Aby poprawić jakość treści tej witryny i dostosować ją do potrzeb użytkowników, używane są pliki cookie - w tym pliki cookie stron trzecich. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na używanie plików cookie i ewentualną komunikację, gdy wprowadzisz swoje dane kontaktowe w jednym z formularzy na stronie.
Blog

Zimowanie oliwki w szklarni: światło, korzenie i wietrzenie

Zimowanie oliwki w szklarni: światło, korzenie i wietrzenie

OGRÓD I SZKLARNIA

Zimowanie oliwki w szklarni wymaga równowagi: roślina potrzebuje dużo światła, ale chłodniejsze dni zmniejszają tempo wzrostu i zapotrzebowanie na wodę. Szczególnej uwagi wymaga bryła korzeniowa w donicy, która szybciej reaguje na zmiany temperatury niż korzenie w gruncie. Nieogrzewana szklarnia nie gwarantuje ochrony przed mrozem. Warto więc mierzyć temperaturę w miejscu, w którym stoi drzewko, i dopasowywać podlewanie oraz wietrzenie do rzeczywistych warunków.

Klasyczna szklarnia z przeszklonymi ścianami.

01

Warunki zimowania oliwki w donicy

Oliwka europejska (Olea europaea) jest zimozielona. Chłód spowalnia wzrost, ale roślina nie przechodzi w bezlistny spoczynek, dlatego zimą nadal potrzebuje światła. W donicy korzenie są bardziej wystawione na wahania temperatury niż korzenie drzewa rosnącego w gruncie. Odporność zależy od odmiany, wieku, wcześniejszego hartowania i długości chłodu; znaczenie ma również wilgotność podłoża. Nie przenoś więc wprost na oliwkę w pojemniku informacji o mrozoodporności drzew sadzonych w ziemi. Młode drzewko po przesadzeniu i zahartowany, wieloletni okaz mogą zareagować inaczej na te same warunki, dlatego obserwuj kondycję konkretnej rośliny.

Jasne, chłodne miejsce pozwala ograniczyć zimowy wzrost oliwki bez pozbawiania jej światła. Nie ma jednak jednej temperatury, którą można uznać za bezpieczną dla każdego drzewka. Znaczenie mają odmiana, wcześniejsze warunki uprawy, czas trwania chłodu oraz stan bryły korzeniowej. Jeśli znasz pochodzenie rośliny, poproś szkółkę o zalecenia dla tego okazu, zwłaszcza przed pierwszą zimą. Nieogrzewana szklarnia nie utrzymuje automatycznie dodatniej temperatury, a ciemne pomieszczenie nie staje się odpowiednim zimowiskiem tylko dlatego, że jest cieplejsze. Jeszcze przed ochłodzeniem wybierz zapasowe, jasne miejsce, do którego można przenieść donicę. Sprawdź, czy zmieści się ona w drzwiach i kto pomoże przy przenoszeniu cięższego drzewka. Dzięki temu reakcja na niekorzystną prognozę nie będzie wymagała improwizacji. Nie czekaj z przygotowaniami na uszkodzenia liści: ich wygląd nie informuje na bieżąco o temperaturze korzeni. Nie próbuj też kompensować chłodu częstszym podlewaniem ani nawożeniem.

Ile światła potrzebuje oliwka zimą?

Oliwkę ustaw w najjaśniejszej dostępnej części szklarni. Zimą słońce stoi nisko, a cień budynku, ogrodzenia, drzew lub półek może przez wiele godzin przesłaniać koronę. Sprawdź miejsce rano, w południe i po południu; pojedyncza obserwacja nie pokazuje całego obrazu. Oceniaj stanowisko w porze zimowania, bo miejsce słoneczne latem może zimą pozostawać w cieniu domu. Zwróć uwagę zarówno na bezpośrednie słońce, jak i dostęp rozproszonego światła przez pozostałą część dnia. Zabrudzone przeszklenia, zalegające liście i przedmioty ustawione przy ścianach ograniczają ilość światła docierającego do rośliny. Usuń przeszkody, które można bezpiecznie przestawić, zamiast od razu zmieniać miejsce całego drzewka. Nie ustawiaj donicy za zwartym rzędem wysokich roślin ani pod pełną półką. Jeśli stosujesz osłonę donicy, zakończ ją poniżej korony, aby nie zacieniała liści. Przy kilku oliwkach sprawdź osobno każde stanowisko: ta stojąca najbliżej przeszklenia może zasłaniać pozostałe.

Jeśli oliwka traci część liści, nie reaguj od razu częstszym podlewaniem: przyczyną może być niedostatek światła, nagła zmiana miejsca, chłód albo stale mokre korzenie. Zwróć uwagę, czy problem dotyczy całej korony, młodych przyrostów czy strony zwróconej do cienia. Kształt konstrukcji sam nie przesądza o oświetleniu. Oglądając szklarnię w kształcie piramidy, sprawdź jej planowane usytuowanie i zacienienie, tak jak przy każdym innym modelu. Dodatkowe doświetlanie rozważ dopiero wtedy, gdy naturalne światło jest wyraźnie niewystarczające; wybierz urządzenie przeznaczone do roślin i stosuj je zgodnie z instrukcją producenta.

02

Temperatura w szklarni wymaga pomiaru nocą

Powietrze w szklarni nagrzewa się w dzień i może szybko stygnąć po zachodzie słońca. W nieogrzewanej konstrukcji nocna temperatura może zbliżyć się do zewnętrznej, zwłaszcza podczas długiego mrozu; słoneczny odczyt w południe nie opisuje więc całej doby. Termometr z pamięcią minimum i maksimum pozwala sprawdzić, co działo się podczas nieobecności. Czujnik umieść blisko rośliny, poza bezpośrednim słońcem, bez kontaktu z przeszkleniem i zgodnie z instrukcją urządzenia. Jeśli masz dwa czujniki, porównaj temperaturę na wysokości korony oraz przy donicy. Pomiar powietrza obok pojemnika nie jest jednak pomiarem temperatury wewnątrz bryły korzeniowej. Zapisuj najniższe i najwyższe wskazania oraz zeruj pamięć o stałej porze. Notuj również otwieranie okien i wyjątkowo słoneczne dni, aby łatwiej wyjaśnić różnice. Przez kilka dni porównaj wyniki z lokalną prognozą. Nie traktuj jej jako zamiennika pomiaru w szklarni, lecz jako ostrzeżenie pozwalające wcześniej przygotować przeniesienie rośliny.

Położenie szklarni także wpływa na odczyty. Konstrukcja przy ścianie może być zacieniona przez budynek, a sama ściana nie daje automatycznej gwarancji ciepła; obserwuj jej cień, przewiew i miejsce, w którym stanie donica. Jeśli rozważasz szklarnię przyścienną, potraktuj nazwę jako informację o typie konstrukcji, nie o mikroklimacie konkretnej lokalizacji. Sprawdź wymiary i możliwości wentylacji wybranego wariantu oraz oceń stanowisko o różnych porach dnia. Osłona przed wiatrem może zmieniać warunki wokół szklarni, ale nie zastępuje pomiaru temperatury w jej wnętrzu ani ochrony korzeni podczas silnego ochłodzenia.

Ochrona korzeni zaczyna się od donicy

Korzenie w donicy nie mają takiej osłony jak korzenie rosnące w gruncie: boki i dno pojemnika są wystawione na zimne powietrze lub kontakt z posadzką. Ochrona korzeni oliwki powinna więc obejmować przede wszystkim donicę, a nie szczelne okrywanie całej korony. Osłoń pojemnik suchym materiałem izolującym, pozostawiając dostęp do powierzchni podłoża i otworów odpływowych. Jeśli stosujesz większą osłonę zewnętrzną, sprawdź, czy na jej dnie nie zbiera się woda. Izolacja od spodu musi tworzyć stabilną podstawę, która wytrzyma ciężar podlanej rośliny i nie utrudni odpływu. Nie owijaj szczelnie mokrej donicy folią. Po podlaniu obejrzyj zabezpieczenie i sprawdź, czy nie nasiąkło oraz czy można zobaczyć wypływającą wodę. Zostaw też możliwość zdjęcia osłony bez podnoszenia drzewka. Izolacja spowalnia wymianę ciepła, ale sama go nie wytwarza. Podczas długiego mrozu nie zastąpi odpowiednich warunków w szklarni ani przeniesienia oliwki do przygotowanego wcześniej miejsca.

Przed ustawieniem drzewka zostaw miejsce na osłonę, kontrolę podłoża i ewentualne przesunięcie donicy. Przy porównywaniu wariantów, na przykład szklarni aluminiowej Accoya Fusion, sprawdź wymiary konkretnej wersji, a nie tylko nazwę serii. Narysuj położenie donicy wraz z osłoną i dojściem do niej: wolna powierzchnia podłogi przyda się także do kontroli odpływu i usuwania wody z podstawki. Jeśli podłoga szklarni jest chłodna, odizoluj od niej podstawę w sposób, który nie powoduje chwiania ani zatrzymywania wilgoci. Przy wyjątkowo niskich odczytach sama izolacja donicy może nie wystarczyć.

Szklarnia z widocznym schowkiem Accoya.

03

Ile miejsca potrzebuje oliwka w szklarni?

Przed zakupem lub ustawieniem szklarni zmierz oliwkę razem z donicą, a nie tylko pień. Uwzględnij szerokość korony, wysokość najwyższych gałęzi i obrys pojemnika z zimową osłoną. Sprawdź wysokość wnętrza dokładnie tam, gdzie ma stanąć drzewko: najwyższy punkt dachu nie opisuje przestrzeni przy bocznej ścianie. Gałęzie nie powinny opierać się o przeszklenia ani przeszkadzać w otwieraniu okna. Zmierz także światło przejścia przy otwartych drzwiach, nie tylko ich zewnętrzną szerokość. Przy wnoszeniu znaczenie mają próg, zakręt przed wejściem oraz miejsce na ręce osób przenoszących donicę. Jeżeli korzystasz z wózka, uwzględnij jego gabaryty i wysokość rośliny podczas transportu. Nie zakładaj, że koronę da się bez szkody ścisnąć lub podwiązać, aby ominąć konstrukcję. Zostaw zapas na przyrosty i przestrzeń do oglądania liści z kilku stron. Przed zakupem warto zaznaczyć obrys donicy i przejścia na ziemi, by ocenić układ w rzeczywistej skali.

Sam metraż nie mówi, jaka jest wysokość, szerokość wejścia ani układ okien konkretnego wariantu. W katalogu aluminiowych szklarni dostępne są modele o powierzchni od 3,77 do 28,08 m², ale ta informacja opisuje zakres wielkości, a nie gotowe miejsce dla konkretnej oliwki. Porównaj dane wybranego rozmiaru z własnym pomiarem donicy i korony. Sprawdź również, czy droga od drzwi do stanowiska będzie wolna oraz czy przy drzewku pozostanie przestrzeń do pielęgnacji. W ten sposób ocenisz użyteczne miejsce, zamiast kierować się wyłącznie nominalną powierzchnią.

Wygodny dostęp do oliwki ułatwia pielęgnację

Zostaw dojście do donicy i możliwość obejrzenia spodu liści oraz nasady pędów; nie ściskaj rośliny między ścianą a innymi pojemnikami. Przy planowaniu miejsca sprawdź, czy można wsunąć dłoń w podłoże, sięgnąć z konewką i obejrzeć odpływ bez odginania gałęzi. Jeśli donica stoi na podstawce, zapewnij dostęp umożliwiający usunięcie nadmiaru wody bez podnoszenia całej oliwki. Ciężar mokrego podłoża może znacznie utrudnić taką czynność, dlatego rozwiązanie warto wypróbować jeszcze przed zimą. Nie zastawiaj przejścia workami z ziemią ani sezonowymi narzędziami. Dobrym testem jest wykonanie przy ustawionej roślinie wszystkich zwykłych czynności pielęgnacyjnych, zanim wniesiesz pozostałe donice. Nie obracaj drzewa co kilka dni w poszukiwaniu lepszego światła: częste zmiany utrudniają ocenę jego reakcji. Jeśli konieczne jest przestawienie, zanotuj datę i nowe warunki. Dzięki temu łatwiej powiążesz późniejsze zmiany wyglądu liści z konkretnym zdarzeniem, zamiast za każdym razem na nowo zmieniać stanowisko.

Podlewaj według stanu podłoża, nie według stałego kalendarza. W chłodzie ziemia wysycha wolniej, dlatego sprawdź ją palcem nie tylko na powierzchni, lecz także nieco głębiej, w miejscu bez grubych korzeni. Sucha wierzchnia warstwa może przykrywać nadal wilgotne podłoże. Podlej, gdy część ziemi przeschła, ale nie czekaj, aż cała bryła stanie się twarda i sucha. Wodę rozprowadzaj spokojnie po dostępnej powierzchni podłoża, sprawdzając, czy wsiąka, a jej nadmiar odpływa. Nie oceniaj skuteczności podlewania wyłącznie po mokrej podstawce: woda może szybko spłynąć szczeliną przy ściance, pozostawiając część bryły suchą. Po podlaniu usuń wodę z podstawki i zanotuj, jak długo ziemia pozostaje wilgotna. Pozwoli to dostosować kolejną kontrolę do tej konkretnej donicy. Wybierając wariant, np. szklarnię Bloomcabin Prestige, oceń na planie, czy przy drzewku będzie miejsce na te czynności. Nie zakładaj wygodnego dostępu na podstawie samego metrażu. W chłodnym, słabo oświetlonym okresie nie próbuj pobudzać oliwki nawozem do wzrostu.

04

Wietrzenie szklarni zimą

Wietrzenie szklarni zimą pomaga ograniczyć zastój wilgotnego powietrza, ale nie powinno wystawiać oliwki na nagły, lodowaty podmuch. Wybierz łagodniejszy moment dnia i sprawdź temperaturę przy roślinie przed otwarciem okna oraz podczas wietrzenia. Nie ma jednej właściwej długości wietrzenia na całą zimę: znaczenie mają pogoda, wiatr, wielkość otworu i tempo wychładzania wnętrza. Zacznij od niewielkiego otwarcia i obserwuj warunki, zamiast pozostawiać szeroko otwarte drzwi bez nadzoru. Zwróć uwagę, czy strumień zimnego powietrza nie trafia bezpośrednio w koronę lub donicę. Para na przeszkleniach zachęca do sprawdzenia wilgotności i wymiany powietrza, ale nie mówi, czy podłoże jest mokre, czy suche. Usuń wodę stojącą w podstawkach oraz mokre materiały pozostawione na podłodze. Gdy nadchodzi silne ochłodzenie, ogranicz otwieranie szklarni i wykorzystuj łagodniejsze okresy do przewietrzenia. Po zamknięciu skontroluj temperaturę i upewnij się, że wszystkie otwory zostały ustawione zgodnie z planem.

Możliwość przewietrzenia zależy od rzeczywiście dostępnych otworów i tego, czy można je regulować, a nie od samej nazwy szklarni. Na stronie szklarni T-Model Oranżeria sprawdź dane konkretnej konfiguracji, położenie okien i sposób ich obsługi przed zaplanowaniem zimowego użytkowania. Nie zakładaj, że każdy wariant ma identyczny układ. Jeżeli nie możesz kontrolować otworów przez cały dzień, dostosuj wietrzenie do pogody i swojej obecności, zamiast zostawiać szeroko otwarte drzwi. Celem jest wymiana powietrza bez niepotrzebnego wychładzania donicy, a nie utrzymywanie jednej wilgotności za wszelką cenę.

Kontrola liści i porządek wokół rośliny

Przed wniesieniem oliwki do szklarni obejrzyj liście, młode pędy i ich połączenia z gałązkami. Zwróć uwagę na tarczniki, wełnowce, delikatne pajęczynki, lepkie ślady i plamki. Sam objaw nie wystarcza do rozpoznania przyczyny, dlatego szukaj także widocznych szkodników, zwłaszcza od spodu liści i przy nasadach pędów. Na początku sprawdzaj roślinę co kilka dni, później regularnie. Zrób zdjęcia podejrzanych miejsc w dobrym świetle i porównuj te same fragmenty korony podczas kolejnych oględzin. Pojedyncze starsze liście spadające z wnętrza korony oceniaj inaczej niż nagłe przerzedzenie całej rośliny, lecz nie wyciągaj wniosków bez sprawdzenia temperatury i podłoża. Usuwaj opadłe liście, aby widzieć, czy pojawiają się następne. Nowo wniesionych okazów nie ustawiaj od razu w zwartej grupie z pozostałymi roślinami. Jeśli znajdziesz szkodniki, ogranicz kontakt z innymi donicami, ustal ich rodzaj i dobierz postępowanie do rozpoznania. Ewentualny preparat stosuj zgodnie z etykietą.

Przed sezonem przygotuj termometr, osłonę donicy i narzędzia do podlewania w miejscu, z którego łatwo po nie sięgnąć. Nie składaj mokrych materiałów przy pniu ani w miejscu, które utrudnia kontrolę i przewiew. Jeśli potrzebujesz osobnego miejsca na sprzęt, sprawdź ofertę szklarni Accoya Fusion z wbudowanym schowkiem i zweryfikuj układ wybranego wariantu. Sama nazwa wskazuje schowek, ale nie odpowiada na pytanie, czy jego położenie będzie wygodne w twoim ogrodzie. Przechowywane wyposażenie nie powinno zasłaniać oliwki ani blokować dostępu do otworów wentylacyjnych.

Zewnętrzny widok oranżerii Bloomcabin.

05

Wielkość szklarni a pozostałe rośliny

Zastanów się, czy szklarnia ma służyć tylko oliwce, czy również innym dużym roślinom w donicach. Przy jednym drzewku priorytetem jest dostęp do korony i podłoża, miejsce na osłoniętą donicę oraz możliwość obserwowania warunków. Jeśli zimują różne gatunki, nie zakładaj, że wszystkim odpowiada to samo światło, temperatura i podlewanie. Przygotuj plan stanowisk według rzeczywistych wymagań roślin, a nie tylko wielkości pojemników. Oddzielne podstawki pomogą kontrolować odpływ i nie pozwolą, by woda z jednej donicy pozostawała pod inną. Rozmieść korony tak, aby wysokie okazy nie zacieniały oliwki i by dało się obejrzeć każdą roślinę bez przeciskania się między gałęziami. Nie traktuj różnych części szklarni jako pewnych stref cieplejszych i chłodniejszych, dopóki nie potwierdzą tego pomiary. Uwzględnij również letnie użytkowanie obiektu: zimowe ustawienie donic może być inne niż układ grządek i półek w sezonie.

Duża konstrukcja ma sens wtedy, gdy odpowiada szerszemu planowi użytkowania. Karta przestronnej szklarni Bloomcabin Oranżeria podaje powierzchnię od 47 do 70 m²; to informacja o skali modelu, a nie zalecenie dla jednej oliwki. Przy porównywaniu przestrzeni rozrysuj obrysy pojemników, wielkość koron, przejścia oraz miejsca, z których będziesz podlewać i wietrzyć. Uwzględnij rośliny, które rzeczywiście mają zimować, a nie wszystkie, które być może kiedyś kupisz. Taki plan ułatwia ocenę potrzebnego metrażu i pozwala uniknąć niewykorzystanej powierzchni.

Przenoszenie oliwki jesienią i wiosną

Jesienią przygotuj oliwkę, zanim nadejdzie dłuższy okres chłodu. Obejrzyj ją pod kątem szkodników, usuń opadłe liście i sprawdź odpływ z donicy. Oczyść także podstawkę oraz zewnętrzną część pojemnika, aby po wniesieniu łatwiej zauważyć wodę i nowe ślady zabrudzenia. Jeśli przenosisz drzewko z ogrodu lub tarasu, nie odkładaj decyzji do nocy z przymrozkiem. Śledź prognozę i wybierz dzień, w którym można spokojnie wykonać transport. Ciężkiej oliwki nie podnoś za pień ani gałęzie; przygotuj pomoc i sposób przemieszczania odpowiedni do masy oraz stanu donicy. Wcześniej usuń przeszkody z całej drogi, również sprzed wejścia do szklarni. Po ustawieniu sprawdź stabilność pojemnika i położenie korony względem przeszklenia. Zanotuj datę przeniesienia oraz stan liści. Bez wyraźnej potrzeby nie łącz przeprowadzki z przesadzaniem, mocnym cięciem i zmianą nawożenia, bo później trudniej ustalić przyczynę ewentualnych problemów.

Zimą prowadź prosty zapis minimalnej temperatury, stanu podłoża, podlewania i zmian na liściach. Wiosną nie uznawaj kilku ciepłych popołudni za wystarczający powód do stałego wystawienia oliwki na zewnątrz; sprawdzaj również prognozowane noce. Po długim pobycie pod osłoną stopniowo przyzwyczajaj roślinę do bezpośredniego słońca i wiatru. Na początek wybierz osłonięte stanowisko i krótszy pobyt, a potem dostosowuj ekspozycję do pogody oraz reakcji liści. Zachowaj możliwość ponownego wniesienia donicy, jeśli zapowiadane jest ochłodzenie. Częstotliwość podlewania zwiększaj wraz z szybszym przesychaniem ziemi i wznowieniem wzrostu, nie tylko według daty w kalendarzu. Po zakończeniu zimowania porównaj notatki: które stanowisko było najjaśniejsze, kiedy występowały najniższe temperatury i czy osłona donicy pozostawała sucha. To konkretna podstawa do poprawienia warunków następnej zimy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy nieogrzewana szklarnia wystarczy do zimowania oliwki?

Nie zawsze. Szklarnia osłania roślinę, ale podczas mrozu jej wnętrze również może się wychłodzić. Mierz temperaturę przy donicy i koronie, zwłaszcza nocą. Jeśli odczyty zbliżają się do warunków, których oliwka może nie znieść, przenieś ją w bezpieczniejsze miejsce.

Od czego zależy odporność oliwki na chłód?

Znaczenie mają odmiana, wcześniejsze hartowanie, kondycja rośliny, czas trwania chłodu oraz warunki w donicy. Krótki spadek temperatury nie jest tym samym co wielodniowe wychłodzenie. O zalecenia dla konkretnego okazu zapytaj szkółkę, z której pochodzi; informacji o drzewach rosnących w gruncie nie przenoś bezpośrednio na oliwkę w pojemniku.

Jak zabezpieczyć korzenie oliwki w donicy?

Osłoń donicę suchym, przepuszczającym powietrze materiałem, także od spodu, jeśli można ją stabilnie ustawić. Nie zakrywaj otworów odpływowych i nie zostawiaj wody w podstawce. Taka osłona spowalnia wychładzanie, ale nie gwarantuje ochrony podczas długiego mrozu.

Jak często podlewać oliwkę zimą?

Nie trzymaj się sztywnego kalendarza. Sprawdzaj wilgotność także nieco głębiej niż na powierzchni i podlewaj, gdy część podłoża przeschła. W chłodnej szklarni ziemia wysycha wolniej; nadmiar wody powinien swobodnie odpłynąć z donicy.

Czy zimą trzeba wietrzyć szklarnię?

Tak, ale wietrzenie dostosuj do temperatury i pogody. Krótko przewietrz szklarnię w łagodniejszy dzień, kontrolując temperaturę przy roślinie. Nie zostawiaj otworu bez nadzoru podczas ochłodzenia ani nie dopuszczaj do długotrwałego zastoju wilgotnego powietrza.

Dobre zimowanie oliwki w szklarni opiera się na jasnym stanowisku, ochronie donicy przed szybkim wychłodzeniem i uważnym podlewaniu. Regularna kontrola temperatury przy roślinie, wilgotności podłoża i stanu liści pomaga zauważyć problem, zanim się nasili. Dzięki temu łatwiej zdecydować, kiedy osłonić donicę, podlać, przewietrzyć szklarnię albo przenieść drzewko w inne miejsce.

45% LEPSZA CENA PRZY ZAKUPIE ONLINE
Skorzystaj z najlepszej oferty już dziś i zacznij tworzyć swój idealny ogród!
Zapytaj nas
Skontaktuj się
Telefon:
Email:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Nr rejestracyjny:
38944924
Adres:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Media społecznościowe
Śledź nas na Instagramie, Facebooku i Twitterze, aby dowiedzieć się o nowościach i ofertach Bloomcabin:
X
Masz pytania i chcesz, abyśmy oddzwonili?
+48
−
✖