Wat kost het om een kas te verwarmen?
Kasverwarming en energiekosten
Een kas verwarmen heeft geen vaste winterprijs. De uitkomst hangt vooral af van het temperatuurverschil tussen binnen en buiten, het warmteverlies van de kas, de duur van de verwarming en uw prijs per kWh. Met een eenvoudig rekenmodel kunt u die factoren apart invullen en zien welke aanname de grootste invloed heeft. Het voorbeeld hieronder laat zien hoe u van een temperatuurverschil naar een bedrag komt, zonder een algemeen tarief of gegarandeerde uitkomst te suggereren.
Wat bepaalt de prijs van kasverwarming?
Er is geen standaardbedrag voor het verwarmen van een kas. De kosten hangen af van de gewenste binnentemperatuur, de buitentemperatuur, het warmteverlies en het aantal uren waarin de verwarming nodig is. Een paar graden verschil tussen binnen en buiten vraagt minder warmte dan een groot verschil, zolang de overige omstandigheden gelijk blijven. Ook maakt het uit of u alleen een gekozen minimum wilt aanhouden of een hogere temperatuur nodig hebt voor het gebruik van de kas.
Kies de gewenste temperatuur op basis van het doel van de kas en de eisen van de planten die erin staan. Er is geen universele wintertemperatuur die voor elke kas en ieder gewas past. De berekening hieronder gaat alleen over de gebruikskosten voor verwarming; de aanschaf van een kachel, installatie en andere vaste uitgaven zijn niet inbegrepen. Houd bij het vergelijken van bedragen daarom dezelfde kostenposten aan. Een bedrag voor alleen elektriciteit is niet rechtstreeks vergelijkbaar met een begroting waarin ook de aanschaf is opgenomen. Noteer bovendien of uw uitkomst betrekking heeft op één nacht, een maand of een gekozen verzameling winterperioden. Zo blijft duidelijk waarvoor u betaalt en over welke gebruiksduur het bedrag gaat. Omdat weersomstandigheden en gebruik veranderen, is een bandbreedte doorgaans eerlijker dan één bedrag tot op de cent.
De rekenformule voor warmte en stroom
Voor een eenvoudige raming gebruikt u een warmteverliescoëfficiënt H in watt per kelvin (W/K), het temperatuurverschil tussen binnen en buiten en de verwarmingsduur. De formule is: H × temperatuurverschil × aantal uren ÷ 1.000 = kWh warmte. Een verschil van één graad Celsius is voor deze berekening gelijk aan één kelvin. H maal het temperatuurverschil geeft het warmteverlies in watt. Door dat met het aantal uren te vermenigvuldigen, krijgt u wattuur; delen door 1.000 geeft kilowattuur. Houd die eenheden in uw rekenblad zichtbaar, zodat u watt en kilowattuur niet verwisselt. Met verwarmingsduur bedoelen we hier de periode waarin u de gekozen temperatuur wilt aanhouden, niet alleen de minuten waarin de thermostaat de kachel inschakelt. Reken per tijdsblok en tel de uitkomsten bij elkaar op; zo hoeft u niet te doen alsof het buiten gedurende de hele nacht of winter even koud is.
In deze eenvoudige formule is het temperatuurverschil de gewenste binnentemperatuur min de gemiddelde buitentemperatuur in dat tijdsblok. Is de buitentemperatuur hoger, dan neemt u voor dit model geen verwarmingsvraag op. De uitkomst is een benadering van de benodigde warmte, geen berekening van het benodigde kachelvermogen. Zonne-instraling, warmte die in materialen is opgeslagen en wisselende luchtstromen worden hiermee niet afzonderlijk doorgerekend. Noteer daarom steeds welke omstandigheden u in H hebt meegenomen.
De afmetingen van de kas invullen
Leg eerst vast welke kas en welke uitvoering u wilt doorrekenen. Gebruik niet alleen een modelnaam: binnen één modelreeks kunnen verschillende formaten voorkomen. De productpagina van de Bloomcabin Prestige kas vermeldt formaten van 3,77 tot 28,08 m². Die bandbreedte helpt om de beschikbare uitvoeringen te herkennen, maar geeft niet aan hoeveel warmte een gekozen uitvoering verliest. Noteer daarom de afmetingen en het oppervlak van de variant die daadwerkelijk op uw situatie van toepassing is.
Vloeroppervlak alleen beschrijft de warmteverliezende buitenkant niet volledig. De hoogte, vorm van dak en wanden, aansluitingen en de hoeveelheid buitenoppervlak spelen eveneens mee. Ook de plek van de kas kan verschil maken: een vrijstaande kas heeft andere blootgestelde zijden dan een kas die tegen een gebouw staat. Dat betekent niet automatisch dat een bepaalde vorm goedkoper is om te verwarmen. Houd bij het verzamelen van gegevens vloeroppervlak en buitenoppervlak in afzonderlijke velden bij, met een duidelijke omschrijving van wat elke maat omvat. Als u verschillende uitvoeringen vergelijkt, gebruik dan telkens dezelfde indeling. Anders lijkt een verschil in de raming misschien door het model te komen, terwijl u in werkelijkheid andere oppervlakken hebt ingevoerd. Gebruik de maten om de juiste uitvoering te identificeren en de invoer overzichtelijk te houden, niet als vervanging van een warmteverliesgegeven.
Buitentemperatuur en gewenste temperatuur kiezen
Bepaal welke binnentemperatuur u voor uw eigen gebruik wilt aanhouden en of die gedurende alle verwarmingsuren gelijk blijft. De Ruime kas van Bloomcabin is volgens de productinformatie verkrijgbaar met oppervlakten van 47 tot 70 m². Noteer naast de gekozen uitvoering het temperatuurdoel voor de perioden die u wilt doorrekenen. Wilt u overdag een andere temperatuur aanhouden dan ’s nachts, maak daar dan afzonderlijke tijdsblokken van. Zo verandert u niet halverwege een berekening ongemerkt van uitgangspunt. Baseer het temperatuurdoel op het gebruik van de kas en de eisen van uw planten, niet op de modelnaam of de beschikbare oppervlakte.
Kies vervolgens een buitentemperatuur die past bij de duur van het tijdsblok. Voor één nacht kunt u een gemiddelde over de verwarmingsuren gebruiken; voor een winterbegroting verdeelt u de perioden in groepen met verschillende gemiddelden. Alleen de laagste gemeten temperatuur invullen kan de uitkomst vertekenen als die piek maar kort duurde. Duurt het ene deel van de nacht langer dan het andere, laat dat dan ook meewegen in het gemiddelde. Zes uur bij −2 °C en zes uur bij 2 °C geven bijvoorbeeld samen een gemiddelde van 0 °C over twaalf uur. U kunt die twee delen ook afzonderlijk doorrekenen, zolang u dezelfde uren niet dubbel telt. Een lokale thermometer of weerregistratie helpt om passende waarden te kiezen. Bij perioden overdag kunnen zon en ventilatie de warmtevraag veranderen, dus behandel dag en nacht zo nodig afzonderlijk.
Warmteverlies inschatten zonder schijnprecisie
De warmteverliescoëfficiënt H vat samen hoeveel warmte de kas onder bepaalde omstandigheden verliest per graad temperatuurverschil. Die waarde hangt niet alleen af van het oppervlak, maar ook van het kasdek, de constructie, aansluitingen en de hoeveelheid ventilatie of luchtlekkage die u in uw aanname meeneemt. De productinformatie voor de klassieke aluminium kas noemt formaten van 3,77 tot 28,08 m². Zo’n oppervlaktemaat levert op zichzelf geen H op en is geen reden om voor alle uitvoeringen dezelfde warmteverlieswaarde te gebruiken.
Gebruik bij voorkeur modelgebonden technische gegevens of een onderbouwde beoordeling van de kas in de omstandigheden waarin u wilt verwarmen. Als u geen betrouwbare H hebt, noteer dan een lage, middelhoge en hoge aanname en vergelijk de uitkomsten. Verander bij deze vergelijking alleen H; houd de temperatuur, duur en stroomprijs gelijk. Zo ziet u welk deel van de onzekerheid uit het warmteverlies voortkomt. Bij een verschil van 10 graden gedurende 12 uur leveren hypothetische waarden van 90, 120 en 150 W/K respectievelijk 10,8, 14,4 en 18 kWh warmte op. Deze waarden zijn alleen gekozen om de gevoeligheid van de berekening te tonen, niet als grenzen voor een bepaald kasmodel. Leg ook vast of uw aanname geldt met deuren en ventilatieopeningen in normaal gebruik. Voor een ontwerp waarbij een bepaalde minimumtemperatuur zeker moet worden gehaald, laat u de benodigde verwarmingscapaciteit apart beoordelen door een deskundige.
Een rekenvoorbeeld voor één koude nacht
Neem als puur hypothetisch voorbeeld een kas met H = 120 W/K, een gewenste binnentemperatuur van 8 °C en een gemiddelde buitentemperatuur van −2 °C gedurende 12 uur. Het temperatuurverschil is dan 10 graden. De berekening wordt 120 × 10 × 12 ÷ 1.000 = 14,4 kWh warmte. Veronderstel voor dit voorbeeld een elektrische weerstandskachel en ongeveer 1 kWh stroom per kWh warmte. Bij een aangenomen variabele stroomprijs van € 0,30 per kWh komt dat neer op 14,4 × € 0,30 = € 4,32 voor die periode.
Bij dezelfde aannames geeft een gemiddelde buitentemperatuur van 2 °C een verschil van 6 graden: 8,64 kWh en afgerond € 2,59. Bij −5 °C wordt het verschil 13 graden: 18,72 kWh en afgerond € 5,62. U kunt ook alleen de stroomprijs veranderen om het effect van uw tarief te bekijken. De oorspronkelijke 14,4 kWh kost bij een aangenomen prijs van € 0,20 per kWh € 2,88 en bij € 0,40 per kWh € 5,76. De warmtevraag blijft in die vergelijking gelijk. De productpagina van de aluminium muurkas vermeldt formaten van 3,69 tot 14,34 m²; de aangenomen H van 120 W/K hoort niet bij een van die specifieke uitvoeringen. Vervang deze waarde door gegevens voor uw eigen kas. Alle genoemde stroomprijzen zijn rekenprijzen, geen actuele tarieven. De bedragen zijn op centen afgerond om de berekening leesbaar te maken, niet omdat de raming tot op de cent nauwkeurig is.
Van nachten naar een seizoensraming
Voor een winterraming deelt u het seizoen op in tijdsblokken met een gemiddelde buitentemperatuur en een aantal verwarmingsuren. Vermenigvuldig H, het temperatuurverschil en de uren voor elk blok; tel daarna de kWh op. U kunt bijvoorbeeld milde, koude en zeer koude perioden apart noteren. Neem uren waarin u volgens het model geen warmte nodig hebt niet mee. Een nauwkeuriger indeling kost meer werk, maar voorkomt dat één koude nacht de hele winterbegroting bepaalt.
Als voorbeeld kunt u de drie uitkomsten van de vorige berekening gebruiken: tien perioden van elk 12 uur bij respectievelijk 2 °C, −2 °C en −5 °C buiten. Samen is dat 10 × (8,64 + 14,4 + 18,72) = 417,6 kWh. Bij € 0,30 per kWh is dat € 125,28 voor deze dertig nachtperioden, niet voor een volledige winter. Het voorbeeld omvat dus 360 verwarmingsuren. Daguren en andere nachten zijn niet meegenomen; voeg die alleen toe als ze bij uw beoogde gebruik horen. Maak bij elke groep zichtbaar hoeveel perioden erin zitten, zodat een bedrag voor dertig nachten niet ongemerkt een seizoensbedrag wordt. De Limited Edition-kas van aluminium is volgens de productinformatie verkrijgbaar in formaten van 3,77 tot 28,08 m². Houd bij een andere uitvoering de gekozen maat en bijbehorende warmteverliesaanname opnieuw bij. Bewaar de indeling in tijdsblokken, zodat u de verschillende uitvoeringen over dezelfde periode kunt vergelijken.
Uw elektriciteitstarief toepassen
Gebruik de variabele prijs per kWh uit uw eigen contract of energierekening. Controleer welke variabele onderdelen in dat bedrag zijn verwerkt en vergelijk geen kale leveringsprijs met een bedrag waarin andere variabele kosten al zitten. Vaste maand- of aansluitkosten veranderen niet doordat u één kWh meer verwarmt; laat ze daarom buiten een raming van de extra verwarmingskosten. Wilt u juist de totale energierekening inschatten, vermeld dan apart welke vaste bedragen u erbij optelt.
Bij een tarief dat per uur verandert, vermenigvuldigt u het verbruik per tijdsblok met het bijbehorende tarief en telt u de kosten op. Bij een vast tarief kan één prijs per kWh volstaan. Een eenvoudig gemiddelde van verschillende uurprijzen geeft niet altijd hetzelfde kostenbedrag: het maakt ook uit hoeveel elektriciteit u tijdens elk van die uren gebruikt. Bewaar daarom het verbruik en de prijs samen in uw rekenblad, in plaats van alleen één gemiddelde stroomprijs te noteren. De productinformatie voor de T-model-orangeriekas vermeldt formaten van 16,52 tot 30 m². Wilt u de gebruikskosten van twee uitvoeringen vergelijken, pas dan dezelfde tariefperioden toe op de afzonderlijk berekende stroomverbruiken. Zo blijft het verschil tussen de kasuitvoeringen zichtbaar. Gebruikt u een warmtepomp, reken dan met gegevens over het seizoensrendement onder de relevante omstandigheden; neem niet zonder meer één opgegeven maximumwaarde over.
Kachelvermogen en werkelijk stroomverbruik
Het vermogen op een elektrische kachel is niet hetzelfde als het elektriciteitsverbruik over een hele nacht. Controleer of de opgegeven waarde het elektrische vermogen of het afgegeven verwarmingsvermogen beschrijft. Voor het stroomverbruik rekent u met het elektrische vermogen en de tijd waarin het apparaat daadwerkelijk op dat vermogen werkt. Een apparaat dat drie uur lang 2 kW stroom opneemt, verbruikt bijvoorbeeld 6 kWh. Vermenigvuldigt u diezelfde 2 kW met een nacht van twaalf uur, dan veronderstelt u dat het alle twaalf uur onafgebroken op dat vermogen draait. Een thermostaat kan de verwarming tussentijds uitschakelen, waardoor het werkelijke verbruik anders uitvalt. De productinformatie van de Piramidekas Bloomcabin Oasis noemt formaten van 5,53 tot 18,9 m²; deze reeks formaten is geen specificatie van een passende kachel. Houd de keuze van het toestel daarom gescheiden van de berekening van de gebruikskosten en stem het niet uitsluitend op vloeroppervlak af.
Ook het gebruik van de kas beïnvloedt de raming. Open deuren, ventilatie en luchtlekken kunnen het warmteverlies tijdens een periode veranderen. Ventileren en warmte vasthouden zijn bovendien niet hetzelfde: sluit openingen niet zomaar af om een berekening mooier te maken. Controleer welke ventilatie- en isolatieopties voor de gekozen uitvoering daadwerkelijk zijn gedocumenteerd en wat de kachelfabrikant voorschrijft. Voor de keuze van een apparaat en de beoordeling van de benodigde capaciteit kunt u de gegevens van de fabrikant en een vakbekwame installateur raadplegen.
Uw raming vergelijken met gemeten verbruik
Maak een eenvoudig rekenblad met per tijdsblok de gewenste binnentemperatuur, de gemiddelde buitentemperatuur, het aantal uren, H, de kWh en de gebruikte prijs per kWh. Noteer daarnaast de gekozen kasvariant en de bron van iedere aanname. De productinformatie voor de kas met ingebouwde opslagruimte uit de Limited Edition vermeldt formaten van 5,52 tot 28,08 m². Als u zo’n uitvoering doorrekent, leg dan vast welke delen van de kas u verwarmt; ga niet alleen op de modelnaam af bij het bepalen van de verwarmde ruimte.
Vergelijk de raming daarna met het gemeten verbruik over een periode waarvan u de temperatuur en verwarmingsuren hebt bijgehouden. Een energiemeter en een eenvoudige temperatuurregistratie kunnen laten zien of uw aannames te laag of te hoog waren. Zorg dat de vergelijking dezelfde begin- en eindtijd heeft: een raming voor alleen de nacht kunt u niet rechtstreeks naast een meterstand over een volledig etmaal leggen. Vergelijk eerst de kWh en daarna de kosten. Komt het verbruik redelijk overeen, maar het bedrag niet, controleer dan het toegepaste tarief en welke kosten u hebt meegerekend. Wijkt juist het verbruik af, kijk dan naar het weer, openingen, instellingen en het gebruikte verwarmingstype. Pas vervolgens alleen de relevante invoer aan, bijvoorbeeld de gebruiksduur of de bandbreedte voor H. Een verschil tussen raming en meterstand is geen fout die u met een willekeurige correctiefactor moet verbergen. Bewaar de oorspronkelijke aannames naast de aangepaste waarden, zodat u later kunt terugzien waarom de raming is veranderd. Zo wordt uw volgende berekening beter onderbouwd, zonder dat één winterbedrag als garantie geldt.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de kosten om mijn kas te verwarmen?
Bereken eerst de warmtevraag per tijdsblok: warmteverliescoëfficiënt × temperatuurverschil × aantal uren, gedeeld door 1.000. Zet de uitkomst om naar stroomverbruik volgens het type verwarming en vermenigvuldig dat met uw variabele prijs per kWh. Tel alle tijdsblokken op.
Kan ik uit het vermogen van mijn kachel het verbruik afleiden?
Alleen als u weet welk elektrisch vermogen de kachel opneemt en hoe lang hij daarop draait. Dat vermogen maal alle uren geeft een raming alsof hij onafgebroken op dat vermogen werkt. Een thermostaat laat een kachel vaak aan- en uitschakelen; een energiemeter geeft het werkelijke stroomverbruik over een gemeten periode. Verwar het elektrische vermogen niet met het afgegeven verwarmingsvermogen.
Welke buitentemperatuur vul ik in?
Gebruik voor elk tijdsblok een representatieve gemiddelde buitentemperatuur, niet alleen het laagste punt van een nacht. Een korte vorstpiek is iets anders dan urenlang dezelfde lage temperatuur. Voor een winterraming verdeelt u de perioden daarom naar temperatuur en duur.
Welke stroomprijs moet ik gebruiken?
Neem de variabele prijs per kWh uit uw eigen contract of energierekening en controleer welke variabele onderdelen daarin zijn verwerkt. Bij een tarief dat per uur verandert, rekent u de verbruiksperioden met hun bijbehorende prijzen door. Vaste kosten staan daar los van.
Geldt het rekenvoorbeeld voor elke kas?
Nee. De gebruikte warmteverliescoëfficiënt, buitentemperatuur, verwarmingsduur en stroomprijs zijn aannames om de rekenmethode te laten zien. Vervang ze door gegevens voor uw eigen kas, gebruik en contract. Zonder die gegevens is een bedrag geen betrouwbare voorspelling.
De bruikbaarste kostenraming begint niet met een kachelprijs, maar met duidelijke aannames over de kas, het temperatuurdoel, het weer, het warmteverlies en uw eigen elektriciteitstarief. Reken perioden afzonderlijk door en houd onzekerheden zichtbaar. Zodra u het werkelijke verbruik naast de raming kunt leggen, kunt u uw model bijstellen en een beter onderbouwd beeld krijgen van wat verwarmen in uw situatie kost.
