Aby poprawić jakość treści tej witryny i dostosować ją do potrzeb użytkowników, używane są pliki cookie - w tym pliki cookie stron trzecich. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na używanie plików cookie i ewentualną komunikację, gdy wprowadzisz swoje dane kontaktowe w jednym z formularzy na stronie.
Blog

Szklarnia wschód–zachód czy północ–południe: jak ją ustawić?

Szklarnia wschód–zachód czy północ–południe: jak ją ustawić?

Poradnik ustawienia szklarni

To, czy kalenica szklarni biegnie w osi wschód–zachód, czy północ–południe, wpływa na to, które ściany i połacie otrzymują bezpośrednie światło o różnych porach dnia. W Polsce kąt padania promieni zmienia się między zimą a latem, dlatego nie ma jednego ustawienia odpowiedniego dla każdej działki. Porównaj oba warianty na tym samym planie, uwzględniając sezon użytkowania, cień z otoczenia i rzeczywisty kształt konstrukcji.

Szklarnia Classic widziana z zewnątrz

Jak rozumieć kierunek ustawienia szklarni?

Przy typowej szklarni z dachem dwuspadowym określenia „wschód–zachód” i „północ–południe” odnoszą się najczęściej do przebiegu kalenicy, czyli poziomej linii, w której u góry stykają się dwie połacie dachu. Gdy biegnie ona ze wschodu na zachód, dłuższe boki szklarni są skierowane na północ i południe, a ściany szczytowe na wschód i zachód. Po obróceniu konstrukcji o 90 stopni kalenica przebiega z północy na południe, a dłuższe boki zwracają się ku wschodowi i zachodowi. Samo położenie drzwi nie określa więc osi dachu. Na każdym szkicu podpisz osobno kalenicę, dłuższy bok i wejście, żeby porównywane warianty nie zostały pomylone.

To rozróżnienie przydaje się również przy czytaniu opisów produktów: słowo „front” może oznaczać ścianę z wejściem, a nie kierunek, w którym biegnie dach. Jeśli konstrukcja ma dach jednospadowy albo nie ma typowej kalenicy, zapisz kierunek dłuższego boku oraz położenie połaci. Przy szklarni w kształcie piramidy wybór osi kalenicy nie opisuje ustawienia tak jak przy dachu dwuspadowym; na planie oznacz wtedy poszczególne boki i wejście zgodnie z rysunkiem modelu. Nie przenoś na taką bryłę zaleceń dotyczących jednej długiej połaci skierowanej na południe. Strzałkę północy dodaj do każdego wariantu, aby nie pomylić obrócenia kartki z obróceniem szklarni. Oznacz też, czy porównujesz kierunek linii, czy ekspozycję powierzchni: kalenica wschód–zachód i ściana skierowana na wschód to różne informacje. W przypadku bryły o podobnych bokach sam obrót może mniej zmieniać ich ekspozycję niż w wydłużonej szklarni, lecz nadal może zmienić położenie drzwi i wyposażenia. Ocenę oprzyj na rzeczywistym rzucie i widokach dachu, a nie wyłącznie na zdjęciu wykonanym pod kątem, które utrudnia odczytanie proporcji.

Jak tor słońca zmienia się w ciągu roku?

Polska leży na półkuli północnej, dlatego w środku dnia słońce znajduje się po południowej stronie nieba. Zimą wznosi się nisko i dzień jest krótszy; latem jego tor przebiega wyżej, a dzień jest dłuższy. Zmieniają się też kierunki, z których docierają promienie rano i wieczorem. W efekcie południowa ściana lub połać może mieć zimą inną przewagę niż latem, a długi bok skierowany na wschód może otrzymywać światło głównie o innej porze niż bok zachodni. Sama nazwa osi nie mówi jeszcze, ile światła będzie w środku.

Aby porównać kierunki rzetelnie, wybierz kilka okresów: zimowy, okolice wiosennej lub jesiennej równonocy i letni. W każdym z nich obserwuj poranek, środek dnia oraz popołudnie; porównuj te same pory dla obu ustawień. Nie musisz wyliczać dokładnego kąta padania promieni. Ważniejsze jest sprawdzenie, które powierzchnie dachu i ścian są oświetlone oraz kiedy cień przesuwa się przez planowane miejsce. Pamiętaj, że zachmurzenie, konstrukcja dachu i przeszkody na działce wpływają na ilość światła niezależnie od kierunku kalenicy.

Co zmienia kalenica wschód–zachód?

Przy kalenicy biegnącej ze wschodu na zachód jeden z dłuższych boków szklarni jest zwrócony na południe. Gdy słońce znajduje się nisko nad południową częścią nieba, ta ściana i południowa połać dachu mogą przyjmować bezpośrednie światło. Dlatego taki układ warto sprawdzić, jeśli planujesz korzystać ze szklarni również w chłodniejszej części roku. To jednak właściwość geometrii, a nie obietnica określonej temperatury czy równomiernego doświetlenia każdej grządki. Południowa strona może mieć przewagę, podczas gdy północna pozostaje słabiej oświetlona.

Latem słońce wznosi się wyżej, więc zmienia się kąt padania promieni i znaczenie poszczególnych ścian. Sprawdź wtedy zarówno dach, jak i potrzebę wentylacji lub cieniowania w najcieplejszych godzinach. Jeśli porównujesz szklarnię aluminiową Classic, wykorzystaj rysunki wybranego wariantu, aby rozróżnić południową połać, ścianę pod nią i miejsca upraw. Światło padające na powierzchnię zewnętrzną nie jest tym samym co światło docierające do liści: część wnętrza mogą zasłaniać elementy konstrukcji i wyposażenie. W szklarni ustawionej w osi wschód–zachód sprawdź zwłaszcza różnicę między grządką przy południowej ścianie a grządką po stronie północnej. Nie wystarczy stwierdzić, że cała bryła stoi w słońcu. Na szkicu zaznacz, gdzie niskie promienie mogą przechodzić przez boczne przeszklenie, a gdzie ich drogę przerywa przeszkoda. Latem ten obraz będzie inny niż zimą, dlatego korzyści dla chłodniejszego sezonu nie należy utożsamiać z najlepszymi warunkami przez cały rok. Jeśli potrzebne będzie cieniowanie, uwzględnij jego planowane położenie w ocenie letniego światła; nie traktuj go jako stałej cechy samej orientacji szklarni. To pozwoli oddzielić wpływ osi od sposobu późniejszego użytkowania.

Co zmienia kalenica północ–południe?

Gdy kalenica biegnie z północy na południe, długie ściany są zwrócone na wschód i zachód. W pogodny poranek bezpośrednie światło może padać na stronę wschodnią, a później przesuwać się ku zachodniej. W okolicach południa południowa ściana szczytowa jest skierowana ku słońcu, choć to, jak daleko promienie docierają do wnętrza, zależy także od kształtu konstrukcji, przeszklenia i przeszkód na ich drodze. Taki układ rozkłada światło inaczej w ciągu dnia, ale nie gwarantuje, że wszystkie rośliny będą oświetlone jednakowo.

Najwięcej informacji daje tu porównanie poranka z popołudniem, a nie tylko zdjęcie wykonane w południe. Przy oglądaniu szklarni T-Model Oranżeria odczytaj układ dachu i położenie drzwi z rysunku wybranego modelu, zamiast wnioskować o nich z samej nazwy. Jeśli rzut obejmuje kilka części, zaznacz ekspozycję każdej z nich osobno. Następnie sprawdź, czy od wschodu i zachodu są podobne warunki dostępu do światła. Dom zasłaniający poranne słońce może sprawić, że teoretyczna korzyść z oświetlenia wschodniego boku nie wystąpi w wybranym miejscu. Z kolei drzewa po stronie zachodniej mogą skracać okres bezpośredniego światła po południu. W notatkach rozdziel więc dwie rzeczy: zmianę oświetlanej strony wynikającą z ruchu słońca oraz przerwy w oświetleniu spowodowane otoczeniem. Nie sumuj samych jasnych pól na pojedynczym zdjęciu jako miary całodziennego nasłonecznienia. Przy osi północ–południe ważne jest również to, jak długo poszczególne strefy pozostają oświetlone i czy ten czas przypada na miesiące istotne dla Twoich upraw. Takie porównanie pokazuje praktyczny sens tego ustawienia bez przypisywania mu automatycznej przewagi nad osią wschód–zachód.

Szklarnia z sekcją do przechowywania Accoya

Jak sezon użytkowania wpływa na wybór?

Zapisz, kiedy szklarnia ma być najbardziej użyteczna. Jeśli planujesz wczesne rozpoczęcie sezonu lub uprawy w chłodniejszych miesiącach, przyjrzyj się dokładnie temu, jak oba ustawienia wykorzystują nisko położone zimowe słońce. Gdy najczęściej będziesz korzystać ze szklarni latem, porównaj światło w dłuższej części dnia i możliwe zacienienie w godzinach popołudniowych. Nie oceniaj orientacji wyłącznie na podstawie jednego miesiąca ani założenia, że więcej bezpośredniego słońca zawsze jest korzystne. Potrzeby upraw i warunki na działce mogą się zmieniać wraz z porą roku.

Połącz kalendarz użytkowania z konkretnym rozmiarem konstrukcji. Oferta szklarni aluminiowej Accoya Fusion obejmuje warianty o powierzchni od 3,77 do 28,08 m², ale sama powierzchnia nie mówi, jak długi i szeroki jest wybrany model. Przed porównaniem osi sprawdź jego rzut, a obok zapisz planowane etapy upraw: przygotowanie rozsady, zajęcie grządek przez dorosłe rośliny i ewentualne wykorzystanie wnętrza jesienią. Dla każdego etapu wskaż strefę szklarni, której światło będzie wtedy najbardziej potrzebne. Wczesną wiosną może to być stół z rozsadą, a latem większa część grządek; nie muszą one znajdować się przy tej samej ścianie. Dzięki temu porównujesz orientację pod kątem rzeczywistego użytkowania, a nie pustego wnętrza. Jeśli oba kierunki mają zalety w innych miesiącach, ustal, który okres jest dla Ciebie priorytetowy. Nie trzeba wybierać układu wygrywającego w każdym sezonie, bo taki może nie istnieć. Warto natomiast wiedzieć, z jakim kompromisem wiąże się wybór i czy da się go złagodzić zmianą miejsca stołu lub układu niższych upraw, bez obracania całej konstrukcji.

Dlaczego trzeba osobno ocenić cień na działce?

Orientacja opisuje położenie szklarni względem stron świata, ale nie usuwa cienia od domu, ogrodzenia ani drzew. Najpierw sprawdź, kiedy takie przeszkody zasłaniają miejsce planowane pod konstrukcję, a dopiero potem porównuj jej obrót o 90 stopni. Obiekt po wschodniej stronie może mieć inne znaczenie rano niż po południu; przeszkoda od południa może ograniczać dostęp zimowego słońca w obu wariantach. To osobna ocena od wyboru między stanowiskiem słonecznym i cienistym: tutaj chodzi o różnicę między dwoma kierunkami w tym samym miejscu.

Narysuj w skali obrys działki, szklarni i najważniejszych przeszkód. Do oceny cienia potrzebne są też ich przybliżone wysokości i położenie względem planowanej konstrukcji; sam widok z góry nie pokaże, czy budynek zasłoni niskie zimowe słońce. Jeśli rozważasz przestronną szklarnię Bloomcabin Oranżeria, której oferta podaje powierzchnię od 47 do 70 m², korzystaj z długości i szerokości konkretnego wariantu, nie z samej liczby metrów kwadratowych. Fotografuj miejsce z tych samych oznaczonych punktów, zapisując datę, godzinę i kierunek patrzenia. W kadrze warto zachować stały punkt odniesienia, na przykład narożnik budynku, aby później porównać zasięg cienia. Zwróć uwagę na różnicę między drzewami z liśćmi i bez liści oraz na przeszkody znajdujące się dalej od szklarni. Jeżeli używasz narzędzia do symulacji drogi słońca, wprowadź właściwą lokalizację i datę, a wynik porównaj z obserwacją na działce. Symulacja bez zaznaczonych budynków i drzew opisuje położenie słońca, lecz nie dowodzi, że jego promienie dotrą do szklarni. W notatkach oddziel obserwacje od przewidywań dla sezonu, którego jeszcze nie udało się sprawdzić.

Jak porównać obie osie na planie działki?

Przygotuj plan z zaznaczoną północą i dostępnym miejscem, a obrys wybranego modelu narysuj w skali. Skopiuj go na kalkę lub wytnij z papieru i obróć o 90 stopni wokół zaznaczonego środka. W ten sposób zachowasz wspólny punkt odniesienia, choć narożniki prostokątnej szklarni znajdą się w innych miejscach. Na obu wersjach zaznacz kalenicę, wejście, długie boki oraz sąsiednie budynki, drzewa i ogrodzenie. Przy szklarni Accoya Fusion z wbudowanym schowkiem nanieś cały obrys wariantu, a osobno oznacz część przeznaczoną na uprawy i schowek. Ich położenie względem słońca trzeba odczytać z dokumentacji; nie zakładaj jednakowej przepuszczalności światła wszystkich części bryły. Sprawdź również, czy po obrocie pozostaje miejsce na otwarcie drzwi i dojście do każdej strefy. Użyj tej samej skali dla ścieżek i wyposażenia, aby węższy prześwit nie wyglądał na wygodniejszy tylko dlatego, że został narysowany schematycznie. Jeżeli jeden wariant wymaga przesunięcia konstrukcji, oznacz go jako dodatkową wersję, zamiast zastępować nim pierwotny rysunek. Pozwoli to później rozpoznać, czy poprawa warunków wynika z obrotu, zmiany lokalizacji, czy obu tych zmian.

Na obu rysunkach nanieś te same obserwacje dotyczące słońca i cienia — na przykład kolorem zaznacz obszary oświetlone rano, około południa i po południu w wybranych porach roku. Porównuj warianty punkt po punkcie: które ściany otrzymują bezpośrednie światło, gdzie cień utrzymuje się najdłużej i czy wejście pozostaje wygodne. Nie przesuwaj szklarni w jednym wariancie tylko po to, by poprawić wynik; wtedy porównujesz jednocześnie dwa różne miejsca i dwa różne kierunki. Jeśli miejsce trzeba zmienić, sporządź osobny plan dla nowej lokalizacji.

Jak ocenić ustawienie szklarni przyściennej?

Przy szklarni przyściennej możliwości obrotu są ograniczone przez położenie ściany, do której konstrukcja przylega. Najpierw ustal, w którą stronę jest skierowana dostępna elewacja i kiedy dociera do niej słońce. Ściana może osłaniać szklarnię, a jej okap lub sąsiednie elementy budynku mogą rzucać cień; nie zakładaj więc, że samo przyleganie do domu poprawi warunki świetlne. Zaznacz na szkicu zarówno elewację, jak i wolną stronę szklarni, a następnie sprawdź ich położenie względem słońca rano, w środku dnia i po południu.

Oferta szklarni przyściennej z aluminium obejmuje warianty o powierzchni od 3,69 do 14,34 m²; o dopasowaniu do elewacji decydują jednak wymiary i rysunki konkretnego rozmiaru. Przy dachu jednospadowym opisz kierunek, w którym zwrócona jest połać, zamiast na siłę stosować porównanie dwóch kierunków kalenicy. Jeśli masz do wyboru różne ściany budynku, przygotuj dla każdej osobny szkic ekspozycji. Uwzględnij nie tylko samą elewację, lecz także okap, narożniki, sąsiednie skrzydła domu oraz położenie okien i drzwi. Południowa ściana może zapewniać dostęp do niskiego słońca, ale wysunięty element nad szklarnią może ograniczyć ten dostęp; rozstrzyga rzeczywista geometria. Nie przypisuj też ścianie gwarantowanego efektu ogrzewania wnętrza, ponieważ zależy on od jej budowy i warunków użytkowania. Z dokumentacji produktu ustal wymagane położenie konstrukcji względem budynku, a możliwość mocowania do konkretnej ściany potwierdź z wykwalifikowanym wykonawcą. To odrębne zagadnienie od nasłonecznienia. Do porównania kupowanych wariantów wybierz tylko te lokalizacje, w których zarówno dostęp do światła, jak i możliwość prawidłowego montażu zostały rzeczywiście rozpoznane. Nie traktuj wolnej powierzchni elewacji jako wystarczającego potwierdzenia.

Zewnętrzny widok oranżerii ogrodowej

Rozmieszczenie grządek i wysokich roślin

Położenie szklarni to nie wszystko: światło wewnątrz mogą zmieniać także wysokie rośliny, półki, stoły i podział na grządki. Na planie zaznacz, gdzie mają znaleźć się uprawy, ścieżka i wyposażenie, a następnie sprawdź, jak cień będzie przesuwał się po tych strefach w ciągu dnia. Długi bok oświetlony rano nie oznacza, że słońce dotrze wtedy do każdego miejsca między grządkami. Jeśli uprawiasz rośliny o różnej wysokości, uwzględnij ich docelowy wzrost, nie tylko układ pustego wnętrza.

Nie zakładaj, że rzędy muszą biec równolegle do kalenicy ani że jeden kierunek zapewni im równomierne światło. Rozrysuj dwa możliwe układy grządek dla każdej osi i porównaj dojście do roślin, miejsce na podlewanie oraz potencjalne zacienienie niższych upraw. Wysokie rośliny mogą rzucać cień na sąsiednie stanowiska, a kierunek tego cienia zmienia się w miarę przesuwania słońca. Wybierz układ, który odpowiada planowanym uprawom i pozostawia wygodny dostęp, zamiast kierować się samą stroną świata.

Co sprawdzić przed wyborem konkretnego modelu?

Zestaw oba warianty na jednej liście: nasłonecznienie w najważniejszych dla Ciebie miesiącach, cień od otoczenia, położenie wejścia, układ grządek i wygodę dojścia. Najpierw odrzuć ustawienie, które nie mieści się na działce albo utrudnia korzystanie ze szklarni; potem porównaj światło w pozostałych możliwościach. Jeśli różnice są niewielkie, większe znaczenie może mieć praktyczny układ ścieżek czy łatwy dostęp do wejścia. Zapisz, dlaczego wybrany wariant lepiej pasuje do Twojego sposobu użytkowania, zamiast opierać decyzję na ogólnej zasadzie dotyczącej wszystkich szklarni.

Przed zamówieniem przenieś na plan dokładne wymiary wybranego wariantu i sprawdź jego rysunki oraz informacje o montażu. Dotyczy to również aluminiowej szklarni Bloomcabin Prestige: sama nazwa modelu nie określa korzystnego kierunku ustawienia na Twojej działce. Zapisz, które elementy porównania są już potwierdzone, a które pozostają założeniami. Możesz znać rzut i położenie wejścia, lecz nadal nie mieć obserwacji zimowego cienia albo informacji o dostępnych układach drzwi. Takie braki warto rozstrzygnąć przed wyborem osi, jeżeli mogą zmienić wynik porównania. Sprzedawcy przekaż oznaczony plan z północą i nazwą wariantu, pytając o konkretną niewiadomą, zamiast ogólnie o „najlepsze ustawienie”. Kwestie podłoża, mocowania i warunków montażu omów z wykwalifikowanym wykonawcą na podstawie tej samej dokumentacji. Nie należy natomiast oczekiwać, że wybór innego modelu sam usunie cień rzucany przez otoczenie. Ostateczna decyzja powinna wskazywać, dla jakiego sezonu wybrano ustawienie i jaki kompromis zaakceptowano, na przykład słabsze światło w części wnętrza w zamian za lepsze doświetlenie w okresie najważniejszym dla planowanych upraw. To bardziej użyteczne uzasadnienie zakupu niż sama etykieta kierunku świata.

Najczęściej zadawane pytania

Który kierunek kalenicy jest najlepszy dla szklarni?

Nie ma jednego ustawienia dobrego dla każdej działki i każdego sezonu. Kalenica wschód–zachód może sprzyjać dopływowi nisko położonego zimowego słońca od południa, a przy osi północ–południe długie boki otrzymują światło o różnych porach dnia. Porównaj oba warianty z uwzględnieniem cienia i miesięcy, w których będziesz korzystać ze szklarni.

Czy kalenica wschód–zachód gwarantuje więcej światła zimą?

Nie. Południowa ściana i połać mogą w tej konfiguracji lepiej przyjmować bezpośrednie promienie, gdy słońce jest nisko, ale wynik zależy też od budynków, drzew, kształtu dachu i wybranego miejsca. Kierunek nie zrekompensuje przeszkody, która zasłania szklarnię.

Czy wystarczy obserwować działkę w południe?

Nie, ponieważ przy kalenicy północ–południe bezpośrednie światło na długich bokach zmienia się w ciągu dnia, a cień od przeszkód również przesuwa się z poranka na popołudnie. Porównaj oba ustawienia w kilku porach dnia i w różnych porach roku.

Czy wejście do szklarni powinno być skierowane na południe?

Nie wynika to automatycznie z kierunku kalenicy. Wejście zaplanuj osobno, uwzględniając wygodny dostęp i położenie ścieżek, a nasłonecznienie oceniaj dla całej bryły. Na szkicu oznacz drzwi niezależnie od osi dachu.

Czy szklarnię przyścienną ustawia się tak samo jak wolnostojącą?

Nie zawsze. W szklarni przyściennej położenie dostępnej ściany ogranicza możliwe ustawienia, a sama ściana może zasłaniać światło z jednej strony. Sprawdź ekspozycję przeszklonych ścian i dachu w różnych porach dnia oraz roku. Przy dachu jednospadowym opisz kierunek połaci i wolnej ściany, zamiast posługiwać się osią kalenicy.

O wyborze osi nie powinno decydować samo hasło „wschód–zachód” lub „północ–południe”. Zaznacz kalenicę na planie, porównaj cień i tory słońca w sezonach, w których będziesz korzystać ze szklarni, a następnie sprawdź układ grządek oraz wejścia. Taki rysunek pozwoli ocenić, który wariant lepiej odpowiada Twojej działce i planowanym uprawom.

45% LEPSZA CENA PRZY ZAKUPIE ONLINE
Skorzystaj z najlepszej oferty już dziś i zacznij tworzyć swój idealny ogród!
Zapytaj nas
Skontaktuj się
Telefon:
Email:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Nr rejestracyjny:
38944924
Adres:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Media społecznościowe
Śledź nas na Instagramie, Facebooku i Twitterze, aby dowiedzieć się o nowościach i ofertach Bloomcabin:
X
Masz pytania i chcesz, abyśmy oddzwonili?
+48
−
✖