Water en elektra plannen vóór de plaatsing van uw kas
Voorbereiding van uw kas
Een waterpunt of kabelroute is eenvoudiger mee te nemen zolang de fundering, vloer en bestrating nog niet zijn aangelegd. Begin daarom met het gebruik dat u voor ogen hebt, leg de routes op een situatietekening vast en stem aansluitpunten af met de kasleverancier en de vakmensen. Vooral elektra vraagt om een ontwerp op basis van de gekozen apparatuur en de plek.
Controle vóór de verharding 1
Begin met het gebruik van water en stroom
Begin met de vraag wat u in de kas wilt doen, niet met de vraag waar een kabel of leiding kan worden weggewerkt. Noteer apart waarvoor u water wilt gebruiken en welke apparaten stroom vragen: met de hand water geven, een vaste slang- of druppelirrigatievoorziening, verlichting, een regelaar of een ander apparaat. Schrijf per toepassing op of die vanaf de eerste dag nodig is, af en toe wordt gebruikt of misschien pas later komt. Zo maakt u verschil tussen voorzieningen die vóór het leggen van bestrating moeten worden voorbereid en zaken die zonder vaste aansluiting kunnen. U voorkomt ook dat een aansluitpunt op papier handig lijkt, maar buiten bereik valt zodra u er daadwerkelijk werkt.
Geef ieder punt ook een beoogde plek: bij de ingang, naast een werkbank of aan de zijde waar u planten verzorgt. Dat is nog geen keuze voor een technische uitvoering, maar het helpt voorkomen dat slangen door een looproute lopen of schakelaars achter opgeslagen spullen verdwijnen. Schets ook de werkbank, plantenbakken en ruimte voor het neerzetten van een gieter. Beoordeel of u het aansluitpunt nog kunt bereiken wanneer die inrichting er staat en de kasdeur open is. Noteer de exacte modelnaam en uitvoering naast uw gebruikslijst, bijvoorbeeld de gekozen uitvoering van de T-model orangerie kas. Zet een mogelijke toekomstige wens apart van wat u direct nodig hebt. Geef daarbij aan hoe zeker die wens is: een concreet gepland apparaat vraagt om een andere bespreking dan een idee waarvoor nog geen toepassing of plek bekend is.
Zet de kas en aansluitingen op één situatietekening
Vraag voor het gekozen kasmodel de actuele funderingstekening op die bij de exacte uitvoering hoort. Gebruik de gegevens die daarop staan om de positie en oriëntatie van de basis vast te leggen; vul ontbrekende maten niet in op grond van een foto of een algemene vuistregel. Een funderingstekening is niet automatisch een leidingschema. Vraag daarom afzonderlijk of een doorvoer is toegestaan en welke informatie over aansluitingen beschikbaar is. Zet ook bestaande water- en stroompunten, paden, muren en geplande bestrating op dezelfde situatietekening. Zo werken de elektricien, loodgieter en aannemer van de verharding vanuit hetzelfde beeld van de locatie.
Teken de gewenste route vanaf de bron tot het beoogde aansluitpunt en markeer waar die onder een pad of toekomstige vloer zou lopen. Gebruik verschillende aanduidingen voor water, elektra en andere bestaande voorzieningen; zo worden routes niet met elkaar verward. Voeg overzichtsfoto’s van de plek toe, zodat een vakman de tekening kan vergelijken met de werkelijke situatie. Vergelijkt u nog uitvoeringen van de Piramide-type kas, vermeld dan welke uitvoering bij iedere schets hoort. Houd een voorlopige route herkenbaar gescheiden van een route die al is beoordeeld. Zet een datum en versienummer op de tekening en wijs één persoon aan die wijzigingen verzamelt. Daarmee voorkomt u dat de stratenmaker een eerdere schets gebruikt terwijl de installateur al van een verplaatst aansluitpunt uitgaat. Een productafbeelding kan helpen bij de modelkeuze, maar vervangt deze gezamenlijke situatietekening niet.
Controle vóór de verharding 2
Kies de waterbron en de plek van het tappunt
Bepaal eerst waar het water vandaan moet komen. Dat kan bijvoorbeeld een bestaande buitenkraan, een vaste watertoevoer of een regenwateropslag zijn. Breng ook het beoogde gebruik in kaart: wilt u vooral een gieter vullen, een slang gebruiken of een voorziening voor water geven aansluiten? De bron en de gewenste toepassing bepalen welke vragen u aan de loodgieter moet stellen. Bij een model dat wordt aangeboden als kas met ingebouwde opslagruimte, mag u niet aannemen dat daar een waterpunt of leidingdoorvoer bij hoort. Bepaal apart waar u het tappunt wilt gebruiken en laat die positie voor de gekozen uitvoering bevestigen.
Laat de loodgieter beoordelen of de bestaande toevoer past bij het gebruik dat u voor ogen hebt en hoe een eventueel afsluitpunt bereikbaar blijft. Bespreek ook of de voorziening het hele jaar gebruikt wordt, zodat de vakman aandacht kan besteden aan de omstandigheden op de locatie en aan onderhoud. Als u regenwater en een andere bron wilt gebruiken, leg dan precies uit hoe u die wilt inzetten; neem niet aan dat beide zonder nadere beoordeling op dezelfde manier kunnen worden aangesloten. Een foto van de waterbron en de geplande route helpt de installateur om de situatie vooraf in te schatten.
Plan de waterleiding voordat de bestrating wordt gelegd
Zodra bestrating of een vaste vloer ligt, is een leidingroute eronder lastiger te wijzigen. Teken daarom vooraf het traject, de plekken waar de leiding een oppervlak kruist en de gewenste positie van het tappunt. Als een route dicht bij of onder de kasbasis uitkomt, bespreek dat dan met de aannemer van het grondwerk en de leverancier van de kas. Laat hen beoordelen of de voorgestelde route past bij de fundering en de plaatsing. Er is geen universele diepte of doorvoerpositie die voor iedere kas geldt; die moet worden afgestemd op de werkelijke situatie en de beschikbare modeltekening.
Vraag de installateur waar eventuele afsluitpunten en aansluitingen bereikbaar blijven en hoe de route later kan worden teruggevonden of onderhouden. Laat ook beoordelen of voor een passage door een vloer of ander oppervlak een mantelbuis of een andere oplossing nodig is. Bespreek daarbij welke onderdelen na aanleg bereikbaar moeten blijven en welke ruimte daarvoor nodig is. Een werkbank of vaste plantenbak mag een afgesproken toegang voor onderhoud niet ongemerkt blokkeren. Laat op de situatietekening zien welke oppervlakken u wilt bestraten en waar u in de grond wilt blijven telen. Leg de gekozen route vast bij de modeltekening, bijvoorbeeld die van de Bloomcabin Prestige kas. Vraag vóór het straatwerk wie bevestigt dat de voorbereiding compleet is. Zo hoeft de stratenmaker niet zelf te beslissen over een leiding die nog niet definitief is beoordeeld.
Controle vóór de verharding 3
Laat de elektrische voorziening ontwerpen
Maak voor de elektricien een overzicht van de apparaten die u wilt gebruiken en waar u ze wilt bedienen of aansluiten. Noteer wat vast staat en wat incidenteel wordt gebruikt; voeg waar mogelijk de informatie van de apparaten zelf toe. Denk aan verlichting, een regelaar of andere apparatuur die u daadwerkelijk van plan bent te gebruiken. Ga niet zelf uit van een geschikte kabel, aansluiting of verdeling. Een vakbekwame elektricien moet de elektrische voorziening ontwerpen en uitvoeren op basis van de apparatuur, de locatie en de omstandigheden in en rond de kas.
Geef de elektricien de situatietekening, de beoogde route en de gegevens van het exacte kasmodel. Ook bij een Bloomcabin Orangerie bepaalt niet alleen de omvang van de kas welke elektrische voorziening nodig is. Beschrijf vooral welke apparaten u wilt gebruiken, welke mogelijk tegelijk aanstaan en of ze een vaste plaats krijgen. Vermeld ook of bediening bij de ingang gewenst is of juist bij de werkplek. De elektricien kan dan beoordelen welke technische oplossing bij uw gebruik past. Geef duidelijk aan waar u water geeft, waar apparatuur komt te staan en welke delen van de inrichting nog kunnen veranderen. Vraag welke gegevens nog ontbreken voordat het ontwerp kan worden afgerond en wanneer de installatie wordt gecontroleerd en overgedragen. Zo krijgt u een concreet voorstel voor uw gebruik, in plaats van een keuze die alleen is gebaseerd op het aantal gewenste aansluitpunten.
Stem doorvoeren af met leverancier en installateurs
Een leiding of kabel moet op een afgesproken plek bij de kas uitkomen. Leg die plek vast op de tekening en laat de kasleverancier of installateur bevestigen of de doorvoer daar mogelijk is. Ga niet zelf boren, zagen of een profiel aanpassen om een aansluiting passend te maken. Vraag ook of de voorgestelde route gevolgen heeft voor de plaatsing van de basis of voor de montagevolgorde. Bespreekt u een klassieke aluminium kas, stuur dan de tekening van de gekozen uitvoering mee met uw vraag. Omschrijf de plek niet uitsluitend als ‘linksachter’: dat kan vanuit de tuin iets anders betekenen dan vanuit de kas. Markeer de betreffende zijde op de tekening en vermeld vanuit welke richting u kijkt. Laat de bevestigde positie ook terugkomen in de informatie voor degene die de route buiten de kas aanlegt.
Maak vooraf duidelijke afspraken over wie welk werk uitvoert. De aannemer van grondwerk of bestrating kan de route en de ondergrond beoordelen; de loodgieter bespreekt de watertoevoer en de elektricien ontwerpt de elektrische installatie. De kasleverancier of montagepartij moet weten waar aansluitingen bij de opbouw uitkomen. Spreek af wie eventuele voorzieningen vóór het dichtmaken aanbrengt, wie controleert dat alles op de afgesproken plek zit en wie de gegevens overdraagt. Ga er niet van uit dat montage van de kas ook het leidingwerk of de elektrische installatie omvat; laat de taakverdeling expliciet vastleggen.
Controle vóór de verharding 4
Stem de werkvolgorde af vóór het afdekken
Neem de leidingroutes op in de werkplanning, niet pas in de laatste controle vóór plaatsing. Eerst moeten de gekozen kas, de beschikbare tekening en de gewenste aansluitpunten bekend zijn. Daarna beoordelen de betrokken vakmensen welke voorbereidingen nodig zijn voordat de fundering, vloer of bestrating wordt aangelegd. Bespreek welke werkzaamheden op elkaar moeten wachten en wie meldt dat de volgende partij kan beginnen. Bij een muurkas hoort daarbij ook afstemming over werkzaamheden aan de bestaande muur, als die voor de aansluitingen nodig zijn. Laat vastleggen wanneer de installateurs toegang tot de werkplek nodig hebben en welke delen dan nog vrij moeten zijn. Voorkom dat materialen, bestrating of een al geplaatste inrichting de afgesproken werkplek blokkeren. Een gezamenlijke planning maakt zichtbaar of een aansluiting vóór, tijdens of na de kasmontage moet worden afgewerkt.
Spreek met de aannemer af wanneer de routes worden bekeken voordat ze worden afgedekt. Dan is er een duidelijk moment om te controleren of de water- en elektrapunten uitkomen waar de tekeningen aangeven. Als een route nog niet definitief is, laat die dan niet ongemerkt verdwijnen onder de bestrating. Bespreek of een toekomstige aansluiting moet worden voorbereid en hoe zo’n voorbereiding herkenbaar en bereikbaar blijft. Een ongebruikte doorgang is alleen nuttig als de betrokken vakman weet waarvoor die bedoeld is en waar de route loopt. Leg wijzigingen tijdens het werk meteen vast, zodat de uiteindelijke tekening overeenkomt met wat er werkelijk is aangelegd.
Draag de uitgevoerde routes zorgvuldig over
Maak vóór het afdekken foto’s van de zichtbare routes en zet ze naast een bijgewerkte situatietekening. Noteer daarop waar water en elektra lopen, waar ze beginnen en waar ze eindigen, en welke delen onder de bestrating verdwijnen. Gebruik herkenbare vaste punten op de locatie als referentie; alleen een close-upfoto maakt later niet duidelijk waar een leiding precies ligt. Bewaar ook de funderingstekening en vermeld de gekozen uitvoering, bijvoorbeeld de kas uit de Limited Edition-reeks. Zo kunnen eigenaar, aannemer en installateurs de documenten koppelen aan het juiste model en de juiste plek.
Bespreek bij de oplevering wie de wateraansluiting controleert en wie verantwoordelijk is voor de elektrische installatie en de bijbehorende controle. Laat iedere vakman informatie over zijn eigen uitgevoerde werk aanleveren. Bewaar die gegevens samen met de routekaart, ook als de kas pas later wordt geplaatst of een voorziening voorlopig niet wordt gebruikt. Wanneer er tijdens de aanleg iets is verlegd, moet de tekening worden bijgewerkt voordat de route uit het zicht verdwijnt. Een zorgvuldig overgedragen dossier voorkomt dat iemand bij onderhoud hoeft te raden wat er onder een pad of vloer ligt.
Controle vóór de verharding 5
Controleer bestaande voorzieningen op de locatie
Bekijk de plek niet alleen vanaf de toekomstige kas, maar ook vanaf de punten waar water en stroom vandaan komen. Noteer waar de bestaande aansluitingen liggen, welke route naar de kas praktisch bereikbaar is en welke delen van de tuin al verhard zijn. Maak overzichtsfoto’s vanuit verschillende herkenbare posities. Leg ook vast wat u niet weet: een zichtbaar aansluitpunt vertelt niet hoe de achterliggende voorziening is uitgevoerd of waar het ondergrondse traject loopt. Geef oude tekeningen en informatie over eerdere tuinwerkzaamheden aan de betrokken vakmensen, maar presenteer vermoedens niet als vastgestelde ligging. Laat vóór het grondwerk afspreken hoe onbekende voorzieningen worden onderzocht en wie daarvoor verantwoordelijk is. Een bezoek ter plaatse is vooral nuttig als tekeningen ontbreken, als de bron buiten het zicht ligt of als de route door een al ingerichte tuin moet lopen.
Een bestaande buitenkraan of stroomvoorziening in de buurt is nog geen bevestiging dat die geschikt is voor het geplande kasgebruik. Vraag de loodgieter en elektricien daarom niet alleen naar de nieuwe route, maar ook naar het bestaande deel waarop zij zouden aansluiten. Geef aan welke andere toepassingen daarvan gebruikmaken en welke informatie over eerdere aanleg beschikbaar is. Vraag of hun voorstel de beoordeling van die bestaande voorziening omvat of dat daarvoor eerst aanvullend onderzoek nodig is. Spreek ook af wie toegang regelt tot aansluitpunten in huis, schuur of tuin en of werkzaamheden daar gevolgen hebben voor het dagelijkse gebruik. Daarmee wordt duidelijk waar de opdracht begint en eindigt. Zo voorkomt u dat een offerte alleen het traject naar de kas beschrijft, terwijl nog niet is vastgesteld of het beoogde beginpunt bruikbaar is.
Wat moet vóór de kasmontage geregeld zijn?
Leg vóór de komst van de montageploeg de actuele documenten bij elkaar: de tekening van het gekozen kasmodel, de situatietekening, de afgesproken aansluitpunten en de gegevens van de vakmensen. Controleer of de tekening overeenkomt met de uitvoering die daadwerkelijk wordt geplaatst en of duidelijk is waar de routes eindigen. De loodgieter en elektricien moeten weten wat al is voorbereid en wat nog door hen moet gebeuren. Zet openstaande punten apart, zoals een nog te bevestigen doorvoer of een aansluitpunt waarvan de positie op locatie niet definitief is. Daarmee kan de montageploeg vooraf zien welke informatie nog nodig is.
Loop de plek vóór de plaatsing samen met de verantwoordelijke installateur na. Vergelijk de zichtbare aansluitpunten met de tekening en controleer of de kas volgens de afgesproken voorbereiding kan worden gemonteerd. Bespreek bij een afwijking eerst of die de montage raakt en wie daarover beslist. Een nog niet aangesloten voorziening hoeft niet dezelfde gevolgen te hebben als een doorvoer die precies op de verkeerde plek uitkomt; laat de betrokken vakmensen dat onderscheid maken. Leg voor ieder openstaand punt vast wie het oplost en wanneer daarover uitsluitsel komt. Laat de montageploeg weten welke voorzieningen nog niet klaar zijn voor gebruik. Zo is bij aanvang duidelijk wat alleen is voorbereid, wat al is aangesloten en welke werkzaamheden nog afzonderlijk moeten worden uitgevoerd.
Veelgestelde vragen
Kan ik een leiding alvast onder de kasfundering leggen?
Alleen nadat de route is afgestemd op de tekening van het gekozen model en is beoordeeld door de betrokken vakmensen. Ga niet uit van een universele positie of diepte en maak geen doorvoer zonder bevestiging van de leverancier.
Moeten water en elektra tegelijk worden aangelegd?
Niet per se, maar het is verstandig beide routes vóór de bestrating te bespreken. Dan kunnen de vakmensen rekening houden met kruisingen en de volgorde van het werk. Leg alleen voorzieningen aan die u nodig hebt of bewust voorbereidt voor later.
Welke elektrische aansluiting is geschikt voor een kas?
Dat hangt af van de apparaten die u wilt gebruiken, hun plek en de omstandigheden op locatie. Een vakbekwame elektricien moet de installatie ontwerpen en uitvoeren; een algemene aanbeveling past niet bij iedere kas of gebruikssituatie.
Waar komt het waterpunt het handigst?
Kies de plek op basis van uw werkzaamheden: een slang moet bijvoorbeeld niet onnodig door de looproute lopen en een tappunt moet bereikbaar blijven. Laat de loodgieter de bron, toevoer en gewenste positie beoordelen.
Wat moet ik bewaren voordat de bestrating de routes afdekt?
Bewaar een bijgewerkte situatietekening met herkenbare begin- en eindpunten, informatie over de uitgevoerde routes en foto’s die vóór het afdekken zijn gemaakt. Deel die gegevens met de eigenaar en de betrokken installateurs.
Een goede voorbereiding maakt duidelijk welke waterbron u gebruikt, waar de aansluitingen moeten komen en welke vakmensen de routes beoordelen. Koppel die afspraken aan de tekening van het exacte kasmodel en leg de uitgevoerde situatie vast voordat bestrating of vloer alles aan het zicht onttrekt. Zo begint de plaatsing met herkenbare aansluitpunten en hoeft u later niet te vertrouwen op herinneringen aan wat er onder de verharding ligt.
