Til að bæta gæði efnisins á þessari vefsíðu og aðlaga það að þörfum notenda eru notaðar kökur – þar með talið kökur frá þriðja aðila. Með því að halda áfram að nota þessa vefsíðu samþykkir þú notkun á kökum og mögulega samskipti þegar þú fyllir út þínar upplýsingar í einhverju af formum síðunnar.
Blogg

Að skipuleggja saunu í rökum eða blautum garði

Að skipuleggja saunu í rökum eða blautum garði

ÚTISAUNA OG LÓÐ

Rakur eða blautur garður útilokar ekki sjálfkrafa útisaunu, en staður sem virðist þurr á góðviðrisdegi getur reynst óheppilegur eftir rigningu eða leysingu. Vatn sem stendur á yfirborði, vatnsósa jarðvegur og skvettur frá aðliggjandi flötum eru ólík vandamál og sama lausn hentar ekki endilega öllum. Áður en þú ákveður stað skaltu kanna lóðina þegar hún er blaut, rekja hvaðan vatnið kemur og hvert það fer og afla gagna um þá saunu sem þú íhugar. Hér er áherslan á aðstæður utan saununnar, jarðveg og skipulag lóðar. Innri loftræsting og uppsetning verða að fylgja leiðbeiningum fyrir tiltekna gerð, svo ákvörðunin byggist á raunverulegum aðstæðum fremur en einni skoðun í þurru veðri.

Vörumynd af HCF-225-tunnusaunu.

Athuganir á lóðinni í votviðri

Farðu út á lóðina meðan rignir eða stuttu eftir hana; skoðaðu líka aðstæður þegar snjó leysir, ef það á við. Skráðu hvar pollar myndast, hvert vatnið rennur og hve lengi það sést eftir að úrkomu lýkur. Athugaðu hvort moldin sé mjúk eða vatnsósa, en líttu á það sem vísbendingu fremur en mælingu á burðarhæfni. Fylgstu með sama svæði oftar en einu sinni: pollur eftir óvenjulega mikla skúr segir ekki það sama og vatn sem kemur aftur við venjulegt votviðri. Dagsettar myndir frá sömu sjónarhornum auðvelda samanburð milli daga og árstíða. Ef þurrt er þegar skipulagning hefst skaltu bíða eftir næsta vætutímabili fremur en að giska.

Teiknaðu einfalt yfirlit yfir húsið, þakrennur og niðurföll, stíga, veggi og lága bletti; merktu líka hvaðan vatn kemur af hærri flötum. Þannig sérðu hvort mögulegur saunustaður liggur í rennslisleið, þótt hann sé ekki blautur við fyrstu skoðun. Skráðu einnig svæði sem virðast þorna hratt og staði sem haldast votir. Þegar þú skoðar vöruupplýsingar um N-210 geturðu notað skissuna til að móta spurningar um staðsetningu hennar. Merktu fyrirhugaðan stað á ljósmyndum, en hafðu athuganir og áætlanir aðskildar: sýnilegur pollur er staðreynd, en grunur um hvaðan hann kemur þarf frekari skoðun. Skráðu hvort myndin var tekin í rigningu eða nokkru eftir að henni lauk. Þannig verður skýrara hvort vatnið safnast hratt fyrir eða situr lengi eftir. Þessar upplýsingar nýtast betur í samtali við fagaðila en almenn lýsing á því að garðurinn sé rakur.

Yfirborðsvatn og raki í jarðvegi

Yfirborðsvatn kemur oft eftir sýnilegri leið: úr þakrennu, yfir hellulagðan stíg eða niður lægð úr hærri hluta lóðar. Þá getur bleytan verið staðbundin og breyst þegar úrkoman stöðvast. Raki í jarðvegi getur hins vegar haldist á víðara svæði eða komið í ljós sem mold sem þornar hægt. Útlit eitt gefur þó ekki örugga greiningu; þéttur jarðvegur, uppfylling og grunnvatn geta öll haft áhrif. Berðu því saman aðstæður eftir úrkomu og á þurrari dögum. Skráðu hvort vatnið virðist renna að staðnum eða sitja í jörðinni, en forðastu að álykta um orsökina út frá einni athugun.

Þessi aðgreining skiptir máli áður en þú velur útfærslu. Ekki gera ráð fyrir að möl, fylling eða eitt niðurfall leysi viðvarandi bleytu án þess að vita hvert vatnið fer. Ef blaut svæði eru víð eða koma aftur skaltu fá faglegt mat á jarðvegi og frárennsli. Til að undirbúa það samtal geturðu merkt mörk blauta svæðisins á skissu og lýst því hvort þau breytast milli athugana. Taktu einnig fram ef bleytan var til staðar áður en stígur eða pallur var lagður. Slík saga getur hjálpað við að greina vandann, án þess að þú þurfir að greina jarðveginn sjálf eða sjálfur. Hafirðu augastað á N-250-saununni skaltu halda vali á vörunni aðskildu frá vali á frárennslislausn. Fyrst þarf að skilja aðstæður á lóðinni; síðan má bera tillögu að undirstöðu saman við kröfur saununnar.

Skuggi, skjól og þornun í kringum saununa

Skoðaðu hvar skuggi fellur yfir daginn og hvort þétt limgerði, veggur eða annar gróður umlyki mögulegan stað. Skuggi getur tafið þornun og þétt umhverfi gert erfiðara að sjá eða skoða rakasöfnun. Á móti er ekki sjálfgefið að opnasti staðurinn sé bestur: þar getur saunan orðið berskjaldaðri fyrir úrkomu og veðri. Fylgstu því með því hversu lengi yfirborð helst blautt og hvernig aðstæður breytast á ólíkum tímum dags. Ekki byggja ákvörðunina eingöngu á því hvar sólin skín þegar þú skoðar garðinn.

Berðu saman tvö eða þrjú svæði á skissu og merktu veggi, gróður og aðkomu við hvert þeirra. Þegar þú metur LC-260 sem mögulegan valkost skaltu nota ytri mál úr teikningu til að sjá hvernig hún rúmast á þessum stöðum. Uppgefið flatarmál eitt sýnir ekki bilið að limgerði eða hvort hægt verði að komast að bakhliðinni. Skoðaðu líka hvernig umhverfið breytist: laufríkur gróður getur lokað svæði meira á sumrin og greinar geta vaxið inn í fyrirhugað viðhaldsrými. Ef snyrta þarf gróður reglulega til að halda aðgengi opnu skaltu taka þá vinnu með í ákvörðunina. Veldu ekki stað út frá sólinni einni saman; berðu saman raunverulega þornun, veðurálag og möguleika á að skoða ytra byrðið. Þannig byggist staðarvalið á fleiri atriðum en því hvort staðurinn virðist notalegur í góðu veðri.

Þakvatn og rennsli frá hærri hlutum lóðarinnar

Á sumum lóðum hefur vatnið sem kemur ofan frá meiri áhrif en bleytan undir þeim stað sem virðist blautastur. Fylgdu rennsli frá húsþaki, niður eftir stétt eða frá hærra landi og merktu hvar það safnast fyrir. Forðastu að staðsetja saunu þannig að vatn úr þakrennu eða yfirborðsrennsli beinist að hliðum hennar eða undirstöðu. Ekki velja hæsta punktinn á hallandi lóð sjálfkrafa; kannaðu líka hvert vatnið fer og hvort aðkoman sé raunhæf. Myndir eftir úrkomu geta hjálpað til við að sýna fagaðila hvernig vatnið hagar sér á svæðinu.

Áætlun um frárennsli þarf að taka mið af lögun lóðarinnar og þeim flötum sem skila vatni að saununni. Ekki beina því einfaldlega að öðrum lágum stað án þess að kanna hvort bleytan flytjist þá bara til. Útfærsla á niðurfalli, rennu eða öðrum farvegi er háð aðstæðum og getur þurft faglegt mat. Ef þú skoðar HCF-300-saununa skaltu óska eftir teikningu sem sýnir ytri lögun og þakbrúnir, svo hægt sé að taka vatn frá saununni sjálfri með í skipulagið. Kannaðu sérstaklega hvar það lendir gagnvart inngangi, stíg og undirstöðu; þurr staður áður en byggt er getur fengið nýtt vatnsrennsli eftir uppsetningu. Fáðu líka skýrt hvert fyrirhugað frárennsli á að leiða vatnið og hvernig aðgangur að því verður tryggður. Farvegur sem ekki er hægt að skoða eða hreinsa getur orðið erfiður í umhirðu, jafnvel þótt hann líti vel út á teikningu.

Vörumynd af HCF-300-tunnusaunu.

Jarðvegur og burðarhæfni undir saununni

Jafnt yfirborð segir ekki sjálfkrafa til um hvernig jarðvegurinn undir því hagar sér. Gróðurmold, mjúkur jarðvegur eða svæði þar sem fyllt hefur verið upp geta kallað á nánari skoðun, sérstaklega ef bleyta er viðvarandi. Vatnsósa jarðvegur getur líka breyst eftir úrkomu, svo það er ekki nóg að meta hann aðeins þegar hann er þurr. Þú þarft ekki að áætla burðarhæfni sjálf eða sjálfur út frá því hvernig moldin lítur út. Ef þú þekkir ekki uppbyggingu lóðarinnar eða vatn hefur lengi staðið á svæðinu skaltu láta hæfan fagaðila kanna aðstæður áður en undirstaða er ákveðin. Láttu vita um eldri uppfyllingu, fyrri jarðvegsvinnu eða lagnir sem þú veist um. Ljósmyndir og eldri teikningar geta veitt gagnlegt samhengi, en koma ekki í stað skoðunar á staðnum.

Undirstaðan þarf að vera valin eftir leiðbeiningum fyrir þá gerð sem þú ætlar að setja upp og aðstæðum á lóðinni. Fáðu teikningu og upplýsingar um undirlag og uppsetningu frá framleiðanda eða söluaðila. Ef LCF-300 er meðal þeirra gerða sem þú skoðar skaltu láta þann sem metur lóðina fá tæknigögn fyrir hana, fremur en upplýsingar um svipaða saunu. Þar þarf að koma fram það sem skiptir máli fyrir undirstöðuna, svo sem þyngd og staðsetning burðarpunkta, eftir því sem við á. Ef slíkar upplýsingar vantar þarf að afla þeirra áður en útfærslan er samþykkt. Biddu um skýra lýsingu á því hvaða undirbúningsvinnu matið gerir ráð fyrir og hver ber ábyrgð á henni. Þá verður auðveldara að bera saman verktilboð: lægra umfang er ekki endilega sambærilegt ef annað tilboðið sleppir vinnu sem lóðin þarfnast.

Frárennsli og aðgengi við undirstöðuna

Þegar undirstaðan er skipulögð skaltu hugsa um hvað gerist þegar rignir og hvernig hægt verður að sjá hvort vatn sitji undir eða við hana. Forðastu að loka vatni inni í dæld eða hylja svæði þar sem þarf að fylgjast með raka. Nákvæm útfærsla ræðst af teikningu og aðstæðum, svo ekki er rétt að mæla með einni gerð undirstöðu fyrir allar lóðir. Spyrðu uppsetningaraðila hvernig aðgengi verður tryggt og hvort hægt verði að skoða svæðið eftir mikla úrkomu án þess að raska mannvirkinu.

Lítil sauna þarf líka vel skipulagða undirstöðu. Vörulýsingin fyrir S-140-saununa nefnir 1,93 m², en það segir ekki hversu stórt svæði þarf að undirbúa í kringum hana. Á uppsetningarteikningu þarf að sjá hvernig undirstaðan tengist jarðvegi, stíg og inngangi. Ræddu við uppsetningaraðila hvort frágangurinn geri kleift að skoða svæðið undir og við saununa án þess að fjarlægja fasta klæðningu eða raska undirstöðunni. Áður en yfirborð er hulið er gagnlegt að mynda fráganginn og varðveita upplýsingar um það sem verður falið, svo sem leið frárennslis ef það er lagt. Merktu slíkar upplýsingar á endanlega lóðarskissu, ekki aðeins á fyrstu hugmyndateikningu. Þá geturðu síðar borið nýja bleytu saman við raunverulega útfærslu. Markmiðið er að hægt sé að sjá og finna orsök rakavanda, en ekki aðeins að fela blautan jarðveg undir snyrtilegu yfirborði.

Skvettur frá stéttum, pöllum og þakbrúnum

Skoðaðu hvaðan vatn getur skvettst á saununa, til dæmis frá stétt, palli, þakbrún eða öðrum hörðum fleti. Ef hún stendur þar sem niðurfall losar vatn eða þar sem yfirborð leiðir rennsli að henni getur bleyta orðið viðvarandi jafnvel þótt jarðvegurinn undir sé annars sæmilegur. Taktu líka mið af vökvun garðsins og því hvort vatn frá nærliggjandi svæði berst að veggjum eða inngangi. Þessi atriði koma betur í ljós í notkun og rigningu en á grunnteikningu einni saman. Skráðu hvaðan skvettur og rennsli koma áður en þú ákveður frágang umhverfis saununa.

Þegar þú skipuleggur pláss fyrir HC-150 í garðinum skaltu skoða bæði ytri mál hennar og flötina sem verða næst henni. Harður flötur getur verið þægilegur til göngu en þarf samt að falla að áætlun um vatnsrennsli. Ekki velja möl, hellur eða pall eingöngu út frá útliti; fáðu metið hvernig fyrirhugaður frágangur hefur áhrif á bleytu við saununa. Hafðu einnig aðgengi til að fjarlægja lauf, mold og annað sem safnast við hliðar hennar. Ef gróðurbeð liggur að svæðinu skaltu taka mið af vökvun þess og því hvort mold geti borist yfir á stíginn. Eftir uppsetningu er gagnlegt að athuga hvort neðri hluti ytra byrðisins blotni meira á einni hlið en öðrum. Það getur bent til staðbundins rennslis eða skvetta sem þarf að skoða, fremur en vandamáls sem nær til alls garðsins.

Efni, yfirborðsmeðhöndlun og viðhald

Viðvarandi raki gerir upplýsingar um efni og viðhald mikilvægar, en vöruheiti eitt sér segir ekki hvernig tiltekin sauna bregst við staðsetningu nálægt blautum jarðvegi eða endurteknum skvettum. Skoðaðu hvaða leiðbeiningar framleiðandi gefur um ætlaðar aðstæður, yfirborðsmeðhöndlun, hreinsun og reglulegt eftirlit. Ekki velja meðferðarefni eða breyta yfirborði nema það samræmist fyrirmælum fyrir vöruna. Ef lóðin er skuggsæl eða vatn berst oft að einum vegg skaltu sérstaklega kanna hvort viðhald þurfi að taka mið af því, frekar en að treysta á almenna lýsingu á viði.

Vöruheitið fyrir HC-225 úr hitaviði vísar til hitaviðar, en heiti efnisins staðfestir ekki eitt og sér að gerðin henti viðvarandi bleytu. Leitaðu að upplýsingum um alla bygginguna og ytra byrði hennar, ekki aðeins viðinn. Kannaðu hvaða fletir þarfnast meðhöndlunar, hvaða hreinsiaðferðir eru leyfðar og hvort leiðbeiningarnar lýsi merkjum sem eigi að bregðast við. Ef gögnin fjalla ekki um þá röku staðsetningu sem þú hefur í huga skaltu óska eftir skýringu áður en þú tekur kaupákvörðun. Geymdu viðhaldsleiðbeiningarnar með uppsetningargögnunum og skráðu hvaða efni hafa verið notuð á yfirborðið. Það auðveldar að fylgja sömu umhirðu síðar og að lýsa breytingum fyrir söluaðila ef spurningar vakna. Skipulag lóðarinnar þarf jafnframt að gera þér kleift að komast að þeim flötum sem á að skoða og meðhöndla; lokað bil við girðingu getur torveldað þá vinnu.

Vörumynd af LC-225-tunnusaunu.

Gönguleið, inngangur og vatn frá þrifum

Aðkoman getur dregið vatn og mold að saununni, sérstaklega ef hún liggur yfir mjúkan jarðveg eða þar sem pollar myndast. Farðu gönguleiðina í vætu og athugaðu hvar fólk þarf að stíga af stígnum, hvar vatn stendur og hvort bleyta berist að inngangi eða undirstöðu. Skipuleggðu yfirborð og leið þannig að dagleg umferð geri ekki blautasta blettinn að aðkomuleið. Ekki þarf að velja ákveðið byggingarefni út frá almennu ráði; mettu fyrst vatnsrennslið, aðstæður undir yfirborðinu og hvernig leiðin tengist afrennsli á lóðinni.

Hugsaðu líka um vatn sem kemur frá venjulegri notkun og þrifum. Fylgdu hreinsileiðbeiningum fyrir saununa; ekki gera ráð fyrir að megi skola alla fleti með miklu vatni. Ef leiðbeiningarnar gera ráð fyrir blautþrifum skaltu kanna hvernig vatnið er fjarlægt og hvort það geti safnast við inngang eða undirstöðu. Frárennsli fyrir slíkt er ekki sjálfkrafa hluti af vörunni og þarf að staðfesta sérstaklega ef við á. Hafðu geymslustað fyrir áhöld og blautan búnað þannig að hann loki ekki aðgengi eða hylji svæði sem þarf að skoða. Með því að skoða aðkomu, þrif og rennsli saman sérðu hvort staðsetningin virki í raunverulegri notkun, ekki aðeins þegar garðurinn er tómur og þurr.

Tæknigögn og verkaskipting fyrir uppsetningu

Áður en verk hefjast skaltu velja nákvæma gerð og fá tæknigögn sem sýna ytri mál, inngang, undirstöðu og önnur skilyrði fyrir uppsetningu. Berðu þau saman við skissuna af lóðinni, rennsli eftir úrkomu og plássið sem þarf til að komast að saununni. Ef vörulýsing svarar ekki spurningum um undirlag eða uppsetningu skaltu óska eftir upplýsingum frá framleiðanda eða söluaðila. Þannig forðastu að byggja undirstöðu eftir áætluðum málum eða leggja frárennsli út frá gerð sem hefur ekki verið valin.

Láttu viðeigandi fagaðila meta jarðveg og frárennsli þegar aðstæður eru óljósar og fáðu sérhæfða aðstoð við þau uppsetningaratriði sem krefjast hennar. Skýrðu verkaskiptinguna áður en vinna hefst: hver undirbýr lóðina, hver gengur frá undirstöðunni og hver staðfestir að hún samræmist uppsetningargögnum? Breytingar á staðsetningu eða gerð saununnar þurfa að berast öllum sem vinna að verkinu. Um loftræstingu inni í saununni skaltu styðjast við tæknilegar leiðbeiningar framleiðanda fyrir nákvæmlega valda gerð; ekki yfirfæra ráð úr handbók fyrir annað líkan. Þessi grein fjallar um raka utan saununnar og kemur ekki í stað slíkra leiðbeininga. Óskaðu eftir réttri handbók frá söluaðila ef hún fylgir ekki þeim gögnum sem þú hefur fengið.

Algengar spurningar

Má reisa saunu á grasflöt sem er oft blaut?

Ekki gera ráð fyrir að grasflöt henti sem undirlag bara vegna þess að hún virðist jöfn. Gras segir lítið um jarðveginn undir því, frárennsli eða burðarhæfni. Fáðu leiðbeiningar um undirstöðu fyrir þá gerð sem þú velur og láttu meta jarðveginn ef hann er mjúkur eða vatnsósa.

Hvernig greini ég yfirborðsvatn frá raka í jarðvegi?

Fylgdu vatninu í rigningu: sjáanlegt rennsli frá þaki eða stíg bendir til yfirborðsvatns, en bleyta sem helst á víðu svæði þarf nánari skoðun. Þetta eru aðeins vísbendingar. Skráðu hvenær bleytan kemur og fáðu faglegt mat ef uppruninn er óljós.

Dugar hitaviður einn og sér í rökum garði?

Nei, heiti á efni staðfestir ekki eitt og sér að ákveðin gerð henti við stöðuga bleytu eða hvaða viðhald hún þarfnast. Skoðaðu upplýsingar framleiðanda um ætlaðar aðstæður, yfirborðsmeðhöndlun og umhirðu fyrir nákvæmlega þá gerð sem þú ert að skoða.

Hversu mikið pláss þarf að vera í kringum saununa?

Það er ekki ein fjarlægð sem á við um allar gerðir og aðstæður. Notaðu ytri mál og uppsetningarteikningu fyrir valda gerð, þar á meðal upplýsingar um inngang og aðgengi til skoðunar og viðhalds. Taktu einnig mið af girðingum, veggjum og gróðri sem getur torveldað þornun.

Get ég leyst viðvarandi poll með möl eða frárennslisröri?

Ekki áður en þú veist hvaðan vatnið kemur og hvert það ætti að fara. Möl eða rör getur breytt leið vatns án þess að leysa orsökina. Ef pollar koma aftur eða jarðvegur helst blautur skaltu fá mat á jarðvegi og frárennsli áður en þú ákveður útfærslu.

Í rökum garði skiptir mestu að velja stað þar sem vatn safnast ekki stöðugt við saununa eða undirstöðu hennar. Athuganir í votviðri, mat á jarðvegi og teikningar fyrir valda gerð þurfa að falla saman áður en framkvæmdir hefjast. Góður frágangur felur ekki aðeins í sér að leiða vatn frá, heldur líka að halda leiðum opnum til skoðunar, hreinsunar og viðhalds. Þannig verður auðveldara að sjá hvort aðstæður breytast og bregðast við bleytu áður en hún verður viðvarandi við saununa.

45% hagstæðara þegar þú verslar á netinu
Þægileg og hagstæð innkaup á netinu
Spyrðu okkur
Hafðu samband
Netfang:
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kennitala:
38944924
Heimilisfang:
Thriges Plads 6, 5000 Odense C, Denmark
Samfélagsmiðlar
Fylgstu með okkur á Instagram, Facebook og Twitter til að fá fréttir og tilboð frá Bloomcabin:
X
Ertu með spurningar og vilt að við hringjum til þín?
+354
−
✖