Aby poprawić jakość treści tej witryny i dostosować ją do potrzeb użytkowników, używane są pliki cookie - w tym pliki cookie stron trzecich. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na używanie plików cookie i ewentualną komunikację, gdy wprowadzisz swoje dane kontaktowe w jednym z formularzy na stronie.
Blog

Jak zabezpieczyć przewody, pompę i zbiorniki szklarni przed zimą?

Jak zabezpieczyć przewody, pompę i zbiorniki szklarni przed zimą?

Przygotowanie nawadniania do zimy

Zamarzająca woda może uszkodzić nie tylko długie przewody, lecz także obudowę filtra, zawór, komorę pompy czy króciec zbiornika. Wyłączenie sterownika ani owinięcie odsłoniętej rury nie usuwa wody uwięzionej w tych miejscach. Przed zimowym postojem przejdź więc instalację od źródła do końcówek i potraktuj osobno przewody, armaturę, pompę oraz każdy zbiornik. Ten poradnik dotyczy zabezpieczenia układu nawadniania, a nie ogólnych prac porządkowych w szklarni.

Szklarnia oranżeryjna w ogrodzie

Kiedy przygotować instalację do mrozu

Najlepiej zacząć przed pierwszym okresem, w którym temperatura może spaść poniżej zera, a system ma pozostać nieużywany. Nie ma jednej daty odpowiedniej dla każdej działki: liczą się położenie przewodów i to, czy obiekt jest ogrzewany. W nieogrzewanej szklarni temperatura może szybko zbliżyć się do tej na zewnątrz, więc sama osłona konstrukcji nie chroni wody przed zamarznięciem. Sprawdź szczególnie przewody przy wejściu, ścianach i posadzce, a także odcinki prowadzone poza szklarnią. Nawet krótki fragment narażony na mróz może zatrzymać wodę i uszkodzić złącze, filtr albo zawór. Zamarzająca woda zwiększa objętość, a pęknięcie może ujawnić się dopiero przy ponownym napełnieniu. Nie kieruj się tym, czy w dzień w szklarni jest jeszcze ciepło: istotne są warunki w miejscu montażu, również podczas nocnych spadków temperatury.

Jeśli podlewasz do późnej jesieni, zaplanuj ostatnie użycie instalacji tak, aby później mieć czas na opróżnienie każdej gałęzi. Nie czekaj do chwili, gdy na rurach pojawi się lód: wyłączony programator nie usuwa wody z instalacji, a zamarzanie może zacząć się w krótkim, słabo osłoniętym fragmencie. Jeżeli część roślin nadal wymaga podlewania, ustal, jak dostarczać im wodę po wyłączeniu systemu. Ręczne podlewanie pozwala pozostawić sezonową instalację pustą, ale używany do niego wąż również trzeba po zakończeniu pracy opróżnić. Pozostawienie jednej aktywnej gałęzi wymaga sprawdzenia, czy rzeczywiście jest oddzielona od reszty układu i jak będzie chroniona przed mrozem. Nie traktuj samego zamknięcia rozdzielacza jako potwierdzenia, że pozostałe odcinki są już przygotowane do zimy.

Zrób mapę całego obiegu

Przed spuszczaniem wody przejdź obieg od źródła do końcówek i zapisz wszystkie elementy: przyłącze lub kran, zbiornik, pompę, filtr, reduktor ciśnienia, rozdzielacz, zawory, przewód główny, linie kroplujące i końcówki. Dopisz elementy automatyki, zawory zwrotne, liczniki lub dozowniki, jeśli są zamontowane. Oddziel gałęzie nawadniające, które można opróżniać niezależnie. Zdjęcia połączeń i proste etykiety przy zaworach ułatwiają odtworzenie układu po zimie, szczególnie gdy podobne przewody prowadzą do różnych grządek. Zaznacz też, które części są pod powierzchnią, a które pozostają na zewnątrz. Dzięki temu łatwiej ustalić kolejność kontroli i nie pominąć krótkiego odcinka ukrytego za wyposażeniem.

Na szkicu zaznacz najwyższe i najniższe punkty, spusty, ślepe odgałęzienia oraz miejsca, w których rura opada między podporami albo tworzy pętlę. Pozornie prosty odcinek może mieć niewielkie zagłębienie zatrzymujące wodę mimo otwartego kranu. Nie opieraj się wyłącznie na pamięci: złącza mogą być schowane pod stołem, w ziemi lub za wyposażeniem. Przy planowaniu instalacji do szklarni przyściennej uwzględnij na rysunku także trasę od źródła wody do wejścia do szklarni. Odcinek przy budynku nie powinien znikać ze schematu tylko dlatego, że leży poza miejscem uprawy. Przy każdym elemencie zanotuj, czy można go odłączyć i gdzie znajduje się właściwy punkt odpływu. Oddziel oznaczenia sprawdzonych spustów od miejsc, których funkcji jeszcze nie znasz. Zapisz również modele pompy, filtra i sterownika, aby później znaleźć właściwe instrukcje, zamiast dobierać procedurę na podstawie wyglądu urządzenia. Niejasny przebieg ukrytego odcinka lub brak dostępu do spustu warto wyjaśnić z instalatorem przed nadejściem mrozu.

Odłącz źródła wody i wyłącz sterowanie

Przed rozpinaniem rur wyłącz automatyczne podlewanie i zabezpiecz pompę przed przypadkowym uruchomieniem zgodnie z jej instrukcją. Zamknij dopływ wody. Jeśli instalacja ma dwa źródła, na przykład przyłącze i zbiornik, odetnij oba oraz sprawdź, czy nie ma obejścia z osobnym zaworem. Sam tryb wyłączenia programatora nie odcina wody ani nie usuwa ciśnienia z przewodów. Zaznacz zamknięte zawory i poinformuj innych użytkowników, aby ich nie otwierali. Przed poluzowaniem złącza upewnij się, że dany odcinek jest odcięty, a ciśnienie zostało bezpiecznie rozładowane w sposób przewidziany dla instalacji. Nie sprawdzaj tego przez próbne odkręcanie połączenia. Jeśli nie potrafisz rozpoznać kierunku przepływu lub właściwego zaworu, poproś osobę znającą układ o wskazanie punktów odcięcia. Przy stałym podłączeniu elektrycznym pompy sposób bezpiecznego odłączenia powinien ustalić fachowiec.

Jeśli równolegle wybierasz szklarnię aluminiową Accoya Fusion, na planie jej wyposażenia zaznacz miejsce rozdzielacza i zaworów odcinających. Potrzebny jest dostęp umożliwiający odczytanie oznaczeń, obsługę zaworu i podstawienie naczynia pod spust bez przesuwania ciężkich stołów. W istniejącym układzie sprawdź, czy donice lub regały nie zasłoniły tych miejsc w ciągu sezonu. Zawór zwrotny lub elektrozawór może zatrzymać wodę po jednej stronie zamknięcia, dlatego kolejność otwierania spustów musi uwzględniać jego położenie. Zanotuj, które gałęzie obsługuje każdy zawór, i nadaj im te same oznaczenia na rozdzielaczu oraz szkicu. Etykieta powinna wskazywać konkretną część uprawy, a nie tylko numer, którego znaczenie łatwo zapomnieć. Przy sterowniku zostaw informację o zimowym wyłączeniu, aby inny użytkownik nie uruchomił programu podczas prac. Ustawienie sterowania nie zastępuje jednak mechanicznego odcięcia źródła wody.

Jak opróżnić przewody

Zacznij od sekcji, dla której znasz położenie spustu. Po zamknięciu źródła otwórz najniżej położony zawór odpływowy i końcówki wskazane w schemacie; jeśli instrukcja przewiduje punkt odpowietrzający, otwórz go w podanej kolejności, aby woda mogła swobodnie wypływać. Opróżniaj oddzielnie każdy obieg, nie tylko wspólny przewód zasilający. Podstaw pojemnik tam, gdzie woda mogłaby trafić na podłogę, przewody elektryczne lub elementy, których nie należy zalewać. Zakończenie wypływu jest pomocną informacją, ale nie dowodzi jeszcze, że cała linia jest pusta. Sprawdź też instrukcję konkretnego zaworu: niektóre elementy mają określony sposób otwierania na czas opróżniania.

Odpinane węże rozłączaj w miejscach przewidzianych przez producenta i układaj tak, by woda mogła wypłynąć bez zaginania przewodu. Zwróć uwagę na odcinki poziome, rury ugięte między podporami, piony z zaworem zwrotnym i końcówki za zamkniętym elektrozaworem. Nie wpychaj do instalacji drutu ani nie stosuj przedmuchu bez potwierdzenia, że jest dozwolony. Jeśli instrukcja konkretnego systemu dopuszcza sprężone powietrze, obowiązują opisana procedura i ograniczenia; nie dobieraj ciśnienia na podstawie porad dotyczących innego zestawu. Przy planowaniu nawadniania szklarni T-Model Oranżeria nanieś na plan każdą rzeczywistą trasę przewodów i przypisany jej punkt opróżniania. Liczba odgałęzień wynika z projektu nawadniania, nie z nazwy szklarni. Sprawdź też, czy dostęp do końca przewodu pozostanie możliwy po ustawieniu wyposażenia. Gdy woda przestanie wypływać, porównaj opróżniony odcinek ze szkicem i odnotuj miejsca, których nie udało się skontrolować. Brak wypływu z jednego spustu nie potwierdza opróżnienia sąsiedniej gałęzi.

Widok szklarni oranżeryjnej

Filtry, zawory i automatyka wymagają osobnej kontroli

Filtr może zatrzymać wodę w misce lub obudowie nawet po opróżnieniu głównej rury. Otwórz go wyłącznie w sposób podany przez producenta, usuń zgromadzoną wodę, a wkład oczyść i przechowuj zgodnie z instrukcją. Nie używaj narzędzi do wymuszania ruchu zapieczonej pokrywy: można w ten sposób uszkodzić plastikowy gwint lub uszczelkę. Zawory kulowe, zwrotne i elektrozawory także mogą zatrzymywać wodę w komorze albo po jednej stronie zamknięcia. Zapisz ich położenie przed demontażem i sprawdź osobno korpus, króćce oraz elementy, które dają się odłączyć. Ułatwi to późniejsze złożenie układu bez pomylenia połączeń.

Sprawdź również reduktor ciśnienia, manometr, dozownik nawozu, przepływomierz i elementy automatyki, jeśli występują. Nie każdy z nich da się opróżnić przez główny zawór, a rozbieranie bez instrukcji może naruszyć uszczelnienie lub zmienić ustawienia urządzenia. Przy zakupie armatury do szklarni w kształcie piramidy porównaj nie tylko parametry potrzebne podczas podlewania, lecz także sposób opróżniania i dostępność instrukcji obsługi. Przydatne jest jednoznaczne wskazanie, które części można zdjąć na zimę, jak chronić uszczelki i jak odtworzyć połączenia. Przed demontażem sfotografuj kierunek montażu elementów oznaczonych strzałką przepływu. Drobne części z jednego urządzenia przechowuj razem, z opisem miejsca montażu. Nie dobieraj środka do czyszczenia osadów na podstawie samego wyglądu wkładu: sprawdź dopuszczoną metodę, zwłaszcza przy dozowniku nawozu. Obejrzyj uszczelki i gwinty, a widoczne pęknięcia lub odkształcenia zapisz jako usterki do usunięcia przed ponownym napełnieniem.

Jak przygotować pompę

Sposób zimowania pompy ustal na podstawie instrukcji jej modelu: pompa powierzchniowa i zanurzeniowa nie muszą wymagać takiego samego postępowania. Przed obsługą urządzenia odetnij dopływ i zabezpiecz je przed przypadkowym uruchomieniem. W przypadku pompy przenośnej wyłączenie i odłączenie od zasilania wykonuj w sposób opisany przez producenta. Przy stałym zasilaniu, uszkodzonym przewodzie albo wątpliwościach co do odłączenia skorzystaj z pomocy osoby z odpowiednimi kwalifikacjami. Jeśli instrukcja nakazuje opróżnienie pompy, użyj przewidzianych korków lub spustów i uwzględnij korpus, filtr wstępny, króćce oraz podłączone przewody. Nie uruchamiaj pompy bez wody, żeby wypchnąć jej resztki: praca na sucho może ją uszkodzić, a nie gwarantuje opróżnienia wszystkich komór. Nie odkręcaj elementów obudowy, które nie są przeznaczone do obsługi przez użytkownika.

Odłączane węże opróżnij osobno; sprawdź przewód ssawny, zawór stopowy i obudowę filtra. Jeśli pompę trzeba przenieść, najpierw ustal wymagane warunki przechowywania, w tym temperaturę i ewentualne wymagania dotyczące wilgoci. Nie przyjmuj automatycznie, że każda pompa powinna zimować całkowicie sucha: obowiązują zalecenia jej producenta. Rozważając szklarnię Accoya Fusion z miejscem do przechowywania, oddziel potrzebę uporządkowania wyposażenia od wymagań pompy. Sam schowek nie potwierdza ochrony przed mrozem ani odpowiednich warunków dla urządzenia. Dobierz miejsce dopiero po porównaniu rzeczywistych warunków z instrukcją. Zdjęte korki i uszczelki oznacz tak, aby wróciły do właściwych otworów; sposób zabezpieczenia króćców również powinien odpowiadać zaleceniom producenta. Zapisz, jakie przygotowanie będzie konieczne przed uruchomieniem, na przykład zalanie lub odpowietrzenie, jeżeli wymaga tego model. Stałych instalacji ciśnieniowych nie rozbieraj samodzielnie.

Opróżnianie zbiorników zależy od ich konstrukcji

Zbiornik przygotuj do zimy stosownie do jego konstrukcji i instrukcji, zamiast stosować jedną regułę do każdego typu. W małym, przenośnym zbiorniku naziemnym usuń wodę przez przewidziany spust i opróżnij kranik, króciec oraz przewód poboru. Zdemontuj wąż, pływak lub filtr wlotowy tylko wtedy, gdy można je bezpiecznie odłączyć zgodnie z instrukcją. Samo spuszczenie wody z dna nie opróżnia rury biegnącej do pompy ani komory zaworu. Sprawdź te połączenia osobno, bo woda pozostawiona w zamkniętym elemencie również może zamarznąć. Zanotuj, które części zbiornika zostały odłączone, zanim odłożysz je na miejsce przechowywania.

Zbiornik stały, podziemny, ciśnieniowy lub wbudowany może wymagać innej procedury niż przenośna beczka. Sprawdź, czy producent dopuszcza jego opróżnianie i jak zabezpieczyć króćce, zawory oraz odpływ; w razie niejasności zapytaj instalatora. Nie stosuj do takiego zbiornika instrukcji znalezionej dla podobnie wyglądającego pojemnika. Przy planowaniu magazynowania wody dla szklarni Bloomcabin Prestige uwzględnij dostęp do spustu i możliwość bezpiecznego odprowadzenia wody podczas jesiennych prac. Pojemność dobiera się do zapotrzebowania upraw i źródła zasilania, natomiast sposób zimowania zależy od konkretnego zbiornika. Przed zakupem sprawdź, czy dokumentacja opisuje pozostawienie go na zewnątrz oraz postępowanie z kranikiem, pokrywą i przyłączami. W już używanym zbiorniku obejrzyj dostępne ścianki i okolice króćców po opróżnieniu zgodnym z instrukcją. Osad lub zabrudzenie może zasłaniać uszkodzenie, ale do czyszczenia nie wchodź do środka. Zanotuj nieszczelności i brakujące części, zanim ponownie podłączysz dopływ.

Nie pomijaj połączeń z rynną i przelewu

Przy zbieraniu deszczówki prześledź nie tylko sam zbiornik, lecz także odcinek od rynny do niego: rurę spustową, filtr, przelew, elastyczny wąż, kranik i przewód zasilający pompę, jeśli takie elementy są zamontowane. Każdy zawór może odcinać osobną komorę, więc opróżnienie zbiornika nie oznacza, że pusty jest dopływ. Sprawdź, czy po spuszczeniu wody deszczówka nie napełni zbiornika ponownie przez nadal podłączony przewód. Sposób odłączenia i skierowania odpływu powinien być zgodny z instrukcją zbiornika oraz zamontowanych elementów. Nie pomijaj krótkiego węża przy kraniku ani połączenia znajdującego się za filtrem.

Zwróć uwagę na przelew i przewody prowadzące do zewnętrznego kranu: pozostawiona w nich woda może zamarznąć niezależnie od stanu głównego zbiornika. Nie zaślepiaj odpływu w sposób, który zatrzyma wodę w rurze. Po odłączeniu zbiornika deszczówka nadal musi mieć zaplanowaną drogę odpływu, bez kierowania jej na przejście lub ku instalacji elektrycznej. Wybierając przestronną szklarnię, uwzględnij w planie zagospodarowania także miejsce zbiornika oraz trasę odpływu po jego zimowym odłączeniu. Obecność rynien i zgodność elementów do zbierania deszczówki trzeba potwierdzić w dokumentacji wybranego zestawu; nazwa szklarni tego nie rozstrzyga. Po zmianie połączeń sprawdź z dostępnego, bezpiecznego miejsca, czy wąż nie jest zagięty i czy odpływ nie został przypadkowo zamknięty. Po pierwszym deszczu skontroluj, czy odłączony zbiornik nie napełnia się ponownie oraz czy woda odpływa zaplanowaną trasą. Do prac przy wysoko położonych elementach zleć odpowiednią pomoc zamiast sięgać do nich z niestabilnego podparcia.

Zewnętrzny widok szklarni T-Model

Linie kroplujące, węże i sterownik

Linie kroplujące i cienkie przewody bywają trudne do opróżnienia, ponieważ mają wiele odgałęzień i krótkich odcinków z małymi emiterami. Otwórz końcówki lub zdejmij zaślepki zgodnie z konstrukcją systemu, a następnie pozwól wodzie wypłynąć z każdej gałęzi. Nie ciągnij za emitery ani nie przedmuchuj cienkich rurek improwizowanym źródłem powietrza. Węże odłącz w przeznaczonych do tego złączach, opróżnij i przechowuj bez ostrych zagięć, zgodnie z instrukcją dla danego materiału. Oznacz ich końce, by wiosną nie pomylić obiegów. Jeśli producent dopuszcza dzielenie linii na odcinki, wykorzystaj przewidziane połączenia do sprawdzenia miejsc, w których woda mogła pozostać przy zamkniętym końcu albo w lokalnym zagłębieniu. Nie wyrywaj złączy mocowanych na stałe tylko po to, żeby zajrzeć do przewodu.

Sterownik, czujnik, elektrozawór i zasilacz wymagają osobnej oceny: wyłączenie programu nie zabezpiecza mechanicznej części zaworu ani wody w jego korpusie. Jeśli urządzenie ma wymienne baterie, sprawdź w instrukcji, czy należy je wyjąć na czas przechowywania. Ustal też, które urządzenia mogą pozostać w miejscu montażu. Przy projektowaniu wyposażenia szklarni aluminiowej przewidź dostęp do sterownika i rozłącznych połączeń, aby obsługa sezonowa nie wymagała demontażu regału. Przed wyłączeniem zapisz przypisanie stref oraz ustawienia potrzebne w kolejnym sezonie. Zdjęcie ekranu lub notatka są przydatne, jeśli urządzenie po utracie zasilania kasuje pamięć; sprawdź tę funkcję w jego instrukcji. Odłączane czujniki opisz według miejsca pracy, a nie tylko wyglądu, ponieważ podobne obudowy łatwo pomylić. Nie otwieraj szczelnych obudów ani stałych połączeń elektrycznych w ramach porządków. Przy takich połączeniach lub niepewnym montażu skorzystaj z pomocy fachowca.

Sprawdzenie po opróżnieniu i ponowne uruchomienie

Po opróżnieniu przejdź ponownie całą trasę od źródła do końcówek. Porównaj ją ze szkicem: sprawdź, czy otwarto najniższe spusty, rozłączono odgałęzienia i usunięto wodę z filtra, pompy, zaworów oraz króćców. Nie oceniaj stanu całej instalacji po jednym kranie ani po braku kapania. Zapisz, które zawory mają pozostać zamknięte, które spusty pozostają otwarte lub zaślepione zgodnie z instrukcją i jakie części zostały zdjęte. Dołącz notatkę do zdjęć, żeby po kilku miesiącach nie odgadywać kolejności montażu. Jeśli któregoś fragmentu nie da się sprawdzić, oznacz go jako wymagający kontroli, a nie jako opróżniony.

Przed ponownym uruchomieniem poczekaj, aż warunki w miejscu instalacji przestaną stwarzać ryzyko zamarzania wody. Obejrzyj przewody i połączenia, zamontuj zdemontowane elementy zgodnie z instrukcjami, oczyść filtr, zamknij spusty i napełniaj układ w przewidzianej kolejności. Pompa może wymagać zalania lub odpowietrzenia, więc nie uruchamiaj jej na sucho. Sprawdź szczelność połączeń, zanim włączysz zwykły harmonogram podlewania. Nie uruchamiaj od razu wszystkich stref: sprawdzenie każdej osobno ułatwia wychwycenie problemu. Jeśli widzisz pęknięcie, wilgoć przy złączu albo nie wiesz, czy element jest poprawnie zamontowany, przerwij uruchamianie i skonsultuj naprawę z serwisem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wystarczy zaizolować przewody zamiast je opróżniać?

Nie zawsze. Izolacja spowalnia wychładzanie, ale nie usuwa wody z rur, zaworów ani filtrów. Pozostawienie napełnionego układu jest właściwe tylko wtedy, gdy wszystkie jego elementy są przeznaczone do takich warunków i potwierdza to instrukcja. Jeśli nie możesz tego ustalić, opróżnij instalację zgodnie z zaleceniami producenta.

Czy pompę trzeba przenieść na zimę do pomieszczenia?

Zależy to od konkretnego modelu i miejsca montażu. Sprawdź, czy producent dopuszcza pozostawienie pompy na miejscu oraz jak ją opróżnić. Jeśli instrukcja zaleca przechowywanie w innym miejscu, postępuj według niej. Przy pompie na stałym zasilaniu lub wątpliwościach co do demontażu skorzystaj z pomocy fachowca.

Skąd wiadomo, że przewód jest całkowicie pusty?

Sam brak wypływu z kranu nie wystarcza. Sprawdź każdą gałąź, jej najniższe punkty, odcinki zagięte oraz miejsca za zaworami zwrotnymi i elektrozaworami. Jeśli nie masz dostępu do fragmentu przewodu albo nie znasz jego przebiegu, nie uznawaj go za opróżniony bez potwierdzenia instalatora lub producenta systemu.

Czy zbiornik można zostawić częściowo napełniony?

Nie zakładaj, że częściowe napełnienie będzie bezpieczne podczas mrozu. Jeśli zbiornik nie jest przeznaczony do zimowania z wodą, zastosuj procedurę opróżniania z jego instrukcji. Zbiorniki stałe, podziemne i ciśnieniowe mogą wymagać odrębnego postępowania, więc nie opróżniaj ich bez sprawdzenia zaleceń producenta.

Kiedy można ponownie uruchomić nawadnianie?

Poczekaj, aż warunki w miejscu instalacji nie będą stwarzać ryzyka zamarzania wody. Przed uruchomieniem obejrzyj przewody i połączenia, zamontuj odłączone części oraz przygotuj pompę zgodnie z jej instrukcją. Napełniaj układ w zalecanej kolejności i sprawdź szczelność, zanim włączysz zwykły program podlewania.

Przed zimowym postojem ustal dla każdej gałęzi, pompy i zbiornika, czy zostały opróżnione, odłączone lub przygotowane do dalszej pracy zgodnie z instrukcją. Najłatwiej przeoczyć krótkie połączenia, obudowy filtrów i zawory, dlatego sprawdzaj je oddzielnie. Zachowaj szkic, zdjęcia oraz notatkę o położeniu zaworów i zdjętych częściach. Wiosną pozwolą odtworzyć układ bez zgadywania, które złącze nadal pozostaje otwarte. Fragment o nieznanym przebiegu lub niepewnym stanie oznacz jako wymagający kontroli, zamiast uznawać całą instalację za gotową do mrozu.

45% LEPSZA CENA PRZY ZAKUPIE ONLINE
Skorzystaj z najlepszej oferty już dziś i zacznij tworzyć swój idealny ogród!
Zapytaj nas
Skontaktuj się
Telefon:
Email:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Nr rejestracyjny:
38944924
Adres:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Media społecznościowe
Śledź nas na Instagramie, Facebooku i Twitterze, aby dowiedzieć się o nowościach i ofertach Bloomcabin:
X
Masz pytania i chcesz, abyśmy oddzwonili?
+48
−
✖