają pielęgnacji, ale rozkładają ją inaczej: siewki w tackach trzeba podlewać i obserwować przed sadzeniem, natomiast przy siewie wprost opieka zaczyna się od razu na zagonie. Nie wybieraj metody wyłącznie według tego, która wydaje się prostsza.

Warzywa korzeniowe i strączkowe w siewie bezpośrednim

Marchew i pietruszkę korzeniową zwykle wysiewa się bezpośrednio, ponieważ wyjmowanie małej siewki i sadzenie jej w innym miejscu może naruszyć korzeń palowy i utrudnić uzyskanie prostego korzenia. Rzodkiewkę również łatwo rozmieścić siewem wprost w rzędzie. Przy tej metodzie przygotuj wyrównane podłoże bez dużych grud, wysiej nasiona zgodnie z zalecanym rozstawem i pilnuj równomiernej wilgotności podczas wschodów. Jeśli rośliny wzejdą zbyt gęsto, przerzedź je na miejscu. Przenoszenie nadmiarowych siewek nie musi dać tak dobrego efektu jak odpowiedni rozstaw od początku.

Groch i fasolę często wysiewa się wprost do gruntu, ale nie należy traktować ich jako roślin o identycznych wymaganiach. Groch lepiej znosi chłodniejsze warunki, natomiast fasola potrzebuje cieplejszego podłoża; sprawdź zalecenia dla wybranego gatunku i odmiany. W zimnej, nadmiernie mokrej ziemi nasiona mogą zgnić, zamiast równomiernie wschodzić. Oba gatunki można też rozpocząć w osobnych pojemnikach, jeśli zagon jest jeszcze zajęty. Przygotuj jednak miejsce sadzenia z wyprzedzeniem, aby nie trzeba było długo przetrzymywać szybko rosnących siewek. Podczas przenoszenia zachowaj bryłę podłoża i nie rozplątuj korzeni. Jeżeli zagon jest gotowy, a warunki odpowiednie, siew wprost pozwala pominąć tę pracę. W szklarni planowanej także pod strączkowe uwzględnij docelową wysokość wybranej odmiany i dostęp do zbioru, nie tylko powierzchnię siewu. Szklarnia aluminiowa Accoya Fusion jest oferowana w wariantach od 3,77 do 28,08 m². Wybierając wariant, zestaw jego układ i wymiary z planem rzędów, ewentualnych podpór oraz przejścia.

Pomidory, papryka i bakłażan: kiedy wybrać rozsadę?

Pomidory, paprykę i bakłażan najczęściej rozpoczyna się od rozsady, bo wczesny rozwój można prowadzić osobno, zanim rośliny trafią na stałe stanowisko. To przydatne, gdy siewki potrzebują czasu, by osiągnąć etap odpowiedni do sadzenia, a zagon szklarniowy jest w tym okresie zajęty inną uprawą. Rozsada pozwala też przygotować rośliny w kilku partiach i przenosić je dopiero wtedy, gdy miejsce docelowe jest gotowe. Po wschodach nadal potrzebują odpowiedniego światła i przestrzeni, więc sama tacka nie zastępuje dalszej opieki. Podczas sadzenia warto zachować bryłę podłoża i postępować zgodnie z zaleceniami dla danego gatunku i odmiany.

Pomidory można wysiać bezpośrednio w szklarni, jeśli warunki odpowiadają ich wymaganiom, lecz w nieogrzewanym obiekcie oczekiwanie na odpowiednio ciepłe podłoże może opóźnić rozpoczęcie uprawy. W porównaniu z wcześniej przygotowaną rozsadą pozostanie wtedy mniej czasu na wzrost i owocowanie. Przy papryce i bakłażanie, których początkowy rozwój jest zwykle wolniejszy, przygotowanie rozsady ma jeszcze większe znaczenie dla wykorzystania sezonu. Nie oceniaj więc siewu wprost tylko po tym, czy nasiona wykiełkują: uwzględnij również przewidywany termin zbiorów. Jeżeli nie masz warunków do utrzymania dobrze oświetlonych siewek, alternatywą jest zakup zdrowej rozsady, a nie nadmiernie wczesny siew. Przy wyborze szklarni oddziel potrzeby młodych roślin od przestrzeni potrzebnej dorosłym pomidorom. Na stronie szklarni T-Model Oranżerii sprawdź dostępne informacje o wybranym wariancie, a brakujące wymiary ustal przed zakupem. W planie zaznacz rzędy docelowych roślin, dostęp do ich pielęgnacji i miejsce na czasowe ustawienie rozsady, jeśli oba etapy mają odbywać się w tym samym obiekcie.

Szklarnia T-Model – zdjęcie z galerii.

Sałata i kapustne: metoda zależy od terminu zbioru

Sałatę można siać bezpośrednio, zwłaszcza gdy planujesz zbierać młode liście lub wysiewać kolejne, niewielkie partie. Łatwo wtedy dopasować miejsce siewu do planowanego zbioru, choć przy gęstych wschodach konieczne będzie przerzedzanie. Rozsada przydaje się, gdy chcesz uzyskać rośliny w równym rozstawie albo przygotować je wcześniej, zanim zwolni się zagon. O wyborze decyduje także sposób zbioru i odmiana. W obu przypadkach pilnuj wilgotności podłoża, bo drobne nasiona i młode siewki wymagają starannej pielęgnacji.

Kapustę, brokuł i jarmuż często prowadzi się z rozsady, którą po osiągnięciu odpowiedniego etapu sadzi się w miejscu docelowym. Siew bezpośredni również bywa możliwy, ale wymaga wcześniejszego udostępnienia całego zagonu. Jeśli planujesz pozostawić te warzywa w szklarni, uwzględnij rozmiary dorosłych roślin oraz długość uprawy: mała rozsada nie pokazuje jeszcze, ile miejsca zajmie później. Przy brokule i kapuście termin zebrania głównego plonu wpływa na możliwość wykorzystania zagonu przez kolejną uprawę. Przy jarmużu wielokrotny zbiór liści może oznaczać dłuższe zajęcie stanowiska. Rozsada pozwala przygotować następną partię osobno, lecz nie skraca czasu, przez który dorosłe rośliny pozostaną na grządce. W porównaniu wariantów szklarni w kształcie piramidy, oferowanej w zakresie od 5,53 do 18,9 m², uwzględnij więc docelowy rozstaw i dostęp do zbioru. Kształt konstrukcji ani jej całkowita powierzchnia nie zastępują sprawdzenia wymiarów miejsca, w którym rzeczywiście mają znaleźć się zagony.

Ogórki i dyniowate: siew bezpośredni czy rozsada?

Ogórki, cukinie i dynie można siać wprost do docelowego podłoża, gdy jest ono dostatecznie ciepłe dla danego gatunku. Rozsada pozwala rozpocząć uprawę wcześniej, ale dyniowate są wrażliwe na naruszanie korzeni. Jeśli wybierasz pojemniki, siej do osobnych doniczek, aby uniknąć późniejszego rozdzielania siewek. Gdy w jednym pojemniku wzejdzie więcej roślin, niż zamierzasz pozostawić, zbędną siewkę można odciąć przy podłożu zamiast wyrywać ją wraz z korzeniami. Przed sadzeniem przygotuj dołek mieszczący bryłę i przenoś roślinę bez ciągnięcia za łodygę. Bryła powinna zachować spójność podczas wyjmowania, ale nie warto czekać, aż korzenie ciasno wypełnią pojemnik. Przy siewie wprost odpada ryzyko uszkodzenia podczas przenoszenia, za to od początku trzeba pilnować warunków na zagonie. O wyborze powinny zatem decydować gotowość stanowiska i możliwość terminowego sadzenia, a nie samo dążenie do jak najwcześniejszego wysiewu.

W szklarni podłoże może pozostawać chłodne mimo ciepłego powietrza w słoneczne południe. Oceniaj warunki w miejscu siewu, a nie wyłącznie na wysokości stojącej osoby. W przypadku dyniowatych zaplanuj też przestrzeń po przyjęciu się roślin: rozsada zajmuje niewiele miejsca, ale późniejszy wzrost może ograniczyć dostęp do sąsiednich rzędów. Narzędzia i zapas pojemników warto przechowywać poza przejściem. Jeśli potrzebujesz osobnej przestrzeni na akcesoria, możesz uwzględnić szklarnię Accoya Fusion z wbudowanym schowkiem. Przed wyborem sprawdź rozdział powierzchni uprawowej i magazynowej w danym wariancie. Sam schowek nie jest automatycznie odpowiednim miejscem do kiełkowania nasion ani przechowywania żywej rozsady.

Temperatura i wilgotność wpływają na wschody

Szklarnia osłania uprawy, ale nie zapewnia jednakowych warunków przez całą dobę. Powietrze nagrzewa się i ochładza w innym tempie niż podłoże, dlatego odczyt temperatury powietrza nie wystarcza do oceny gotowości zagonu do siewu. Pomiar w podłożu, na głębokości zbliżonej do miejsca umieszczenia nasion, daje bardziej przydatną informację. Porównuj obserwacje z różnych pór dnia, zwłaszcza po chłodnej nocy, i odnieś je do wymagań gatunku podanych przez producenta nasion. Tak samo oceń pojemniki z rozsadą: niewielka ilość podłoża może szybciej tracić wilgoć niż ziemia na zagonie. Wybór metody zależy więc także od tego, gdzie możesz utrzymać bardziej wyrównane warunki. Jeżeli na grządce jest jeszcze za chłodno, rozpoczęcie uprawy w pojemnikach ma sens tylko wtedy, gdy masz dla nich odpowiednie stanowisko również po wschodach.

Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale nie stale zalane. Przy siewie wprost kontroluj powierzchnię rzędu: jej wyschnięcie może utrudnić wschody, nawet jeśli głębiej ziemia pozostaje wilgotna. W pojemnikach sprawdzaj odpływ nadmiaru wody i nie pozostawiaj jej stale w podstawkach. Używaj czystych pojemników oraz podłoża przeznaczonego do wysiewu; duże grudy utrudniają precyzyjne umieszczenie małych nasion. Po wschodach siewki potrzebują światła i przestrzeni, a utrzymywanie ich w ciasnym, stale mokrym otoczeniu zwiększa ryzyko strat. Rozsadę stopniowo przyzwyczajaj do warunków miejsca docelowego, szczególnie gdy wcześniej rosła w innym pomieszczeniu. Przy porównywaniu szklarni, w tym modelu Bloomcabin Prestige, sprawdź sposób wietrzenia wybranego wariantu oraz możliwość wygodnego dostępu do pojemników. Nie przypisuj jednak konstrukcji określonych warunków kiełkowania bez pomiarów: zależą one także od pogody, stanowiska i prowadzenia uprawy.

Kalendarz uprawy: kiedy zagon zajmą rośliny?

Przy siewie bezpośrednim miejsce docelowe jest zajęte od chwili wysiewu, a przy rozsadzie zagon może czekać, aż roślina będzie gotowa do sadzenia. Rozpisując uprawę, zapisuj osobno termin wysiewu i przewidywany termin przeniesienia. Dzięki temu łatwiej zauważyć, czy rozsadnik i grządka będą potrzebne jednocześnie, czy też można wykorzystać je po kolei. Nie traktuj dat z kalendarza jako gwarancji: tempo wzrostu zależy również od warunków i zaleceń dla konkretnej odmiany.

Kolejne partie sałaty lub innych szybko zbieranych roślin można wysiewać w odstępach, zamiast przygotowywać wszystko naraz. Przy uprawie z rozsady dopasuj termin sadzenia do zakończenia poprzedniej uprawy. W harmonogramie uwzględnij także czas na usunięcie resztek roślin i przygotowanie podłoża, nie tylko datę ostatniego zbioru. Jeśli zwolnienie zagonu się opóźnia, kolejny wysiew można przesunąć, zamiast tworzyć partię, która będzie długo czekała w pojemnikach. Przy siewie bezpośrednim zaplanuj natomiast, jak wykorzystasz ewentualne luki po nierównych wschodach. Dosiewka tego samego gatunku może dać rośliny w różnym wieku, co wpływa na termin opróżnienia grządki. W większym obiekcie, takim jak przestronna szklarnia oferowana w wariantach od 47 do 70 m², harmonogram warto prowadzić osobno dla poszczególnych zagonów. Pozwala to łączyć siew wprost z rozsadą bez konieczności zwalniania całej powierzchni w jednym terminie.

Zewnętrzny widok szklarni sześciokątnej.

Miejsce na zagon, tacki i przejście

Na prostym szkicu szklarni zaznacz stałe zagony, przejście oraz miejsce, w którym mają stać pojemniki z rozsadą. Następnie przypisz każdej uprawie metodę i etap sezonu. Siew bezpośredni zajmuje powierzchnię docelową wcześniej, natomiast rozsada wymaga miejsca na początku, a potem przenosi się na zagon. Taki podział pozwala zobaczyć, czy obie grupy roślin będą konkurować o przestrzeń w tym samym czasie. Sam całkowity metraż nie wystarcza do oceny: uwzględnij rzeczywisty układ wnętrza oraz miejsce potrzebne do swobodnego dostępu do upraw.

Nie musisz przeznaczać całej szklarni na jedną metodę. Zagon z marchwią może pozostać miejscem siewu bezpośredniego, a niewielka wydzielona powierzchnia służyć do przygotowania sałaty lub pomidorów. Ustawienie pojemników powinno umożliwiać podlewanie i kontrolę każdej partii bez przestawiania pozostałych. Jeśli rozważasz stół do rozsady, przed zakupem sprawdź jego wymiary, stabilność i dopuszczalne obciążenie według informacji dostawcy; mokre podłoże również obciąża blat. Nie zakładaj, że stół jest częścią wyposażenia szklarni. Porównując warianty klasycznej szklarni aluminiowej, nanieś na szkic rzeczywisty obrys planowanych pojemników i wyposażenia. Uwzględnij też ich przenoszenie przez wejście oraz możliwość schylenia się do zagonu. Po zakończeniu produkcji rozsady czasową powierzchnię roboczą można przeznaczyć na inną funkcję, o ile pozwala na to wybrany układ wnętrza. W ten sposób miejsce do wysiewu nie musi ograniczać dorosłych upraw przez cały sezon.

Jak wybrać metodę dla konkretnej partii nasion?

Przy każdej partii nasion odpowiedz na trzy pytania: czy roślina dobrze znosi przesadzanie, czy warunki na docelowym zagonie sprzyjają kiełkowaniu oraz kiedy to miejsce będzie potrzebne. Jeśli korzenie łatwo uszkodzić, a zagon jest gotowy, siew bezpośredni może być prostszym wyborem. Gdy roślina potrzebuje dłuższego wczesnego etapu lub miejsce jest jeszcze zajęte, rozważ rozsadę. W przypadku gatunków, które dobrze znoszą oba sposoby, ważniejszy może być termin zbioru i dostępna przestrzeń niż sama metoda.

Przy gatunkach nadających się do obu metod porównaj niewielkie partie tej samej odmiany. Zapisz datę siewu, liczbę wysianych nasion, liczbę uzyskanych roślin oraz termin pierwszego zbioru. Dla rozsady dodaj termin sadzenia i informację o ewentualnych stratach po przeniesieniu. Zaznacz, czy obie partie wysiano tego samego dnia: porównanie wcześniejszej rozsady z późniejszym siewem wprost pokazuje przydatność całego sposobu prowadzenia uprawy, a nie sam wpływ przesadzania. Notuj również nakład pracy, na przykład konieczność częstszego podlewania pojemników lub przerzedzania rzędu. Przy planowaniu kolejnego sezonu wybierz metodę, która daje użyteczny dla ciebie termin zbioru przy dostępnej przestrzeni i czasie na pielęgnację. Jeśli porównujesz też wielkość obiektu, warianty szklarni przyściennej od 3,69 do 14,34 m² uwzględnij w planie powierzchni. Sprawdź, czy wybrany układ pozwoli jednocześnie utrzymać zaplanowane zagony i pojemniki z rozsadą. Decyzję o siewie lub rozsadzie podejmuj nadal dla każdego gatunku osobno.

Najczęściej zadawane pytania

Czy siew bezpośredni jest łatwiejszy niż przygotowanie rozsady?

Nie zawsze. Pomija wysiew do małych pojemników i przesadzanie, ale wymaga przygotowania docelowego zagonu od początku oraz starannego rozmieszczenia nasion. Przy gęstych wschodach trzeba przerzedzić siewki. Rozsada wymaga dodatkowej opieki, za to pozwala przesunąć termin zajęcia miejsca na grządce.

Jakie warzywa szklarniowe najczęściej sieje się bezpośrednio?

Zwykle wprost wysiewa się marchew, pietruszkę korzeniową i rzodkiewkę, a także groch i fasolę, jeśli warunki podłoża są odpowiednie. Sałatę również można siać na miejscu, zwłaszcza przy kolejnych, niewielkich partiach. Ostateczny wybór zależy od gatunku, odmiany i terminu.

Czy pomidory można wysiać bezpośrednio do gruntu szklarniowego?

Tak, jeśli podłoże i pozostałe warunki odpowiadają wymaganiom pomidorów. W nieogrzewanej szklarni odpowiednie warunki mogą jednak pojawić się na tyle późno, że w porównaniu z wcześniej przygotowaną rozsadą pozostanie mniej czasu na wzrost i owocowanie. Dlatego warto uwzględnić nie tylko możliwość wykiełkowania nasion, lecz także długość dostępnego sezonu i oczekiwany termin zbioru.

Czy rozsada zawsze przyspiesza zbiór?

Nie. Jeżeli siewki mają za mało światła, rosną w nieodpowiednich warunkach albo źle znoszą przesadzanie, wcześniejszy wysiew nie musi oznaczać wcześniejszego zbioru. Liczy się kondycja rośliny, termin posadzenia i gotowość miejsca docelowego, a nie sama data wysiewu.

Czy ogórki lepiej siać wprost, czy uprawiać z rozsady?

Oba sposoby mogą się sprawdzić. Siew bezpośredni jest dobrym rozwiązaniem, gdy podłoże jest już dostatecznie ciepłe. Rozsada pozwala rozpocząć uprawę wcześniej, ale ogórki źle znoszą naruszanie korzeni, dlatego warto wysiewać je do osobnych pojemników i przenosić ostrożnie.

W jednej szklarni można łączyć oba sposoby: warzywa korzeniowe siać na miejscu, a pomidory i paprykę zwykle uprawiać z rozsady. Dla sałat, strączkowych i dyniowatych wybieraj metodę zależnie od warunków oraz terminu zwolnienia zagonu. Ostatecznie liczą się wymagania konkretnego gatunku, reakcja na przesadzanie i dostępna przestrzeń. Przy uprawach, które dobrze znoszą obie metody, niewielka próbna partia i własne notatki pomogą ustalić, który sposób zapewnia dogodniejszy termin zbioru i mniej pracy w twojej szklarni.

45% LEPSZA CENA PRZY ZAKUPIE ONLINE
Skorzystaj z najlepszej oferty już dziś i zacznij tworzyć swój idealny ogród!
Zapytaj nas
Skontaktuj się
Telefon:
Email:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Nr rejestracyjny:
38944924
Adres:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Media społecznościowe
Śledź nas na Instagramie, Facebooku i Twitterze, aby dowiedzieć się o nowościach i ofertach Bloomcabin:
X
Masz pytania i chcesz, abyśmy oddzwonili?
+48
−
✖